betacyklodekstryna

Betacyklodekstryna (β-cyklodekstryna) to cykliczny oligosacharyd zbudowany z siedmiu jednostek glukozy połączonych wiązaniami α-1,4-glikozydowymi. Ma charakterystyczną strukturę przypominającą ścięty stożek z hydrofilową powierzchnią zewnętrzną i hydrofobową wnęką wewnętrzną.

W medycynie i farmacji betacyklodekstryna jest szeroko stosowana jako substancja pomocnicza w formulacjach leków. Jej główną funkcją jest tworzenie kompleksów inkluzyjnych z cząsteczkami leku, co może poprawiać rozpuszczalność substancji trudno rozpuszczalnych w wodzie, zwiększać biodostępność, maskować nieprzyjemny smak oraz stabilizować substancje wrażliwe na światło, tlen czy temperaturę.

Betacyklodekstryna jest uznana za bezpieczny związek do stosowania doustnego, jednak podana parenteralnie może powodować nefrotoksyczność ze względu na jej niską rozpuszczalność w wodzie i tendencję do krystalizacji w nerkach. Z tego powodu do podań parenteralnych częściej wykorzystuje się jej pochodne, takie jak hydroksypropylo-β-cyklodekstryna czy sulfobutoeter-β-cyklodekstryna, które cechują się lepszą rozpuszczalnością i profilem bezpieczeństwa.

W zastosowaniach klinicznych betacyklodekstryna znajduje się w składzie wielu leków dostępnych na rynku, obejmujących preparaty przeciwbólowe, przeciwzapalne, przeciwgrzybicze, hormonalne i wiele innych. Jej zdolność do tworzenia kompleksów z cholesterolem jest również wykorzystywana w badaniach nad terapiami chorób związanych z zaburzeniami metabolizmu lipidów.

Powiązane wpisy

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl