Wpływ pregabaliny na płodność, ciążę i laktację

Stosowanie produktu leczniczego Linefor zawierającego pregabalinę wymaga szczególnej uwagi w kontekście kobiet w wieku rozrodczym, kobiet planujących ciążę oraz matek karmiących piersią. Lekarz przepisujący ten lek powinien dokładnie omówić wszystkie aspekty związane z jego stosowaniem w tych grupach pacjentek, uwzględniając najnowsze dane kliniczne i przedkliniczne.¹

Kobiety w wieku rozrodczym i antykoncepcja

Każda kobieta w wieku rozrodczym przyjmująca pregabalinę musi być poinformowana o konieczności stosowania skutecznej metody antykoncepcji przez cały okres leczenia. Jest to wymóg bezwzględny, związany z możliwym negatywnym wpływem leku na rozwijający się płód.²

Stosowanie pregabaliny w ciąży

Dane przedkliniczne wskazują na toksyczny wpływ pregabaliny na rozwój zarodka i płodu w modelach zwierzęcych. Badania potwierdziły, że pregabalina przenika przez barierę łożyskową u szczurów, a dane farmakokinetyczne sugerują, że podobny mechanizm występuje również u ludzi.³

Szczególnie istotne są wyniki obszernego badania obserwacyjnego przeprowadzonego w krajach skandynawskich, które objęło ponad 2700 ciąż z ekspozycją na pregabalinę w pierwszym trymestrze. Analiza wykazała zwiększoną częstość występowania poważnych wad wrodzonych (MCM – major congenital malformation) w grupie dzieci (żywych lub martwo urodzonych) narażonych na działanie pregabaliny w porównaniu z grupą bez ekspozycji – 5,9% vs 4,1%.⁴

Skorygowany współczynnik zapadalności wraz z 95% przedziałem ufności wynosił 1,14 (0,96-1,35), co wskazuje na nieznacznie podwyższone ryzyko w porównaniu z populacją nie narażoną na pregabalinę. Warto odnotować, że ryzyko to było również podwyższone w porównaniu z populacjami narażonymi na inne leki przeciwpadaczkowe i przeciwdepresyjne, takie jak lamotrygina [1,29 (1,01-1,65)] czy duloksetyna [1,39 (1,07-1,82)].⁵

Szczegółowe analizy poszczególnych kategorii wad rozwojowych u dzieci narażonych na pregabalinę wykazały podwyższone ryzyko wystąpienia:

• Wad rozwojowych układu nerwowego
• Wad rozwojowych narządu wzroku
• Rozszczepów ustno-twarzowych
• Wad rozwojowych dróg moczowych i narządów płciowych

Należy jednak podkreślić, że bezwzględna liczba przypadków dla każdej z tych kategorii była niewielka, a szacunki obarczone są niepewnością statystyczną.⁶

W świetle powyższych danych, produkt leczniczy Linefor nie powinien być stosowany w okresie ciąży, chyba że spodziewane korzyści terapeutyczne dla matki znacząco przewyższają potencjalne ryzyko dla płodu. Decyzja o kontynuacji lub rozpoczęciu terapii pregabaliną u kobiet ciężarnych musi być każdorazowo poprzedzona dokładną analizą stosunku korzyści do ryzyka.⁷

Stosowanie pregabaliny podczas karmienia piersią

Badania farmakokinetyczne potwierdziły, że pregabalina przenika do mleka kobiecego. Niestety, brak jest wystarczających danych dotyczących wpływu pregabaliny na organizm karmionego piersią noworodka czy niemowlęcia.⁸

W przypadku kobiet karmiących piersią, które wymagają leczenia pregabaliną, lekarz powinien przeprowadzić dokładną analizę korzyści wynikających z:

• Karmienia piersią dla dziecka
• Terapii pregabaliną dla matki

Na podstawie tej analizy należy podjąć decyzję o przerwaniu karmienia piersią lub zaprzestaniu podawania pregabaliny.⁹

Wpływ pregabaliny na płodność

Aktualnie nie dysponujemy danymi klinicznymi dotyczącymi potencjalnego wpływu pregabaliny na płodność u kobiet.¹⁰

W odniesieniu do płodności męskiej, przeprowadzono specjalistyczne badanie kliniczne oceniające wpływ pregabaliny na parametry nasienia u zdrowych mężczyzn. Uczestnikom badania podawano pregabalinę w wysokiej dawce 600 mg na dobę przez okres 3 miesięcy. Wyniki nie wykazały istotnego wpływu na ruchliwość plemników po tym okresie ekspozycji.¹¹

Warto jednak zwrócić uwagę na wyniki badań przedklinicznych, które wykazały:

• Niekorzystny wpływ na funkcje rozrodcze samic szczurów
• Niekorzystny wpływ na funkcje rozrodcze i rozwój u samców szczurów

Kliniczne znaczenie tych obserwacji pozostaje nieustalone, niemniej jednak powinny być one brane pod uwagę podczas planowania terapii u pacjentów w wieku rozrodczym.¹²

Zalecenia dla lekarzy prowadzących terapię pregabaliną

Lekarz przepisujący produkt leczniczy Linefor zawierający pregabalinę kobietom w wieku rozrodczym, kobietom w ciąży lub karmiącym piersią powinien:

1. Poinformować pacjentkę o konieczności stosowania skutecznej antykoncepcji podczas terapii pregabaliną
2. Omówić dostępne dane dotyczące ryzyka wad wrodzonych związanych z ekspozycją na pregabalinę w pierwszym trymestrze ciąży
3. Wyjaśnić pacjentce, że pregabalina przenika przez łożysko i do mleka matki
4. Przeprowadzić dokładną analizę korzyści i ryzyka w przypadku konieczności stosowania leku w ciąży lub podczas karmienia piersią
5. Rozważyć alternatywne metody leczenia, jeśli pacjentka planuje ciążę
6. Monitorować przebieg ciąży u pacjentek, które zaszły w ciążę podczas terapii pregabaliną

W każdym przypadku decyzja o stosowaniu pregabaliny u kobiet w wieku rozrodczym, ciężarnych czy karmiących powinna być podejmowana indywidualnie, z uwzględnieniem stanu klinicznego pacjentki, dostępnych alternatyw terapeutycznych oraz aktualnej wiedzy medycznej na temat bezpieczeństwa stosowania leku.¹³