tymianek hiszpański
Tymianek hiszpański (Thymus zygis) to aromatyczna roślina należąca do rodziny jasnotowatych (Lamiaceae), blisko spokrewniona z pospolitym tymiankiem (Thymus vulgaris). Jest ceniona w medycynie ze względu na swoje właściwości lecznicze, które wynikają głównie z zawartości olejku eterycznego bogatego w tymol i karwakrol – związki o udokumentowanym działaniu przeciwbakteryjnym i przeciwgrzybiczym.
W zastosowaniach medycznych tymianek hiszpański wykazuje silne działanie odkażające drogi oddechowe, przez co jest stosowany w leczeniu infekcji górnych dróg oddechowych, stanów zapalnych gardła, krtani oraz w przypadku przewlekłego kaszlu. Badania kliniczne potwierdzają skuteczność preparatów zawierających ekstrakty z tymianku hiszpańskiego w łagodzeniu objawów ostrego zapalenia oskrzeli i innych infekcji dróg oddechowych.
Olejek eteryczny z tymianku hiszpańskiego wykazuje także działanie spazmolityczne na mięśnie gładkie przewodu pokarmowego, co znajduje zastosowanie w leczeniu niestrawności, wzdęć i zaburzeń motoryki jelit. Ponadto, ze względu na właściwości przeciwzapalne, jest składnikiem preparatów stosowanych zewnętrznie w dermatologii przy leczeniu trądziku, łuszczycy i innych stanów zapalnych skóry.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Skład i postać leku – Bronchostop na kaszel 59,5 mg
Bronchostop na kaszel to lek w formie miękkich pastylek do ssania, zawierający 59,5 mg wyciągu suchego z ziela tymianku (Thymus vulgaris L. i/lub Thymus zygis L.) o współczynniku ekstrahowania DER 7-13:1, pozyskiwanego wodą jako ekstrahentem. Pastylki mają charakterystyczny sześciokątny kształt, brązowy kolor i owocowy smak, przeznaczone są do podania doustnego poprzez powolne ssanie. Substancje pomocnicze o potencjalnym znaczeniu klinicznym to m.in. fruktoza (300 mg), sorbitol (523 mg), glikol propylenowy (5,53 mg) oraz alkohol benzylowy (0,0018 mg) na pastylkę. Kompletny skład obejmuje także gumę arabską, maltodekstrynę, kwas cytrynowy, sacharynę sodową oraz aromaty zawierające glikol propylenowy i alkohol benzylowy.
alkohol benzylowy, blister PVC/PE/PVDC/Al, Bronchostop, fruktoza, glikol propylenowy, guma arabska, kwas cytrynowy, maltodekstryna, niezgodność farmaceutyczna, parafina ciekła, pastylka miękka, sacharyna sodowa, sorbitol, tymianek hiszpański, tymianek pospolity, współczynnik ekstrahowania, wyciąg z ziela tymianku - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Pectosol –
Produkt leczniczy Pectosol, zawierający wyciągi z ziela tymianku (Thymus vulgaris L. lub Thymus zygis L.), porostu islandzkiego (Cetraria islandica), ziela hyzopu (Hyssopus officinalis L.) oraz korzenia mydlnicy (Saponaria officinalis L.) w stosunku 18:7:3:2, nie posiada wystarczających danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania u kobiet w ciąży i karmiących piersią. Ze względu na brak badań oceniających wpływ na płodność oraz potencjalne ryzyko przenikania składników do mleka matki, preparat nie jest zalecany w tych grupach pacjentek. Dodatkowo, zawartość etanolu w produkcie wynosząca 57-63% V/V stanowi istotne przeciwwskazanie do stosowania w okresie ciąży i laktacji.
- Leksykon substancji czynnych
Wyciąg z ziela tymianku – Przeciwwskazania stosowania
Wyciąg z ziela tymianku (Thymi extractum fluidum), stosowany m.in. w preparacie Sallevia, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na składniki aktywne (Thymus vulgaris L. i/lub Thymus zygis L.) oraz na inne rośliny z rodziny jasnowatych (Lamiaceae), takich jak mięta, melisa, szałwia, rozmaryn, lawenda czy bazylia. Dodatkowo, preparat zawiera 3,1% (V/V) etanolu oraz sorbitol (E 420), co wymaga ostrożności u osób z chorobami wątroby, alkoholizmem, padaczką, uszkodzeniami mózgu oraz nietolerancją fruktozy. Wyciąg jest ekstrahowany przy użyciu amonowego wodorotlenku 10% (m/m), glicerolu 85% (m/m), etanolu 90% (V/V) i wody oczyszczonej, co również może stanowić źródło nadwrażliwości.
- Leksykon substancji czynnych
Wyciąg z ziela tymianku – Działania niepożądane
Wyciąg z ziela tymianku (Thymi extractum fluidum), stosowany m.in. w syropie Sallevia (110 mg/ml), jest aktywnym składnikiem preparatów leczniczych w terapii schorzeń dróg oddechowych. Działania niepożądane związane z tym preparatem dotyczą głównie układu pokarmowego, manifestując się jako zaburzenia żołądkowe, takie jak dyskomfort, dolegliwości trawienne, uczucie pełności czy nudności. Częstość tych działań niepożądanych jest określana jako nieznana ze względu na brak precyzyjnych danych klinicznych. Syrop Sallevia zawiera ponadto substancje pomocnicze o potencjalnym wpływie na bezpieczeństwo terapii, w tym etanol w stężeniu 3,1% (V/V) oraz sorbitol (E 420), które mogą wywoływać dodatkowe reakcje niepożądane, zwłaszcza u pacjentów z chorobami wątroby, epilepsją, kobiet w ciąży oraz osób wrażliwych na te składniki.
choroba mózgu, choroba wątroby, compliance pacjenta, Departament Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych, dolegliwość trawienna, dyskomfort, dyskomfort jelitowy, działanie niepożądane, działanie przeczyszczające, ekstrakt płynny z tymianku, epilepsja, etanol, nudność, schorzenie dróg oddechowych, sorbitol, tymianek hiszpański, tymianek pospolity, układ pokarmowy, wyciąg z ziela tymianku, wzdęcie, zaburzenie żołądkowe - Leksykon substancji czynnych
Tymianek – Wskazania do stosowania
Tymianek (Thymus vulgaris L. i/lub Thymus zygis L.) jest substancją czynną o szerokim zastosowaniu w leczeniu schorzeń górnych dróg oddechowych oraz stanów zapalnych jamy ustnej i gardła. Jego działanie wykrztuśne ułatwia usuwanie wydzieliny oskrzelowej, co jest szczególnie istotne w terapii kaszlu mokrego i ostrych zapaleń oskrzeli. Preparaty takie jak Bronchicum T (100 mg ekstraktu z ziela tymianku na tabletkę), Bronchosol Solid (75 mg wyciągu z tymianku + 37,5 mg pierwiosnka), Bronchipret TE (16,8 g wyciągu z tymianku i 1,68 g z liścia bluszczu w 100 ml syropu) oraz Neoazarina (316 mg sproszkowanego ziela tymianku + 10 mg fosforanu kodeiny półwodnego) wykazują skuteczność w leczeniu kaszlu o różnym nasileniu, w tym napadowego i nocnego. Tymianek wykazuje także działanie przeciwzapalne, przeciwbakteryjne i łagodzące podrażnienia błon śluzowych, co czyni go wartościowym składnikiem terapii stanów zapalnych jamy ustnej i gardła, np. w preparatach Tymsal-spray (0,7 ml wyciągu z tymianku i 0,3 ml nalewki z szałwii na 1 ml płynu) oraz Dentosept, stosowanych także w leczeniu zapalenia dziąseł, powierzchniowego zapalenia przyzębia i parodontozy.
działanie ściągające, ekstrakt tymianku, fosforan kodeiny, kaszel mokry, kaszel przy przeziębieniu, korzeń pierwiosnka, liść bluszczu, liść podbiału, napadowy kaszel, nieżyt błony śluzowej, parodontoza, schorzenia dróg oddechowych, środek wykrztuśny, tymianek, tymianek hiszpański, tymianek pospolity, wydzielina oskrzelowa, zalegająca wydzielina, zapalenie dróg oddechowych, zapalenie dziąseł, zapalenie gardła, zapalenie jamy ustnej, zapalenie oskrzeli, zapalenie przyzębia - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Sallevia 110 mg/ml
Sallevia to syrop leczniczy zawierający płynny wyciąg z ziela tymianku (Thymi extractum fluidum) w stężeniu 110 mg/ml, co odpowiada 110 mg płynnego ekstraktu na 1 ml syropu (1,1 g). Wyciąg pochodzi z Thymus vulgaris L. i/lub Thymus zygis L., uzyskany w stosunku surowiec:ekstrakt 1:2-2,5, z zastosowaniem mieszaniny rozpuszczalników: 10% wodorotlenku amonowego, 85% glicerolu, 90% etanolu oraz wody oczyszczonej. Syrop ma brązowe zabarwienie i zawiera substancje pomocnicze o znanym działaniu, w tym 3,1% (V/V) etanolu oraz sorbitol (E 420).
charakterystyka produktu leczniczego, ekstrakt tymianku, etanol, glicerol, produkt leczniczy roślinny, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, sorbitol, substancja czynna roślinna, substancja pomocnicza, syrop, tymianek hiszpański, tymianek pospolity, właściwości farmakokinetyczne, woda oczyszczona, wodorotlenek amonowy, wyciąg z ziela tymianku - Leksykon substancji czynnych
Wyciąg z prawoślazu – Przeciwwskazania stosowania
Wyciąg z korzenia prawoślazu (Althaea officinalis L., radix) stosowany w syropie Bronchostop Duo (830 mg wyciągu płynnego na 15 ml) jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na prawoślaz oraz na wyciąg z ziela tymianku (120 mg wyciągu suchego na 15 ml) lub inne rośliny z rodziny Lamiaceae. Ponadto, preparat zawiera substancje pomocnicze, takie jak metylu parahydroksybenzoesan (E218, 11,59 mg/15 ml), propylu parahydroksybenzoesan (E216, 6,18 mg/15 ml), cukry z soku malinowego (131 mg/15 ml) oraz glikol propylenowy (E1520, 38,9 mg/15 ml), które mogą stanowić dodatkowe przeciwwskazania u pacjentów z nadwrażliwością na te składniki.
cukrzyca, glikol propylenowy, korzeń prawoślazu, metylu parahydroksybenzoesan, monitorowanie glikemii, nadwrażliwość, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, parahydroksybenzoesany, propylu parahydroksybenzoesan, reakcja alergiczna, reakcja typu późnego, rodzina Lamiaceae, substancje pomocnicze, syrop Bronchostop Duo, tymianek hiszpański, tymianek pospolity, wyciąg z korzenia prawoślazu, wyciąg z prawoślazu, wyciąg z tymianku - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Bronchipret TE 15 g + 1,5 g
Na podstawie badań przedklinicznych, toksyczność preparatu Bronchipret TE, zawierającego wyciągi z ziela tymianku (Thymus vulgaris L. i/lub Thymus zygis L.) oraz liści bluszczu (Hedera helix L.), jest oceniana jako niska. W badaniach toksyczności ostrej podanie 15-krotnie skoncentrowanego roztworu Bronchipret TE szczurom w dawce do 10 g/kg masy ciała nie wywołało śmierci ani objawów toksycznych, a LD50 nie zostało określone. Nie stwierdzono również potencjału mutagennego w testach in vitro (test Amesa, test na komórkach chłoniaka myszy) oraz in vivo (mikrojąderkowy test). Brak jest danych dotyczących toksyczności po wielokrotnym podaniu oraz efektów powtórnego stosowania preparatu.
alkohol etylowy, badanie karcynogenności, bluszcz pospolity, chłoniak, działanie teratogenne, maltitol, potencjał mutagenny, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, sorbitol, test Amesa, test mikrojąderkowy, toksyczność ostra, toksyczność po wielokrotnym podaniu, toksyczność reprodukcyjna, tymianek hiszpański, tymianek pospolity, właściwość rakotwórcza - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Bronchostop Duo na kaszel (120 mg + 830 mg)/15 ml
Produkt leczniczy BRONCHOSTOP Duo na kaszel w dawce 120 mg + 830 mg/15 ml, w postaci syropu, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancje czynne, tj. wyciąg suchy z ziela tymianku (Thymus vulgaris L. i/lub Thymus zygis L.) oraz wyciąg płynny z korzenia prawoślazu (Althaea officinalis L.). Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów uczulonych na rośliny z rodziny Lamiaceae, ze względu na możliwość reakcji krzyżowych. Ponadto, przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na substancje pomocnicze, w tym metylu parahydroksybenzoesan (E218, 11,59 mg/15 ml) i propylu parahydroksybenzoesan (E216, 6,18 mg/15 ml), które mogą wywoływać reakcje alergiczne typu późnego. W składzie syropu znajdują się także cukry (131 mg/15 ml) pochodzące z soku malinowego, co jest istotne u pacjentów z cukrzycą lub nietolerancją niektórych cukrów, oraz glikol propylenowy (E1520, 38,9 mg/15 ml), który może powodować objawy podobne do działania alkoholu.
alergia, alergia na parahydroksybenzoesany, alergia na rośliny, cukrzyca, glikol propylenowy, interakcje lekowe, metylu parahydroksybenzoesan, nadwrażliwość na składniki leku, niedobór sacharazy-izomaltazy, nietolerancja cukrów, nietolerancja fruktozy, prawoślaz lekarski, propylu parahydroksybenzoesan, reakcja typu późnego, rodzina Lamiaceae, tymianek hiszpański, tymianek pospolity, uczulenie na rośliny, wyciąg z prawoślazu, wyciąg z tymianku, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Bronchipret TE 15 g + 1,5 g
Produkt leczniczy Bronchipret TE w postaci syropu zawiera wyciągi roślinne z tymianku (16,8 g/100 ml) oraz liścia bluszczu (1,68 g/100 ml) i 7% (V/V) alkoholu. Bezpieczeństwo stosowania tego preparatu w czasie ciąży nie zostało potwierdzone w badaniach klinicznych, dlatego nie zaleca się jego stosowania u kobiet ciężarnych. Brak jest również danych dotyczących przenikania składników aktywnych do mleka matki oraz ich wpływu na dziecko, co stanowi przeciwwskazanie do stosowania Bronchipret TE podczas laktacji. Ponadto, nie przeprowadzono badań oceniających wpływ preparatu na płodność u kobiet i mężczyzn, co wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów planujących ciążę.
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Tymsal-spray –
Produkt leczniczy TYMSAL – SPRAY, płyn do stosowania w jamie ustnej, zawiera wyciąg płynny z ziela tymianku (0,7 ml, 679 mg/ml) oraz nalewkę z ziela szałwii (0,3 ml, 291 mg/ml). Nie przeprowadzono badań farmakokinetycznych, w związku z czym brak jest danych dotyczących wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu i wydalania substancji czynnych. Preparat stosowany jest miejscowo w jamie ustnej, a jego skład obejmuje 38-47% (V/V) etanolu, co potencjalnie może wpływać na wchłanianie składników aktywnych przez błonę śluzową, jednak brak jest potwierdzających to danych dla tego konkretnego produktu.
badanie farmakokinetyczne, błona śluzowa jamy ustnej, ekstrahent, farmakokinetyka, nalewka z ziela szałwii, płyn do jamy ustnej, stosowanie miejscowe, substancja czynna, szałwia lekarska, tymianek hiszpański, tymianek pospolity, wchłanianie substancji czynnych, wodorotlenek amonowy, wyciąg z ziela tymianku