rozszczep ustno-twarzowy

Rozszczep ustno-twarzowy (inaczej rozszczep wargi i podniebienia) to wrodzona wada rozwojowa polegająca na nieprawidłowym połączeniu struktur anatomicznych twarzy w okresie życia płodowego. Jest jedną z najczęstszych wad wrodzonych twarzoczaszki, występującą z częstością około 1 na 700 urodzeń, z różnicami zależnymi od pochodzenia etnicznego.

Pod względem anatomicznym rozróżnia się rozszczepy wargi, rozszczepy podniebienia oraz rozszczepy całkowite obejmujące wargę, wyrostek zębodołowy i podniebienie. Mogą one występować jednostronnie lub obustronnie, a także w różnym zakresie nasilenia – od niewielkiego nacięcia czerwieni wargowej po całkowite rozdzielenie struktur. Często towarzyszą im deformacje nosa oraz nieprawidłowości zgryzowe.

Etiologia rozszczepów jest wieloczynnikowa, obejmując zarówno predyspozycje genetyczne, jak i czynniki środowiskowe (palenie tytoniu przez matkę, niedobór kwasu foliowego, niektóre leki przyjmowane w ciąży). W około 30% przypadków rozszczepy występują jako element złożonych zespołów wad genetycznych.

Leczenie rozszczepów ustno-twarzowych wymaga wielospecjalistycznego podejścia z udziałem chirurga szczękowego, ortodonty, logopedy, audiologa, pediatry i psychologa. Obejmuje ono etapowe zabiegi chirurgiczne (plastyka wargi zwykle w 3-6 miesiącu życia, plastyka podniebienia w 9-18 miesiącu), leczenie ortodontyczne, rehabilitację mowy oraz korekcje wtórne. Wczesna interwencja ma kluczowe znaczenie dla prawidłowego rozwoju mowy, funkcji połykania i oddychania oraz kształtowania prawidłowych relacji psychospołecznych.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl