lipofilny drożdżak
Lipofilny drożdżak to określenie odnoszące się do gatunków drożdży wykazujących szczególne powinowactwo do tłuszczów (lipidów). Najbardziej znanym przykładem jest Malassezia (dawniej Pityrosporum), która stanowi część normalnej mikroflory skóry człowieka, ale w sprzyjających warunkach może powodować choroby skóry.
Drożdżaki lipofilne wymagają do swojego wzrostu i rozwoju kwasów tłuszczowych, które pozyskują z sebum (łoju) wydzielanego przez gruczoły łojowe skóry. Ta zależność od lipidów sprawia, że kolonizują one głównie okolice bogate w gruczoły łojowe, takie jak skóra głowy, twarz, klatka piersiowa i plecy.
W praktyce klinicznej lipofilne drożdżaki są odpowiedzialne za choroby takie jak łupież pstry (Pityriasis versicolor), zapalenie mieszków włosowych, łojotokowe zapalenie skóry oraz przyczyniają się do zaostrzenia łuszczycy. Diagnostyka obejmuje badanie mikroskopowe, hodowlę na specjalnych podłożach wzbogaconych w lipidy oraz metody molekularne. Leczenie zakażeń wywołanych przez lipofilne drożdżaki polega na stosowaniu miejscowych i ogólnoustrojowych leków przeciwgrzybiczych.
Powiązane wpisy
-
Leksykon chorób i schorzeń
Łojotokowe zapalenie skóry (ŁZS) to przewlekła, nawracająca dermatoza zapalna, lokalizująca się głównie w obszarach bogatych w gruczoły łojowe, takich jak skóra owłosiona głowy, twarz czy mostek. Patogeneza ŁZS jest wieloczynnikowa i obejmuje kolonizację skóry przez lipofilne drożdżaki Malassezia spp., które poprzez aktywność lipaz rozkładają triglicerydy łoju, uwalniając wolne kwasy tłuszczowe (np. kwas oleinowy), penetrujące barierę naskórkową i wywołujące stan zapalny. U pacjentów z ŁZS obserwuje się nadmierną odpowiedź immunologiczną, z podwyższonymi poziomami cytokin prozapalnych (IL-1, IL-2, IL-6, IL-8, TNF-α, interferon gamma) oraz aktywacją komórek NK1+, CD16+ i inflammasomu NLRP3. Dysfunkcja bariery naskórkowej, manifestująca się zaburzeniami keratynizacji, hyperproliferacją keratynocytów oraz zmniejszoną zawartością ceramidów, prowadzi do zwiększonej transepidermalnej utraty wody (TEWL) i sprzyja dalszej kolonizacji Malassezia, tworząc błędne koło patogenetyczne. Czynniki genetyczne, stres oksydacyjny, zaburzenia mikrobiomu skóry (w tym zmniejszenie Propionibacterium acnes) oraz zmiany w składzie sebum również odgrywają istotną rolę w rozwoju choroby.
aktywność lipolityczna, bariera naskórkowa, cyklopiroksolamina, dysbioza mikrobiomu, działanie przeciwzapalne, gruczoł łojowy, grzyb Malassezia, inflamasom NLRP3, inhibitor kalcyneuryny, itrakonazol, izotretynoina, kannabinoid, keratynizacja, ketokonazol, komórka Langerhansa, lek przeciwgrzybiczny, limfocyt T pomocniczy, lipofilny drożdżak, łojotokowe zapalenie skóry, mikroRNA, pirytionian cynku, produkcja łoju, Propionibacterium acnes, przeznaskórkowa utrata wody, roflumilast, staphylococcus epidermidis, terapia światłem impulsowym, terbinafina, wolny kwas tłuszczowy -
Leksykon chorób i schorzeń
Łupież jest powszechnym schorzeniem skóry głowy, charakteryzującym się przyspieszonym złuszczaniem martwych komórek naskórka, co prowadzi do powstawania białych lub żółtawych płatków. Patogeneza łupieżu jest wieloczynnikowa i obejmuje nadmierny wzrost lipofilnych drożdżaków Malassezia (zwłaszcza M. globosa i M. restricta), które hydrolizują trójglicerydy łoju, uwalniając nienasycone kwasy tłuszczowe (np. kwas oleinowy i arachidonowy). Metabolity te indukują nieprawidłowe różnicowanie keratynocytów, prowadząc do parakeratozy, zaburzeń bariery naskórkowej oraz miejscowego stanu zapalnego z udziałem cytokin prozapalnych (IL-1, IL-6, IL-8, TNF-α). Aktywność gruczołów łojowych, pod kontrolą androgenów, koreluje z występowaniem łupieżu, jednak sama produkcja łoju nie jest decydująca. Dysbioza mikrobiomu skóry głowy, ze szczególnym udziałem bakterii Staphylococcus i Propionibacterium, również odgrywa istotną rolę w patogenezie, sugerując, że łupież jest stanem zapalnym związanym z zaburzeniem równowagi mikrobiologicznej, a nie zakażeniem.
aktywność lipolityczna, allilaminy, azol, bariera naskórkowa, ciemieniucha, cyklopiroksolamina, cytokina prozapalna, cytokiny prozapalne, dysbioza mikrobiomu, działanie przeciwgrzybicze, gruczoł łojowy, keratynocyt, ketokonazol, korneocyt, kwas arachidonowy, kwas oleinowy, kwas salicylowy, lipofilny drożdżak, łojotokowe zapalenie skóry, łupież, Malassezia, Malassezia globosa, Malassezia restricta, nienasycony kwas tłuszczowy, parakeratoza, piroctone olamine, pirytonian cynku, produkcja łoju, siarczek selenu, stan zapalny, Staphylococcus, Staphylococcus capitis
