risankizumab
Risankizumab jest ludzkim przeciwciałem monoklonalnym klasy IgG1, które selektywnie blokuje interleukinę-23 (IL-23) poprzez wiązanie się z jej podjednostką p19. IL-23 jest kluczową cytokiną w patogenezie chorób zapalnych, szczególnie łuszczycy oraz choroby Leśniowskiego-Crohna.
Mechanizm działania risankizumabu polega na hamowaniu szlaku IL-23, co prowadzi do zmniejszenia produkcji cytokin prozapalnych oraz normalizacji różnicowania keratynocytów. W przeciwieństwie do innych leków biologicznych blokujących zarówno IL-12, jak i IL-23, risankizumab działa wyłącznie na IL-23, co może przekładać się na lepszy profil bezpieczeństwa.
Lek jest zarejestrowany do leczenia łuszczycy plackowatej o nasileniu umiarkowanym do ciężkiego oraz aktywnej choroby Leśniowskiego-Crohna. Dawkowanie obejmuje zazwyczaj dwie inicjujące dawki po 150 mg w tygodniu 0 i 4, a następnie 150 mg co 12 tygodni, podawane podskórnie. Badania kliniczne wykazały, że risankizumab osiąga wysokie wskaźniki odpowiedzi PASI 90 i PASI 100 u pacjentów z łuszczycą.
Profil bezpieczeństwa risankizumabu jest korzystny, z niskim odsetkiem działań niepożądanych. Najczęściej zgłaszane działania obejmują infekcje górnych dróg oddechowych, bóle głowy oraz reakcje w miejscu wstrzyknięcia. Przed rozpoczęciem terapii zaleca się wykonanie badań przesiewowych w kierunku gruźlicy oraz aktualizację szczepień zgodnie z obowiązującymi wytycznymi.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Wrzodziejące zapalenie jelita grubego – Leczenie
Wrzodziejące zapalenie jelita grubego (WZJG) to przewlekła choroba zapalna charakteryzująca się nawracającymi zaostrzeniami i remisjami. Podstawą leczenia farmakologicznego są aminosalicylany (np. mesalazyna, sulfasalazyna) stosowane w indukcji i podtrzymaniu remisji, szczególnie w łagodnych i umiarkowanych postaciach choroby. Kortykosteroidy (prednizon, budezonid, hydrokortyzon) są zarezerwowane do indukcji remisji w umiarkowanych i ciężkich przypadkach, ze względu na działania niepożądane niezalecane do długotrwałego stosowania. Immunomodulatory (azatiopryna, 6-merkaptopuryna, metotreksat) oraz leki biologiczne (inhibitory TNF-alfa: infliksymab, adalimumab, golimumab; inhibitory integryn: wedolizumab; inhibitory interleukin: ustekinumab, risankizumab, guselkumab) są stosowane u pacjentów opornych na konwencjonalne terapie lub wymagających leczenia podtrzymującego. Nowoczesne doustne leki celowane, takie jak inhibitory kinazy janusowej (tofacitinib, upadacitinib, filgotynib) oraz modulatory receptora S1P (ozanimod, etrasimod), oferują alternatywę dla terapii biologicznej, z wygodą podania doustnego. W ciężkich zaostrzeniach stosuje się dożylne kortykosteroidy (np. hydrokortyzon 400 mg/dobę, metyloprednizolon 60 mg/dobę) oraz terapię ratunkową infliksymabem lub cyklosporyną. Leczenie chirurgiczne (proktokolektomia z ileostomią lub J-pouch) jest wskazane w przypadku oporności na leczenie, powikłań takich jak toksyczne rozdęcie okrężnicy, perforacja, masywne krwawienie, dysplazja lub rak jelita grubego.
adalimumab, aminosalicylany, azatiopryna, budezonid, cyklosporyna, dysplazja, gojenie śluzówki, golimumab, guselkumab, hydrokortyzon, ileostomia, infliksymab, inhibitory kinazy Janusowej, inhibitory TNF-alfa, kalprotektyna, kortykosteroidy, laktoferyna, leki biologiczne, leki immunomodulujące, megacolon toxicum, merkaptopuryna, mesalazyna, metotreksat, mikrobiota jelitowa, perforacja jelita, prednizon, proktokolektomia, remisja, remisja kliniczna, risankizumab, stan zapalny, sulfasalazyna, takrolimus, tofacytynib, toksyczne rozdęcie okrężnicy, upadacytynib, ustekinumab, wedolizumab, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zapalenie odbytnicy, zbiornik jelitowy