zespół bólowy krętarza większego
Zespół bólowy krętarza większego (Greater trochanteric pain syndrome, GTPS) to schorzenie charakteryzujące się przewlekłym bólem w okolicy bocznej części biodra, obejmującym krętarz większy kości udowej. Stan ten wcześniej określano jako zapalenie kaletki krętarzowej, jednak obecnie wiadomo, że dotyczy szerszego spektrum patologii, w tym tendinopatii mięśni pośladkowych (głównie średniego i najmniejszego), uszkodzeń ich przyczepów oraz zapalenia okolicznych kaletek maziowych.
Etiologia GTPS jest wieloczynnikowa i obejmuje przeciążenia, mikrourazy, nieprawidłową biomechanikę chodu, zaburzenia osi kończyny dolnej oraz zmiany zwyrodnieniowe stawu biodrowego. Schorzenie częściej występuje u kobiet w średnim i starszym wieku, szczególnie z współistniejącą otyłością, bólem dolnego odcinka kręgosłupa oraz chorobą zwyrodnieniową stawów. Charakterystycznym objawem jest ból bocznej części biodra, nasilający się podczas leżenia na zajętej stronie, wchodzenia po schodach oraz długotrwałego siedzenia lub stania.
Diagnostyka GTPS obejmuje badanie kliniczne (dodatni test Patricka, test oporu odwodzenia, bolesność palpacyjna krętarza większego) oraz badania obrazowe, takie jak USG i MRI, które pozwalają różnicować z innymi przyczynami bólu w tej okolicy. Leczenie jest głównie zachowawcze i obejmuje modyfikację aktywności, fizykoterapię, ćwiczenia wzmacniające mięśnie stabilizujące biodro, a także niesteroidowe leki przeciwzapalne. W przypadkach opornych na leczenie stosuje się iniekcje miejscowe kortykosteroidów, terapię falą uderzeniową lub interwencje chirurgiczne.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Ból biodra u dorosłych – Objawy
Ból biodra u dorosłych jest częstym objawem, którego częstość wzrasta z wiekiem, dotykając około 14,3% osób powyżej 60. roku życia. Lokalizacja bólu (pachwina, bok biodra, pośladek, przednia część uda) oraz jego charakter (tępy, ostry, nasilający się podczas ruchu lub w spoczynku) dostarczają istotnych wskazówek diagnostycznych. Najczęstsze przyczyny to choroba zwyrodnieniowa stawów (osteoartroza), zapalenie kaletki, konflikt udowo-panewkowy (FAI), dysplazja biodra oraz złamania. Charakterystyczne objawy towarzyszące obejmują sztywność stawu, ograniczenie zakresu ruchu, utykanie, obrzęk, tkliwość oraz deformacje. W przypadku złamania biodra pacjent zwykle nie jest w stanie obciążyć kończyny, co wymaga natychmiastowej interwencji.
ból rzutowany, choroba zwyrodnieniowa stawów, choroba zwyrodnieniowa stawów biodrowych, deformacja stawu, dysfagia, dysplazja biodra, klikanie stawowe, konflikt udowo-panewkowy, martwica kości, nerw kulszowy, niestabilność stawu, obrzęk stawu, panewka stawu biodrowego, sztywność stawu, trzeszczenie stawu, uszkodzenie obrąbka stawowego, zaawansowane stadium choroby, zakres ruchu, zapalenie kaletki, zapalenie kaletki biodrowej, zapalenie ścięgien, zapalenie stawów, zespół bólowy krętarza większego, złamanie biodra - Leksykon chorób i schorzeń
Bursitis – Epidemiologia
Zapalenie kaletki maziowej (bursitis) stanowi około 0,4% wizyt w podstawowej opiece zdrowotnej, co odpowiada 400 przypadkom na 100 000 konsultacji. W USA rocznie dotyka około 3,2% populacji (8,7 mln osób), z częstością 32 przypadków na 1000 osób. Schorzenie występuje równomiernie u obu płci, jednak typy zapalenia kaletki różnią się pod względem płci i wieku: zapalenie kaletki krętarza większego i gęsiej stopki przeważa u kobiet (4:1), natomiast łokciowej i przedrzepkowej częściej u mężczyzn. Septyczne zapalenie kaletki maziowej stanowi około 33% wszystkich przypadków, z przewagą u mężczyzn (85%). Najczęstsze lokalizacje to kaletki podbarkowa, łokciowa, kulszowa, krętarzowa i przedrzepkowa, z częstością występowania np. 1,8/1000 pacjentów rocznie dla bólu krętarzowego oraz 29/100 000 osobolat dla aseptycznego zapalenia kaletki łokciowej. Czynniki ryzyka obejmują m.in. prace fizyczne, sportowców, choroby współistniejące (cukrzyca, choroby reumatologiczne), otyłość oraz zaburzenia biomechaniczne, takie jak koślawość kolan czy napięcie pasma biodrowo-piszczelowego.
aseptyczne zapalenie kaletki maziowej, choroba zwyrodnieniowa stawów, hemodializa, kąt Q, koślawość kolan, pasmo biodrowo-piszczelowe, reumatoidalne zapalenie stawów, septyczne zapalenie kaletki maziowej, toczeń, twardzina, zapalenie kaletki maziowej, zespół bólowy krętarza większego, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa - Leksykon chorób i schorzeń
Ból biodra u dorosłych – Diagnostyka i diagnoza
Ból biodra u dorosłych wymaga kompleksowej diagnostyki obejmującej szczegółowy wywiad, badanie fizykalne oraz odpowiednio dobrane badania obrazowe. Lokalizacja bólu (przednia, boczna, tylna) jest kluczowa dla różnicowania etiologii, wskazując na schorzenia wewnątrzstawowe (np. konflikt udowo-panewkowy, uszkodzenie obrąbka, martwica aseptyczna), zewnątrzstawowe (np. zespół bólowy krętarza większego, tendinopatia mięśnia pośladkowego średniego) lub patologie kręgosłupa lędźwiowego. Podstawowym badaniem obrazowym jest zdjęcie rentgenowskie miednicy w projekcji AP i bocznej typu „frog-leg”, pozwalające ocenić zwężenie szpary stawowej, osteofity, dysplazję (kąt CE < 25°), złamania i zmiany martwicze. Rezonans magnetyczny (MRI) jest wskazany przy podejrzeniu uszkodzeń tkanek miękkich, złamań zmęczeniowych niewidocznych w RTG oraz martwicy aseptycznej, oferując wysoką czułość w wykrywaniu uszkodzeń obrąbka i tkanek miękkich. Tomografia komputerowa (CT) służy do oceny szczegółów kostnych, a ultrasonografia (USG) do diagnostyki kaletki maziowej i ścięgien oraz do naprowadzania iniekcji diagnostycznych i terapeutycznych. Testy kliniczne, takie jak FADIR, FABER i test Trendelenburga, wspomagają ocenę funkcjonalną i różnicowanie przyczyn bólu.
artrografia rezonansu magnetycznego, artroskopia biodra, badanie fizykalne, choroba zwyrodnieniowa stawu biodrowego, dekompresja rdzenia, dysplazja stawu biodrowego, endoprotezoplastyka stawu biodrowego, iniekcja diagnostyczna, konflikt kulszowo-udowy, konflikt udowo-panewkowy, marker zapalny, martwica aseptyczna głowy kości udowej, osteofit, osteotomia okołopanewkowa, reumatoidalne zapalenie stawów, rezonans magnetyczny, septyczne zapalenie stawu, tendinopatia mięśni kulszowo-goleniowych, tendinopatia pośladkowa, test FABER, test FADIR, tomografia komputerowa, ultrasonografia, uszkodzenie obrąbka stawowego, uwięźnięcie nerwu kulszowego, zapalenie kaletki maziowej, zespół bólowy krętarza większego, zespół pasma biodrowo-piszczelowego, złamanie kości udowej, złamanie zmęczeniowe