PAMP
PAMPs (Pathogen Associated Molecular Patterns) to wysoce konserwatywne struktury molekularne charakterystyczne dla patogenów, które są rozpoznawane przez receptory rozpoznające wzorce (PRR) układu odpornościowego gospodarza. Zaliczamy do nich m.in. lipopolisacharydy (LPS) bakterii Gram-ujemnych, peptydoglikany bakterii Gram-dodatnich, flagellinę, kwasy nukleinowe wirusów oraz mannany i glukany grzybów.
Rozpoznanie PAMPs przez komórki układu odpornościowego, głównie makrofagi i komórki dendrytyczne, inicjuje kaskadę sygnałową prowadzącą do aktywacji wrodzonej odpowiedzi immunologicznej. Procesy te obejmują produkcję cytokin prozapalnych, chemokin, interferonów typu I oraz indukcję procesów fagocytozy, co w konsekwencji prowadzi do eliminacji patogenu.
Koncepcja PAMPs i ich rola w aktywacji układu odpornościowego ma kluczowe znaczenie w zrozumieniu mechanizmów odporności wrodzonej oraz projektowaniu nowoczesnych adiuwantów szczepionkowych, które mogą wzmacniać odpowiedź immunologiczną poprzez naśladowanie obecności patogenów.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Covid-19 – Patofizjologia i mechanizm
COVID-19, wywołane przez wirusa SARS-CoV-2, to złożona choroba o szerokim spektrum klinicznym, od bezobjawowych infekcji po ciężkie zapalenie płuc, ARDS i niewydolność wielonarządową. Wirus RNA o genomie ~30 kb wykorzystuje białko S do wiązania się z receptorem ACE2 na komórkach gospodarza, głównie pneumocytach typu II w płucach, co prowadzi do uszkodzenia nabłonka pęcherzykowego i zaburzeń surfaktantu. SARS-CoV-2 wnika do komórek przez proteolityczne cięcie białka S przez TMPRSS2 lub katepsynę L, a następnie replikuje się w cytoplazmie, tworząc kompleks replikacyjno-transkrypcyjny. Patogeneza obejmuje dysregulację układu odpornościowego, w tym burzę cytokinową z podwyższonymi poziomami IL-2, IL-6, IL-7, GM-CSF, TNF i innych mediatorów, co prowadzi do limfopenii, aktywacji makrofagów i neutrofili oraz immunozakrzepicy z DIC. Wysoka ekspresja ACE2 w różnych narządach tłumaczy wielonarządowe objawy, w tym uszkodzenia serca (12% hospitalizowanych), neurologiczne, przewodu pokarmowego (17,6% z objawami, uszkodzenie wątroby u 15-53%) i nerek (ostre uszkodzenie u 30%).
ARDS, białko kolca, burza cytokinowa, czynnik martwicy nowotworów, domena wiążąca receptor, immunozakrzepica, inflamasom NLRP3, katepsyna L, limfopenia, long COVID, mikroangiopatia, niewydolność wielonarządowa, obwodowy układ nerwowy, ośrodkowy układ nerwowy, PAMP, pneumocyt typu II, reaktywna forma tlenu, receptor rozpoznający wzorce, rozlane uszkodzenie pęcherzyków płucnych, rozsiane wykrzepianie wewnątrznaczyniowe, SARS-CoV-2, stres oksydacyjny, surfaktant, szlak JAK-STAT, zespół przewlekłego zmęczenia, zespół uwalniania cytokin, zewnątrzkomórkowa pułapka neutrofilowa