nerw udowy
Nerw udowy (łac. nervus femoralis) to największy nerw kończyny dolnej, wywodzący się ze splotu lędźwiowego (L2-L4). Jest nerwem mieszanym, zawierającym włókna czuciowe i ruchowe, odgrywającym kluczową rolę w unerwieniu przedniej części uda.
Anatomicznie nerw udowy wychodzi z mięśnia lędźwiowego większego i biegnie pod więzadłem pachwinowym, gdzie dzieli się na liczne gałęzie końcowe. Unerwia ruchowo mięsień czworogłowy uda, mięsień krawiecki oraz mięsień grzebieniowy, odpowiadając za prostowanie stawu kolanowego i zginanie stawu biodrowego.
W zakresie unerwienia czuciowego, nerw udowy poprzez swoje gałęzie (w tym nerw skórny boczny i przyśrodkowy uda oraz nerw skokowo-udowy) zaopatruje przednio-boczną powierzchnię uda oraz przyśrodkową powierzchnię goleni i stopy.
Uszkodzenie nerwu udowego, które może nastąpić w wyniku urazów, procedur medycznych, zmian zwyrodnieniowych lub nowotworowych, prowadzi do osłabienia lub zaniku mięśnia czworogłowego uda, trudności w prostowaniu kolana, zaburzeń chodu oraz zaburzeń czucia w obszarach unerwianych przez ten nerw.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Wrodzona dysplazja stawu biodrowego – Leczenie
Wrodzona dysplazja stawu biodrowego (DDH) obejmuje spektrum nieprawidłowości rozwojowych panewki i głowy kości udowej, prowadzących do niestabilności lub zwichnięcia stawu. Wczesna diagnoza i leczenie są kluczowe dla zapewnienia koncentrycznego ustawienia głowy kości udowej w panewce, co umożliwia prawidłowy rozwój stawu. U niemowląt do 6 miesiąca życia podstawową terapią są szelki Pavlika, stosowane 23 godziny na dobę przez 6-12 tygodni, z 85-95% skutecznością przy wczesnym rozpoczęciu leczenia. W przypadku nieskuteczności lub starszych dzieci stosuje się zamknięte nastawienie z opatrunkiem gipsowym typu spica (2-3 miesiące) lub otwarte nastawienie powyżej 18 miesiąca życia. Osteotomie miednicy (Salter, Pemberton, Dega) i kości udowej są wskazane u dzieci powyżej 2 lat z ciężką dysplazją, a osteotomia okołopanewkowa (PAO) u młodzieży i dorosłych z objawami bólowymi i niedostatecznym pokryciem głowy kości udowej. Fizjoterapia wspomaga leczenie zachowawcze i pooperacyjne, a całkowita alloplastyka stawu biodrowego jest zarezerwowana dla zaawansowanych zmian zwyrodnieniowych.
alloplastyka stawu biodrowego, artrografia, artroskopia stawu biodrowego, badanie ultrasonograficzne, choroba zwyrodnieniowa stawów, chrząstka trójpromienna, dysplazja stawu biodrowego, endoprotezoplastyka, głowa kości udowej, koncentryczne ustawienie, kongruencja stawu, martwica awaskularna, mięsień biodrowo-lędźwiowy, nerw udowy, niestabilność stawu biodrowego, orteza, osteotomia kości udowej, osteotomia miednicy, osteotomia okołopanewkowa, otwarte nastawienie, panewka stawu biodrowego, podwichnięcie, przykurcz przywiedzeniowy, pulvinar, szelki Pavlika, więzadło obłe, wrodzona dysplazja stawu biodrowego, zamknięte nastawienie, zwichnięcie - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Bupivacaine Grindeks 5 mg/ml
Bupivacaine Grindeks to roztwór do wstrzykiwań zawierający 5 mg/ml bupiwakainy chlorowodorku, stosowany głównie do znieczulenia nadtwardówkowego (zewnątrzoponowego) i okołonerwowego. Dawkowanie jest indywidualizowane w zależności od rodzaju znieczulenia, obszaru anatomicznego oraz czasu działania, z maksymalną dawką dobową 400 mg. Przykładowo, znieczulenie zewnątrzoponowe lędźwiowe chirurgiczne wymaga 2,5 mg/ml w objętości 30-60 ml (75-150 mg), z czasem działania 3-5 godzin, natomiast do cięcia cesarskiego stosuje się 5 mg/ml w objętości 15-30 ml (75-150 mg), z czasem działania 2-3 godziny. W znieczuleniu regionalnym dawki wahają się do 150 mg, a czas działania od 1 do 8 godzin w zależności od stężenia i miejsca podania. U dzieci (1-12 lat) dawki są dostosowane do masy ciała, zwykle 1,5-2 mg/kg mc., z uwzględnieniem zmniejszonego stężenia roztworu, jeśli objętość przekracza 20 ml.
artroskopia kolana, ból ostry, bupiwakaina chlorowodorek, bupiwakaina z adrenaliną, cięcie cesarskie, dysfagia, nerw kulszowy, nerw udowy, podanie donaczyniowe, podanie dooponowe, podanie dotętnicze, splot ramienny, toksyczność leku, wstrzyknięcie nadtwardówkowe, znieczulenie nasiękowe, znieczulenie rdzeniowe, znieczulenie regionalne, znieczulenie wewnątrzstawowe, znieczulenie zewnątrzoponowe, znieczulenie zewnątrzoponowe lędźwiowe, znieczulenie zewnątrzoponowe ogonowe, znieczulenie zewnątrzoponowe piersiowe - Leksykon chorób i schorzeń
Tętniak aorty brzusznej – Objawy
Tętniak aorty brzusznej (AAA) definiowany jest jako ogniskowe poszerzenie aorty brzusznej o średnicy ≥3,0 cm, często rozwijające się bezobjawowo i wykrywane przypadkowo w około 75% przypadków. Średnia roczna szybkość wzrostu tętniaków o wymiarach 30-55 mm wynosi 0,2-0,3 cm, przy czym większe tętniaki rosną szybciej. Występują 4-6 razy częściej u mężczyzn, a ryzyko pęknięcia rośnie wraz z rozmiarem: tętniaki 5,0-6,0 cm mają 3-15% ryzyko roczne, 6,0-7,0 cm – 10-20%, 7,0-8,0 cm – 20-40%, a >8,0 cm – 30-50%. Objawy pojawiają się zwykle przy powiększaniu się tętniaka i obejmują głęboki ból brzucha, boku, pleców, pulsującą masę w okolicy pępka oraz objawy ucisku na sąsiednie struktury. Szybki wzrost i objawy takie jak nagły, silny ból, omdlenia czy niedociśnienie sugerują ryzyko pęknięcia, które jest stanem zagrożenia życia z wysoką śmiertelnością (około 65% zgonów przed dotarciem do szpitala).
badanie przesiewowe, ciśnienie krwi, duszność, hipotensja, krwawienie z górnego odcinka przewodu pokarmowego, nerw udowy, niedociśnienie, niedokrwienie kończyn, niewydolność nerek, niewydolność serca, obrzęk nóg, omdlenie, przestrzeń zaotrzewnowa, przetoka tętniczo-żylna, rezonans magnetyczny, rozwarstwienie aorty, sinica, średnica tętniaka, stan zagrażający życiu, tachykardia, tętniak aorty brzusznej, tomografia komputerowa jamy brzusznej, ultrasonografia jamy brzusznej, wstrząs, zdjęcie rentgenowskie jamy brzusznej