środek przeciwświądowy

Środek przeciwświądowy to substancja farmakologiczna stosowana w celu łagodzenia lub eliminowania świądu skóry. Świąd (pruritus) jest nieprzyjemnym doznaniem czuciowym prowokującym potrzebę drapania i może towarzyszyć wielu chorobom dermatologicznym, ogólnoustrojowym oraz neurologicznym.

Do głównych grup środków przeciwświądowych należą leki przeciwhistaminowe (blokujące receptory H1), kortykosteroidy miejscowe i ogólnoustrojowe, środki znieczulające miejscowo, antagoniści receptorów opioidowych oraz inhibitory fosfodiesterazy. Wybór konkretnego preparatu zależy od przyczyny świądu, jego nasilenia oraz chorób współistniejących.

Mechanizmy działania środków przeciwświądowych są różnorodne. Leki przeciwhistaminowe blokują receptor H1, zmniejszając uwalnianie mediatorów zapalnych. Kortykosteroidy działają przeciwzapalnie i immunosupresyjnie. Środki miejscowo znieczulające (np. lidokaina, benzokaina) blokują przewodnictwo nerwowe, przerywając transmisję sygnału świądowego.

W praktyce klinicznej często stosuje się terapię skojarzoną, łącząc preparaty miejscowe z ogólnoustrojowymi dla osiągnięcia optymalnego efektu przeciwświądowego. Ważnym elementem leczenia jest również eliminacja czynników wywołujących i nasilających świąd, takich jak gorąca woda, alergeny, stres czy suche powietrze.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl