wypieranie z wiązań białkowych
Wypieranie z wiązań białkowych to proces, w którym jeden lek wypiera drugi z miejsc wiążących na cząsteczkach białka, najczęściej albuminy osocza. Zjawisko to ma istotne znaczenie kliniczne, ponieważ tylko niezwiązana (wolna) frakcja leku może wykazywać aktywność farmakologiczną.
Leki o wysokim stopniu wiązania z białkami osocza (powyżej 90%), takie jak warfaryna, fenytoina czy kwas walproinowy, są szczególnie podatne na interakcje oparte na wypieraniu. Gdy drugi lek o silnym powinowactwie do tych samych miejsc wiążących zostaje wprowadzony, może wyprzeć lek pierwotny, zwiększając jego stężenie wolnej frakcji w osoczu.
Konsekwencje kliniczne wypierania z wiązań białkowych mogą obejmować nasilenie działania terapeutycznego lub toksycznego leku wypieranego. Jest to szczególnie niebezpieczne w przypadku leków o wąskim indeksie terapeutycznym. Znajomość tego mechanizmu interakcji jest kluczowa podczas planowania polipragmazji, szczególnie u pacjentów w podeszłym wieku, z niewydolnością wątroby lub nerek.
Powiązane wpisy
-
Leksykon substancji czynnych
Ertapenem wykazuje liniową farmakokinetykę po dożylnym podaniu w dawkach od 0,5 g do 2 g, z maksymalnym stężeniem w osoczu (Cmax) około 155 μg/mL u zdrowych dorosłych po dawce 1 g podanej w 30-minutowej infuzji. Stężenie leku spada do 9 μg/mL po 12 godzinach i 1 μg/mL po 24 godzinach, a okres półtrwania wynosi około 4 godziny u dorosłych i młodzieży (13-17 lat), oraz około 2,5 godziny u dzieci (3 miesiące–12 lat). Ertapenem charakteryzuje się wysokim stopniem wiązania z białkami osocza (92-95%), objętością dystrybucji około 0,11 L/kg u dorosłych oraz znaczącą penetracją do tkanek (stosunek AUC w płynie z pęcherzyków do osocza 0,61). Metabolizm jest ograniczony, z około 94% leku wydalanego w postaci niezmienionej, głównie przez nerki (około 80% dawki w moczu), co podkreśla kluczową rolę wydalania nerkowego. W populacji pediatrycznej farmakokinetyka jest zbliżona do dorosłych przy odpowiednim dostosowaniu dawki (15-20 mg/kg mc.), choć klirens u dzieci jest około dwukrotnie wyższy. Płeć nie wpływa istotnie na farmakokinetykę leku, a u osób starszych (≥65 lat) stężenia w osoczu są nieco wyższe (o 22-39%), jednak bez konieczności modyfikacji dawki przy prawidłowej funkcji nerek.
AUC, Cmax, dehydropeptydaza-I, hemodializa, hydroliza pierścienia beta-laktamowego, izoenzymy cytochromu P450, mikrosomy wątroby, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, penetracja tkankowa, pole pod krzywą stężenia, stężenie osoczowe, transport digoksyny, wiązanie z białkami, wiązanie z białkami osocza, wydalanie nerkowe, wypieranie z wiązań białkowych -
Leksykon leków
Produkt leczniczy Elestar HCT łączy olmesartan medoksomil, amlodypinę i hydrochlorotiazyd, których farmakokinetyka po podaniu jednoczesnym nie wykazuje klinicznie istotnych interakcji. Maksymalne stężenia (Cmax) osiągane są odpowiednio: olmesartan po 1,5-3 godzinach, amlodypina po 6-8 godzinach, a hydrochlorotiazyd po 1,5-2 godzinach. Olmesartan, będący prolekiem, wykazuje biodostępność około 25,6%, wiąże się z białkami osocza w 99,7% i jest eliminowany w 60% z żółcią oraz w 40% przez nerki, z okresem półtrwania 10-15 godzin. Amlodypina charakteryzuje się biodostępnością 64-80%, silnym wiązaniem z białkami (97,5%) i długim okresem półtrwania 35-50 godzin, co umożliwia dawkowanie raz na dobę. Hydrochlorotiazyd nie ulega metabolizmowi, wiąże się z białkami w 68%, a jego okres półtrwania wynosi 10-15 godzin, z eliminacją niemal całkowicie przez nerki w postaci niezmienionej.
biodostępność amlodypiny, ciężka niewydolność nerek, frakcja niezwiązana, hydrochlorotiazyd, klirens nerkowy, kolesewelam chlorowodorek, łagodna niewydolność nerek, nadciśnienie tętnicze, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, olmesartan medoksomil, pole pod krzywą stężenia, prolek, stan równowagi dynamicznej, stężenie amlodypiny, stężenie olmesartanu, stężenie w osoczu krwi, umiarkowana niewydolność nerek, wchłanianie z przewodu pokarmowego, wydalanie metabolitów, wypieranie z wiązań białkowych, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zastoinowa niewydolność serca -
Leksykon leków
Produkt leczniczy Olmita zawiera olmesartan medoksomil oraz amlodypinę, które po podaniu doustnym osiągają maksymalne stężenia w osoczu odpowiednio po 1,5-2 godzinach i 6-12 godzinach. Biodostępność olmesartanu wynosi około 25,6%, a amlodypiny 64-80%, przy czym pokarm nie wpływa istotnie na ich wchłanianie. Olmesartan jest prolekiem szybko przekształcanym do aktywnej formy, charakteryzuje się wysokim wiązaniem z białkami osocza (99,7%) i jest eliminowany głównie przez wątrobę (60%) oraz nerki (40%), z okresem półtrwania 10-15 godzin. Amlodypina wykazuje długi okres półtrwania 35-50 godzin, co umożliwia dawkowanie raz na dobę, jest intensywnie metabolizowana wątrobowo, a około 10% substancji macierzystej wydalane jest z moczem. W farmakokinetyce obu substancji nie obserwuje się istotnych zmian pod wpływem jednoczesnego spożycia pokarmu.
amlodypina, AUC, biodostępność, klirens leku, klirens osoczowy, konwersja do aktywnej formy, krążenie jelitowo-wątrobowe, maksymalne stężenie w osoczu, metabolizm wątrobowy, niedrożność dróg żółciowych, niezwiązana frakcja leku, objętość dystrybucji, okres półtrwania, olmesartan medoksomil, substancja wiążąca kwasy żółciowe, wiązanie z białkami osocza, wypieranie z wiązań białkowych, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zastoinowa niewydolność serca
