aktywna forma witaminy D3

Aktywna forma witaminy D3, znana jako kalcytriol (1,25-dihydroksycholekalcyferol), jest hormonem steroidowym, który powstaje w wyniku dwustopniowego procesu hydroksylacji witaminy D3 (cholekalcyferolu). Pierwszy etap zachodzi w wątrobie, gdzie powstaje 25-hydroksycholekalcyferol, natomiast drugi etap odbywa się głównie w nerkach pod wpływem enzymu 1α-hydroksylazy, prowadząc do powstania biologicznie aktywnej formy.

Kalcytriol odgrywa kluczową rolę w regulacji gospodarki wapniowo-fosforanowej organizmu. Zwiększa wchłanianie wapnia i fosforu w jelicie cienkim, wspomaga reabsorpcję wapnia w nerkach oraz wpływa na prawidłową mineralizację kości poprzez regulację aktywności osteoblastów i osteoklastów. Niedobór aktywnej formy witaminy D3 może prowadzić do rozwoju krzywicy u dzieci oraz osteomalacji u dorosłych.

Poza klasycznym działaniem na gospodarkę mineralną, aktywna forma witaminy D3 wykazuje również działanie plejotropowe. Wpływa na układ immunologiczny, wykazując działanie immunomodulujące, a także odgrywa rolę w regulacji proliferacji i różnicowania komórek. Receptory dla kalcytriolu (VDR) znajdują się w wielu tkankach organizmu, co tłumaczy szeroki zakres jego działania biologicznego.

W praktyce klinicznej preparaty aktywnej formy witaminy D3 (alfakalcydol, kalcytriol) stosowane są w leczeniu wtórnej nadczynności przytarczyc u pacjentów z przewlekłą chorobą nerek, w hipokalcemii oraz w leczeniu osteoporozy opornej na standardowe leczenie. Monitorowanie stężenia wapnia w surowicy jest niezbędne podczas terapii, ze względu na ryzyko hiperkalcemii jako działania niepożądanego.

Powiązane wpisy

  1. 13.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl