negatywna pilność
Negatywna pilność (ang. negative urgency) to termin z zakresu psychologii i psychiatrii, odnoszący się do tendencji do podejmowania impulsywnych działań w reakcji na silne negatywne emocje, takie jak lęk, smutek czy złość. Jest to jedna z podskali impulsywności w kwestionariuszu UPPS-P (Urgency, Premeditation, Perseverance, Sensation Seeking, Positive Urgency).
W praktyce klinicznej negatywna pilność jest istotnym czynnikiem ryzyka w wielu zaburzeniach psychicznych, takich jak zaburzenia odżywiania, uzależnienia, zaburzenia osobowości z pogranicza (borderline) czy zachowania autoagresywne. Pacjenci z wysokim poziomem negatywnej pilności często podejmują szkodliwe działania (np. nadużywanie substancji, objadanie się, samookaleczenia) jako sposób na doraźne zmniejszenie dyskomfortu emocjonalnego.
Badania neurobiologiczne sugerują, że negatywna pilność może być związana z zaburzeniami funkcjonowania kory przedczołowej i jej połączeń z układem limbicznym, co prowadzi do osłabionej kontroli poznawczej nad reakcjami emocjonalnymi. W terapii stosuje się techniki dialektycznej terapii behawioralnej (DBT), terapii poznawczo-behawioralnej (CBT) oraz treningu uważności, które pomagają pacjentom rozwinąć bardziej adaptacyjne strategie regulacji emocji.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Bulimia nervosa – Etiologia i przyczyny
Bulimia nervosa to złożone zaburzenie odżywiania charakteryzujące się nawracającymi epizodami objadania się oraz kompensacyjnymi zachowaniami kontrolującymi masę ciała. Etiologia obejmuje interakcję czynników genetycznych (odziedziczalność 30-80%, ryzyko 2-20-krotnie wyższe przy krewnych pierwszego stopnia), neurobiologicznych (zaburzenia funkcji serotoniny, dopaminy, noradrenaliny oraz nieprawidłowości w strukturze i funkcji mózgu, zwłaszcza w obrębie wyspy i istoty białej), hormonalnych (rola estrogenów, kortyzolu, wazopresyny, hiperandrogenizmu), psychologicznych (niska samoocena, perfekcjonizm, impulsywność, trudności w regulacji emocji, zniekształcony obraz ciała) oraz środowiskowych i społeczno-kulturowych (trauma w dzieciństwie, dysfunkcje rodzinne, presja społeczna na szczupłość, wpływ mediów, kultura diet). Współwystępują często zaburzenia lękowe, depresja, OCD, PTSD oraz zaburzenia związane z używaniem substancji.
beta-endorfina, bulimia, bulimia nervosa, cholecystokinina, czynnik genetyczny, depresja, dopamina, estradiol, estrogen, hiperandrogenizm, impulsywność, nadużycie seksualne, negatywna pilność, neuropeptyd Y, neuroprzekaźnik, noradrenalina, objadanie się, peptyd stymulujący apetyt, perfekcjonizm, poziom kortyzolu, PTSD, receptor estrogenowy, regulacja emocji, serotonina, trauma, używanie substancji, wazopresyna, wydarzenie traumatyczne, zaburzenie lękowe, zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne, zaburzenie odżywiania, zachowania kompensacyjne, zespół policystycznych jajników, zniekształcony obraz ciała