blokada układu cholinergicznego
Blokada układu cholinergicznego to farmakologiczna inhibicja działania acetylocholiny, głównego neuroprzekaźnika układu parasympatycznego. Mechanizm ten opiera się na blokowaniu receptorów cholinergicznych (muskarynowych lub nikotynowych), co skutkuje hamowaniem transmisji sygnałów w synapsach cholinergicznych.
W praktyce klinicznej leki antycholinergiczne znajdują zastosowanie w leczeniu różnych schorzeń, w tym choroby Parkinsona, zespołów bólowych, zaburzeń motoryki przewodu pokarmowego czy astmy oskrzelowej. W anestezjologii wykorzystywane są do zmniejszenia sekrecji ślinianek i gruczołów oskrzelowych oraz zapobiegania bradykardii podczas intubacji.
Blokada układu cholinergicznego wiąże się z charakterystycznymi działaniami niepożądanymi, takimi jak suchość w ustach, zaburzenia widzenia, zaparcia, tachykardia, zatrzymanie moczu oraz zaburzenia poznawcze. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów w podeszłym wieku, u których efekty antycholinergiczne mogą prowadzić do nasilenia zaburzeń funkcji poznawczych czy zwiększonego ryzyka upadków.
W toksykologii klinicznej zespół antycholinergiczny stanowi istotny problem diagnostyczno-terapeutyczny, charakteryzujący się hipertermią, rozszerzeniem źrenic, zaczerwienieniem skóry, tachykardią oraz zaburzeniami świadomości. W ciężkich przypadkach antidotum jest fizostygmina, inhibitor acetylocholinesterazy penetrujący barierę krew-mózg.