Wpływ pregabaliny na płodność, ciążę i laktację

Pregabalina, jako substancja czynna produktu leczniczego Pregabalin Aurovitas dostępnego w dawkach 75 mg, 150 mg i 300 mg w postaci kapsułek twardych, wymaga szczególnej uwagi w kontekście stosowania u kobiet w wieku rozrodczym, ciężarnych oraz karmiących piersią. Lekarz powinien dokładnie rozważyć korzyści i ryzyka związane z terapią oraz przekazać pacjentce kompleksowe informacje dotyczące bezpieczeństwa stosowania leku w tych szczególnych sytuacjach klinicznych.¹

Kobiety w wieku rozrodczym i antykoncepcja

Pacjentki w wieku rozrodczym muszą być poinformowane o konieczności stosowania skutecznej metody antykoncepcji przez cały okres terapii pregabaliną. Ma to kluczowe znaczenie dla uniknięcia niezamierzonej ekspozycji płodu na działanie leku, ze względu na potencjalne ryzyko teratogenne.²

Wpływ na ciążę

Lekarz musi przekazać pacjentce informację, że badania przedkliniczne wykazały toksyczny wpływ pregabaliny na rozród u zwierząt doświadczalnych. Jest to istotne ostrzeżenie dotyczące potencjalnego ryzyka dla ludzi.³

Wykazano, że pregabalina przenika przez barierę łożyskową u szczurów, co sugeruje, że podobna sytuacja zachodzi również u ludzi. Oznacza to bezpośrednie narażenie rozwijającego się płodu na działanie leku.⁴

Ryzyko poważnych wad wrodzonych

Lekarz powinien poinformować pacjentkę o wynikach badania obserwacyjnego przeprowadzonego w krajach skandynawskich, które wykazało istotne dane epidemiologiczne. Badanie to objęło ponad 2700 ciąż, w których wystąpiła ekspozycja na pregabalinę w pierwszym trymestrze i wykazało częstsze występowanie ciężkich wad wrodzonych (MCM – major congenital malformation) u dzieci (zarówno żywo, jak i martwo urodzonych) narażonych na działanie pregabaliny w porównaniu z populacją nieeksponowaną na lek (5,9% vs 4,1%).⁵

Skorygowany współczynnik zapadalności dla poważnych wad wrodzonych w grupie ekspozycji na pregabalinę wynosił 1,14 (95% przedział ufności: 0,96-1,35) w porównaniu z populacją nieeksponowaną. Warto zaznaczyć, że ryzyko to było również wyższe niż w populacjach narażonych na inne leki jak lamotrygina [1,29 (1,01-1,65)] czy duloksetyna [1,39 (1,07-1,82)].⁶

W szczegółowych analizach poszczególnych typów wad rozwojowych stwierdzono podwyższone ryzyko wystąpienia:

• Wad rozwojowych układu nerwowego – mogą one obejmować różne defekty strukturalne i funkcjonalne mózgu, rdzenia kręgowego i powiązanych struktur
• Wad rozwojowych narządu wzroku – dotyczy to nieprawidłowości w formowaniu i funkcjonowaniu oka i struktur powiązanych
• Rozszczepów ustno-twarzowych – obejmują rozszczepy wargi i/lub podniebienia, które powstają w wyniku zaburzeń fuzji tkanek w okresie rozwoju embrionalnego
• Wad rozwojowych dróg moczowych i narządów płciowych – dotyczą nieprawidłowości anatomicznych i funkcjonalnych układu moczowo-płciowego

Lekarz powinien jednak wyjaśnić pacjentce, że liczbowo wartości te były niewielkie, a szacunki statystyczne nieprecyzyjne, co oznacza konieczność ostrożnej interpretacji tych danych.⁷

W świetle powyższych danych, pregabaliny nie należy stosować w okresie ciąży, chyba że jest to bezwzględnie konieczne – wyłącznie w sytuacjach, gdy spodziewane korzyści terapeutyczne dla matki znacznie przewyższają potencjalne ryzyko dla płodu. Decyzja taka musi być zawsze poprzedzona wnikliwą analizą indywidualnej sytuacji klinicznej.⁸

Wpływ na laktację

Pacjentka musi być świadoma, że pregabalina przenika do mleka ludzkiego, co potwierdza ekspozycję karmionego dziecka na działanie leku. Niestety, dane dotyczące bezpieczeństwa pregabaliny dla noworodków i niemowląt są bardzo ograniczone – wpływ pregabaliny na organizm karmionego dziecka pozostaje nieznany.⁹

W tej sytuacji lekarz powinien przeprowadzić dokładną analizę korzyści i ryzyka, uwzględniając:

• Korzyści wynikające z karmienia piersią dla rozwoju dziecka (odporność, optymalny skład pokarmu, rozwój psychofizyczny)
• Korzyści terapeutyczne wynikające ze stosowania pregabaliny dla matki (kontrola objawów choroby podstawowej, jakość życia)

Na podstawie tej analizy należy podjąć decyzję o ewentualnym przerwaniu karmienia piersią lub zaprzestaniu podawania pregabaliny.¹⁰

Wpływ na płodność

W rozmowie z pacjentką, która planuje ciążę lub ma obawy dotyczące wpływu leku na płodność, należy poinformować, że brak jest danych klinicznych dotyczących wpływu pregabaliny na płodność kobiet. Jest to istotna luka w wiedzy, która powinna być wzięta pod uwagę przy podejmowaniu decyzji terapeutycznych.¹¹

Jeśli chodzi o mężczyzn, dysponujemy wynikami badania klinicznego, w którym oceniano wpływ pregabaliny w wysokiej dawce 600 mg na dobę na ruchliwość plemników. U zdrowych mężczyzn, po 3-miesięcznym okresie przyjmowania leku, nie stwierdzono niekorzystnego wpływu na parametry ruchliwości plemników. Ten aspekt może być istotny przy konsultowaniu pacjentów płci męskiej, których partnerki planują ciążę.¹²

W badaniach przedklinicznych zaobserwowano jednak niekorzystny wpływ pregabaliny na płodność zarówno u samic, jak i samców szczurów, co przejawiało się negatywnym wpływem na procesy rozrodcze. U samców szczurów wykazano dodatkowo niekorzystny wpływ na rozwój. Należy jednak podkreślić, że kliniczne znaczenie tych obserwacji nie zostało ustalone, co oznacza, że nie można bezpośrednio ekstrapolować tych wyników na ludzi.¹³