koniugaty metabolitów
Koniugaty metabolitów to złożone związki powstające w organizmie w procesach biotransformacji II fazy, których celem jest zwiększenie rozpuszczalności i ułatwienie wydalania substancji egzogennych (ksenobiotyków) oraz endogennych metabolitów. W procesie koniugacji do wyjściowego związku dołączane są cząsteczki hydrofilowe, takie jak kwas glukuronowy, siarkowy, grupy metylowe, acetylowe, glutationowe czy aminokwasy.
Głównym miejscem powstawania koniugatów metabolitów jest wątroba, choć procesy te zachodzą również w nerkach, płucach, jelitach i innych tkankach. Enzymy odpowiedzialne za koniugację obejmują UDP-glukuronylotransferazy (UGT), sulfotransferazy (SULT), N-acetylotransferazy (NAT), metylotransferazy oraz S-transferazy glutationowe (GST). Procesy te zwiększają polarność cząsteczek, co zmniejsza ich zdolność do przenikania przez błony komórkowe i ułatwia wydalanie z organizmu.
Koniugaty metabolitów są zwykle mniej aktywne farmakologicznie niż związki macierzyste, co stanowi mechanizm detoksykacji organizmu. Jednak w niektórych przypadkach mogą zachować aktywność biologiczną lub nawet wykazywać większą toksyczność niż substancje wyjściowe. Zaburzenia procesów koniugacji, wynikające z polimorfizmów genetycznych enzymów lub interakcji międzylekowych, mogą prowadzić do nieprawidłowego metabolizmu leków i potencjalnych działań niepożądanych.