środek psychoanaleptyczny
Środek psychoanaleptyczny (psychoanaleptyk) to substancja farmakologiczna, która wywiera pobudzający wpływ na ośrodkowy układ nerwowy. Leki te zwiększają aktywność psychiczną, poprawiają nastrój, redukują uczucie zmęczenia oraz zwiększają zdolność koncentracji.
Do grupy psychoanaleptycznych zalicza się przede wszystkim leki przeciwdepresyjne (np. inhibitory monoaminooksydazy, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny), leki psychostymulujące (np. amfetamina, metylfenidat, modafinil), nootropowe (piracetam, pramiracetam), leki przeciw demencji (inhibitory acetylocholinesterazy) oraz leki przeciwparkinsonowskie.
Mechanizm działania środków psychoanaleptycznych jest zróżnicowany i zależy od grupy farmakologicznej. Większość z nich wpływa na gospodarkę neuroprzekaźnikową w mózgu, zwiększając stężenie neuroprzekaźników (serotoniny, noradrenaliny, dopaminy) w synapsach. Stosowanie tych leków wymaga ścisłego nadzoru medycznego ze względu na możliwe działania niepożądane oraz potencjał uzależniający niektórych substancji z tej grupy.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Auroxetyn 10 mg
Atomoksetyna, substancja czynna leku Auroxetyn, jest selektywnym inhibitorem presynaptycznego transportera noradrenaliny, stosowanym w leczeniu ADHD u dzieci, młodzieży i dorosłych. Nie wykazuje działania psychostymulującego ani euforyzującego, co potwierdzono w badaniach kontrolowanych placebo. W badaniach klinicznych z udziałem ponad 5000 dzieci i młodzieży wykazano istotną statystycznie skuteczność atomoksetyny w łagodzeniu objawów ADHD, zarówno w leczeniu krótkoterminowym (6-9 tygodni), jak i podtrzymującym (rok). Nawrót choroby po roku wystąpił u 18,7% pacjentów leczonych atomoksetyną w porównaniu do 31,4% w grupie placebo. Dawkowanie może być jednokrotne lub podzielone, a podawanie raz na dobę wykazuje większą redukcję objawów. W porównaniu z metylofenidatem o przedłużonym uwalnianiu atomoksetyna wykazała niższy odsetek odpowiedzi (44,6% vs 56,4%, p=0,016), jednak badanie wykluczało pacjentów niewrażliwych na leki stymulujące.
4-hydroksyatomoksetyna, ADHD, atomoksetyna, badanie kontrolowane placebo, choroba alkoholowa, fobia społeczna, inhibitor presynaptycznego transportera noradrenaliny, lek stymulujący, metylofenidat o przedłużonym uwalnianiu, N-desmetyloatomoksetyna, nawrót choroby, odstęp QT/QTc, podwójna ślepa próba, skala ogólnej oceny klinicznej, społeczne zaburzenie lękowe, środek psychoanaleptyczny, transporter serotoniny, zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Memantin NeuroPharma 10 mg
Memantyna chlorowodorek, substancja czynna leku Memantin NeuroPharma (dostępna w dawkach 10 mg i 20 mg), jest niekompetytywnym antagonistą receptorów NMDA o średnim powinowactwie, działającym zależnie od potencjału. Mechanizm jej działania polega na modulacji patologicznie podwyższonych stężeń glutaminianu w mózgu, co przeciwdziała dysfunkcji neuronalnej w przebiegu chorób neurodegeneracyjnych prowadzących do otępienia. Badania kliniczne wykazały istotną skuteczność memantyny w monoterapii u pacjentów z chorobą Alzheimera o nasileniu umiarkowanym do ciężkiego (MMSE 3-14) oraz łagodnym do umiarkowanego (MMSE 10-22), potwierdzając poprawę funkcji poznawczych (ADAS-cog, SIB), ogólnego stanu klinicznego (CIBIC-plus) oraz codziennego funkcjonowania (ADCS-ADLsev) w porównaniu do placebo, z wartościami p odpowiednio 0,002-0,025 w badaniach trwających 24-26 tygodni.
ADAS-cog, ADCS-ADLsev, antagonista receptora NMDA, choroba Alzheimera, choroba neurodegeneracyjna, CIBIC-plus, dysfagia, dysfunkcja neuronalna, inhibitor acetylocholinoesterazy, Krótka Ocena Stanu Psychicznego, kwas N-metylo-D-asparaginowy, memantyna chlorowodorek, metoda LOCF, MMSE, neuroprzekaźnictwo glutaminergiczne, otępienie, podwyższone stężenie glutaminianu, receptor NMDA, SIB, środek psychoanaleptyczny, zaburzenie funkcji poznawczych - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Tanakan 40 mg
Tanakan to lek zawierający standaryzowany suchy wyciąg EGb761 z liści Ginkgo biloba, w dawce 40 mg na tabletkę. Wyciąg ten charakteryzuje się określoną zawartością składników bioaktywnych: flawonoidów (8,8-10,0 mg, co stanowi 22-25% wyciągu), ginkgolidów A, B i C (1,1-1,4 mg, 2,75-3,5%) oraz bilobalidu (1,0-1,3 mg, 2,5-3,25%). Lek klasyfikowany jest w grupie N06DX02 (psychoanaleptyki stosowane w otępieniach) i wykazuje wielokierunkowe działanie farmakologiczne, wynikające z synergii tych składników. Mechanizm działania obejmuje poprawę mikrokrążenia mózgowego poprzez rozszerzenie naczyń i zmniejszenie lepkości krwi, działanie antyoksydacyjne, stabilizację błon komórkowych, modulację neuroprzekaźnictwa oraz działanie przeciwzapalne.
bilobalid, czynnik aktywujący płytki, działanie antyoksydacyjne, działanie neuroprotekcyjne, działanie przeciwzapalne, działanie synergistyczne, ginkgo biloba, ginkgolid, glikozyd flawonowy, lepkość krwi, mediator zapalny, mikrokrążenie mózgowe, miłorzęb japoński, modulacja neuroprzekaźnictwa, składnik bioaktywny, środek psychoanaleptyczny, stan otępienny, stres oksydacyjny, Tanakan, wolny rodnik tlenowy, wyciąg EGb761, wyciąg z miłorzębu