zespół neuroleptyczny złośliwy
Zespół neuroleptyczny złośliwy (ZNZ) jest rzadkim, ale potencjalnie śmiertelnym powikłaniem farmakoterapii, związanym głównie ze stosowaniem leków przeciwpsychotycznych. Charakteryzuje się tetriadą objawów: hipertermią, sztywnością mięśniową, zaburzeniami świadomości oraz niestabilnością autonomicznego układu nerwowego.
Patofizjologia ZNZ wiąże się z blokadą receptorów dopaminergicznych w ośrodkowym układzie nerwowym, szczególnie w układzie nigrostriatalnym i podwzgórzu. Czynnikami ryzyka są: szybkie zwiększanie dawki leku, stosowanie preparatów o przedłużonym działaniu, odwodnienie, wyczerpanie, organiczne uszkodzenie mózgu oraz wcześniejsze epizody ZNZ.
Diagnostyka zespołu neuroleptycznego złośliwego opiera się na obrazie klinicznym oraz badaniach laboratoryjnych, które wykazują podwyższone wartości kinazy kreatynowej (CK), leukocytozę, podwyższone aminotransferazy wątrobowe oraz zaburzenia elektrolitowe. W diagnostyce różnicowej należy uwzględnić złośliwy zespół serotoninowy, hipertermię złośliwą, zakażenia OUN oraz katatonię.
Leczenie ZNZ obejmuje natychmiastowe odstawienie leku wywołującego, intensywną opiekę medyczną, chłodzenie pacjenta oraz farmakoterapię. Stosuje się leki dopaminergiczne (bromokryptyna, amantadyna), dantrolen rozluźniający mięśnie oraz benzodiazepiny. W ciężkich przypadkach konieczne może być stosowanie elektrowstrząsów. Śmiertelność w zespole neuroleptycznym złośliwym wynosi 5-20%, a wczesne rozpoznanie i odpowiednie leczenie są kluczowe dla pomyślnego rokowania.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Deprexolet 30 mg
Lek Deprexolet zawierający chlorowodorek mianseryny (10 mg lub 30 mg) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które wymagają ścisłego monitorowania klinicznego. Najczęściej obserwowanymi efektami są senność i uspokojenie, szczególnie nasilone w początkowej fazie terapii, z nasileniem senności po spożyciu alkoholu. Istotne są również poważne działania niepożądane, takie jak granulocytopenia i agranulocytoza, pojawiające się najczęściej między 4. a 6. tygodniem leczenia, zwłaszcza u osób starszych, które są odwracalne po odstawieniu leku. Wskazaniem do natychmiastowego przerwania terapii są także żółtaczka, hipomania u pacjentów z zaburzeniem afektywnym dwubiegunowym oraz drgawki, które wymagają pilnej interwencji neurologicznej. Ponadto, lek może powodować myśli i zachowania samobójcze, co wymaga szczególnej uwagi w trakcie i po zakończeniu leczenia.
agranulocytoza, ból stawów, bradykardia, chlorowodorek mianseryny, choroba afektywna dwubiegunowa, drgawki, drżenie, enzymy wątrobowe, funkcja wątroby, ginekomastia, granulocytopenia, hiperkineza, hipomania, mlekotok, morfologia krwi, myśli samobójcze, nadmierne pocenie, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość, objawy psychotyczne, obrzęk, osłabienie, przyrost masy ciała, senność, tkliwość brodawek sutkowych, uspokojenie, uszkodzenie szpiku kostnego, uszkodzenie wątroby, wysypka skórna, zaburzenie hematologiczne, zawroty głowy, zespół neuroleptyczny złośliwy, zespół niespokojnych nóg, żółtaczka, zwiększone łaknienie - Leksykon leków
Działania niepożądane – Haloperidol WZF 0,2% 2 mg/ml
Profil bezpieczeństwa haloperydolu został oceniony na podstawie danych od 284 pacjentów w 3 badaniach kontrolowanych placebo oraz 1295 pacjentów w 16 badaniach z podwójnie ślepą próbą z lekiem porównawczym, a także u 410 pacjentów stosujących haloperydol dekanonian w 13 badaniach. Najczęściej występujące działania niepożądane to zaburzenia pozapiramidowe (34%), bezsenność (19%), pobudzenie (15%), hiperkinezja (13%), ból głowy (12%), zaburzenia psychotyczne (9%), depresja (8%), zwiększenie masy ciała (8%), drżenie (8%), wzmożone napięcie mięśniowe (7%), niedociśnienie ortostatyczne (7%), dystonia (6%) oraz nadmierna senność (5%). Działania niepożądane sklasyfikowano według częstości występowania: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz nieznana częstość.
agranulocytoza, akatyzja, bezsenność, bradykinezja, cholestaza wątroby, częstoskurcz komorowy, dystonia, ginekomastia, haloperydol, hiperkinezja, hiperprolaktynemia, hipoglikemia, hipokinezja, leukocytoklastyczne zapalenie naczyń, leukopenia, mlekotok, nadwrażliwość na światło, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, obrzęk krtani, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność wątroby, pancytopenia, późne dyskinezy, priapizm, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, skurcz oskrzeli, torsade de pointes, trombocytopenia, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia pozapiramidowe, zaburzenia psychotyczne, zakrzepica żył głębokich, zapalenie wątroby, zator tętnicy płucnej, zatrzymanie moczu, zespół neuroleptyczny złośliwy, złośliwy zespół pozapiramidowy, żółtaczka, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa