toksoplazmoza mózgu
Toksoplazmoza mózgu (neurotoksoplazmoza) to poważne powikłanie zakażenia pierwotniakiem Toxoplasma gondii, które dotyka głównie osoby z zaburzeniami odporności, zwłaszcza pacjentów z AIDS, po przeszczepach narządów lub w trakcie immunosupresji. U osób immunokompetentnych inwazja pierwotniaka rzadko prowadzi do manifestacji neurologicznych.
Klinicznie neurotoksoplazmoza objawia się zazwyczaj jako ogniskowe deficyty neurologiczne, bóle głowy, zaburzenia świadomości oraz napady drgawkowe. W badaniach obrazowych (TK, MRI) charakterystyczne są mnogie, wzmacniające się po podaniu kontrastu zmiany o typie pierścieniowatym, zlokalizowane najczęściej na granicy istoty szarej i białej oraz w jądrach podstawy.
Rozpoznanie ustala się na podstawie obrazu klinicznego, badań neuroobrazowych oraz potwierdzenia obecności przeciwciał anty-Toxoplasma w surowicy. W przypadkach wątpliwych konieczna może być biopsja stereotaktyczna zmiany. Standardowe leczenie obejmuje kombinację pirymetaminy z sulfadiazyną oraz suplementację kwasu folinowego, a w przypadku nietolerancji lub oporności stosuje się terapie alternatywne, takie jak klindamycyna, atowakwon czy azytromycyna.
U pacjentów z HIV/AIDS z liczbą limfocytów CD4+ poniżej 100 komórek/μl zaleca się profilaktykę pierwotną toksoplazmozy, najczęściej przy użyciu kotrimoksazolu. Po skutecznym leczeniu ostrej fazy choroby konieczne jest wdrożenie przewlekłej terapii podtrzymującej, którą można zakończyć po immunologicznej rekonstrukcji układu odpornościowego (CD4+ >200 komórek/μl przez minimum 6 miesięcy).
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Toxoplazmoza – Diagnostyka i diagnoza
Toksoplazmoza, wywołana przez Toxoplasma gondii, wymaga kompleksowej diagnostyki obejmującej metody serologiczne, molekularne, obrazowe oraz histopatologiczne. Diagnostyka serologiczna opiera się na oznaczaniu przeciwciał IgG i IgM, gdzie obecność IgM wskazuje na ostre zakażenie, a test awidności IgG pozwala różnicować czas zakażenia. Metody molekularne, zwłaszcza PCR z wykorzystaniem genów B1 i sekwencji 529 bp, są kluczowe w diagnostyce prenatalnej, toksoplazmozy OUN oraz ocznej, charakteryzując się wysoką czułością i swoistością (PCR w płynie owodniowym: czułość 92%, swoistość 100%). Badania obrazowe (TK, MRI, USG) wspomagają diagnozę i monitorowanie, szczególnie u pacjentów z AIDS i wrodzoną toksoplazmozą, gdzie obserwuje się zmiany pierścieniowate i zwapnienia wewnątrzczaszkowe. Diagnostyka histopatologiczna, choć rzadziej stosowana, umożliwia identyfikację tachyzoitów i cyst tkankowych, zwłaszcza przy użyciu barwienia immunoperoksydazowego.
amniopunkcja, autofluorescencja, badanie histopatologiczne, biomarkery immunologiczne, diagnostyka molekularna, diagnostyka serologiczna, immunoblot, limfocyty CD4, martwicze zapalenie siatkówki, obniżona odporność, paracenteza, płyn mózgowo-rdzeniowy, płyn owodniowy, przeciwciała IgG i IgM, punkcja lędźwiowa, reakcja łańcuchowa polimerazy, reaktywacja zakażenia, real-time PCR, rezonans magnetyczny, tachyzoity, test ELISA, test IGRA, test immunofluorescencyjny, test point-of-care, toksoplazmoza mózgu, toksoplazmoza oczna, toksoplazmoza OUN, tomografia komputerowa, Toxoplasma gondii, ultrasonografia, wodogłowie, wrodzona toksoplazmoza, zahamowanie wzrostu wewnątrzmacicznego, zakażenie pasożytnicze, zakażenie wewnątrzmaciczne, zwapnienia wewnątrzczaszkowe