beta-endorfina

Beta-endorfina to endogenny peptyd opioidowy składający się z 31 aminokwasów, który jest produkowany głównie w przysadce mózgowej jako efekt proteolizy proopiomelanokortyny (POMC). Stanowi jeden z kluczowych neuroprzekaźników układu opioidowego, odpowiedzialnych za modulację bólu i regulację reakcji stresowych w organizmie.

Fizjologicznie beta-endorfina odgrywa istotną rolę w mechanizmach analgezji endogennej, wykazując powinowactwo głównie do receptorów opioidowych typu μ (mi). Jej działanie przyczynia się do zmniejszenia percepcji bólu, wywołania euforii oraz regulacji nastroju. Substancja ta jest uwalniana w zwiększonych ilościach podczas wysiłku fizycznego, co częściowo tłumaczy zjawisko „euforii biegacza”.

W praktyce klinicznej zaburzenia stężenia beta-endorfiny mogą być powiązane z różnymi stanami patologicznymi, takimi jak przewlekły ból, depresja czy zaburzenia odżywiania. Badania nad beta-endorfiną i jej receptorami przyczyniły się do rozwoju farmakoterapii bólu i zrozumienia mechanizmów uzależnień. Obecnie trwają prace nad wykorzystaniem modulacji układu endorfin w terapii bólu przewlekłego, zaburzeń nastroju oraz kontroli stresu.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl