sól sodowa fluoresceiny
Sól sodowa fluoresceiny to organiczny związek chemiczny, który znalazł szerokie zastosowanie w diagnostyce okulistycznej. Jest to fluorescencyjna substancja barwiąca, która po podaniu wykazuje intensywną fluorescencję w świetle ultrafioletowym lub niebieskim, co czyni ją niezwykle przydatną w wizualizacji tkanek i struktur oka.
W praktyce klinicznej sól sodowa fluoresceiny jest stosowana m.in. w angiografii fluoresceinowej, umożliwiającej ocenę naczyń siatkówki i wykrywanie nieprawidłowości w krążeniu siatkówkowym. Jest również wykorzystywana do barwienia rogówki w celu uwidocznienia uszkodzeń nabłonka, takich jak erozje czy owrzodzenia, a także do oceny przylegania soczewek kontaktowych.
Podanie fluoresceiny może odbywać się drogą doustną, dożylną lub miejscowo w postaci kropli do oczu, w zależności od rodzaju badania. Substancja ta jest ogólnie dobrze tolerowana, choć mogą wystąpić działania niepożądane, takie jak nudności, wymioty czy reakcje alergiczne. U niektórych pacjentów może powodować przejściowe żółte zabarwienie skóry, moczu oraz, co istotne dla pacjenta, pogorszenie widzenia.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Fluoresceina – Wskazania do stosowania
Fluoresceina sodowa, dostępna w postaci roztworu do wstrzykiwań o stężeniu 100 mg/ml (10%), jest stosowana wyłącznie w diagnostyce okulistycznej, głównie w angiografii fluoresceinowej dna oka oraz ocenie unaczynienia tęczówki. Podanie dożylne umożliwia dynamiczną wizualizację naczyń siatkówki i tęczówki, co jest kluczowe w diagnostyce i monitorowaniu chorób takich jak retinopatia cukrzycowa, zwyrodnienie plamki związane z wiekiem (w tym forma wysiękowa AMD), zakrzepy naczyń siatkówkowych, zapalenia naczyniówki i siatkówki, nowotwory wewnątrzgałkowe, choroby zapalne tęczówki, obrzęk plamki żółtej oraz jaskra neowaskularna. Preparaty Fluoresceine SERB i Fluorescite zawierają 500 mg fluoresceiny w ampułkach lub fiolkach o objętości 5 ml, co pozwala na precyzyjne dawkowanie i kontrolę podczas badania.
angiografia indocyjaninowa, fluoresceina, jaskra neowaskularna, laseroterapia, naczynia krwionośne siatkówki, neowaskularyzacja, neowaskularyzacja tęczówki, nowotwór wewnątrzgałkowy, obrzęk plamki żółtej, OCT angiografia, optyczna koherentna tomografia, retinopatia cukrzycowa, sól sodowa fluoresceiny, unaczynienie tęczówki, zapalenie naczyniówki i siatkówki, zwyrodnienie plamki związane z wiekiem - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Fluoresceine Serb 100 mg/ml
Fluoresceine SERB to roztwór do wstrzykiwań o stężeniu 100 mg/ml (10%), zawierający 500 mg soli sodowej fluoresceiny w jednej ampułce 5 ml. Lek podaje się wyłącznie dożylnie, najlepiej do żyły przedłokciowej, z zachowaniem ostrożności, aby uniknąć wynaczynienia. Zalecana dawka dla dorosłych, w tym pacjentów z niewydolnością nerek, wątroby oraz osób w podeszłym wieku (≥65 lat), wynosi 500 mg (1 ampułka). Nie ma konieczności modyfikacji dawki w tych grupach. Produkt nie powinien być mieszany z innymi lekami, a każda ampułka jest przeznaczona do jednorazowego użytku. Warto również uwzględnić, że jedna ampułka zawiera 65,5 mg sodu, co może mieć znaczenie u pacjentów na diecie niskosodowej.
dieta z kontrolowaną zawartością sodu, fluoresceina, Fluoresceine SERB, iniekcja, modyfikacja dawkowania, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, pacjent w podeszłym wieku, roztwór do wstrzykiwań, sól sodowa fluoresceiny, środek ostrożności, upośledzona czynność nerek, wstrzyknięcie dożylne, wynaczynienie, żyła przedłokciowa - Leksykon substancji czynnych
Fluoresceina – Przedawkowanie
Fluoresceina, stosowana głównie w diagnostyce okulistycznej w formie roztworu do wstrzykiwań (Fluoresceine SERB 100 mg/ml, 10% oraz Fluorescite 100 mg/ml), charakteryzuje się relatywnie wysokim profilem bezpieczeństwa. W dostępnych charakterystykach produktów leczniczych nie odnotowano przypadków przedawkowania, a ryzyko toksyczności po podaniu dawek przekraczających zalecane jest minimalne. Preparaty zawierają odpowiednio 100 mg soli sodowej fluoresceiny na 1 ml (Fluoresceine SERB) oraz 100 mg fluoresceiny w postaci 113,2 mg sodu fluoresceiny na 1 ml (Fluorescite), co należy uwzględnić u pacjentów z ograniczeniem spożycia sodu, np. w chorobach sercowo-naczyniowych czy nadciśnieniu tętniczym.
charakterystyka produktu leczniczego, choroba sercowo-naczyniowa, dawka diagnostyczna, diagnostyka okulistyczna, działanie niepożądane, działanie toksyczne, fluoresceina, fluoresceina sodu, nadciśnienie tętnicze, objaw przedawkowania, ograniczenie spożycia sodu, profil bezpieczeństwa, roztwór do wstrzykiwań, sól sodowa fluoresceiny, wodorotlenek sodu - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Fluoresceine Serb 100 mg/ml
Fluoresceine SERB, zawierający 100 mg/ml soli sodowej fluoresceiny, wykazuje szybkie i specyficzne właściwości farmakokinetyczne istotne w diagnostyce okulistycznej. Po dożylnym podaniu fluoresceina dystrybuuje się błyskawicznie do tkanek, docierając do siatkówki w ciągu 15-20 sekund. W osoczu około 80% substancji wiąże się z białkami, głównie albuminami, a 15-17% z erytrocytami, co wpływa na jej biodostępność i dystrybucję. Metabolizowana jest głównie do glukuronidu fluoresceiny, którego fluorescencja zanika po 4-5 godzinach. Okres półtrwania fluoresceiny wynosi około 23,5 minuty, natomiast jej glukuronidu aż 264 minuty. Po podaniu obserwuje się przejściowe żółtawe zabarwienie skóry (6-12 godzin) oraz jaskrawożółte zabarwienie moczu utrzymujące się 24-36 godzin, co koreluje z eliminacją nerkową substancji i jej metabolitu.
albumina, biodostępność substancji, diagnostyka okulistyczna, erytrocyt, glukuronid fluoresceiny, niewydolność nerek, okres półtrwania, przewlekła choroba nerek, retinopatia cukrzycowa, sól sodowa fluoresceiny, tkanka siatkówki, wiązanie z białkami osocza, współczynnik przesączania kłębuszkowego, wydalanie nerkowe, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Przedawkowanie – Fluoresceine Serb 100 mg/ml
Fluoresceine SERB to roztwór do wstrzykiwań zawierający sól sodową fluoresceiny w stężeniu 100 mg/ml (10%), gdzie jedna ampułka 5 ml dostarcza 500 mg substancji czynnej. Produkt ma postać ciemnopomarańczowego roztworu i zawiera również 65,5 mg sodu jako substancji pomocniczej, co może mieć znaczenie kliniczne u pacjentów z chorobami układu krążenia i nerek. W dostępnej literaturze medycznej nie opisano przypadków przedawkowania tego preparatu, co ogranicza dostępność danych dotyczących objawów, następstw oraz specyficznego postępowania w takich sytuacjach.
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Fluoresceine Serb
Przed wykonaniem angiografii fluoresceinowej z użyciem preparatu Fluoresceine SERB (100 mg/ml) konieczne jest przeprowadzenie szczegółowego wywiadu medycznego, ze szczególnym uwzględnieniem chorób sercowo-płucnych, alergii oraz stosowanych leków, zwłaszcza beta-adrenolityków, także w formie kropli do oczu. Fluoresceina sodowa może wywoływać ciężkie, nieprzewidywalne reakcje alergiczne, częstsze u pacjentów z wcześniejszymi reakcjami nadwrażliwości (poza nudnościami i wymiotami) lub z alergiami takimi jak pokrzywka, astma, egzema czy alergiczny nieżyt nosa. Szczególną ostrożność należy zachować u osób z astmą oskrzelową. Testy śródskórne mają ograniczoną wartość prognostyczną, gdyż reakcje mogą wystąpić mimo ujemnego wyniku testu.
adrenalina, alergiczny nieżyt nosa, angiografia fluoresceinowa, astma, astma oskrzelowa, beta-adrenolityk, choroba sercowo-płucna, ciężka reakcja alergiczna, działanie niepożądane, egzema, fluoresceina SERB, fluoresceina sodowa, kortykosteroid, lek przeciwhistaminowy H1, nudności i wymioty, pokrzywka, premedykacja, resuscytacja, sól sodowa fluoresceiny, wkłucie dożylne - Leksykon leków
Skład i postać leku – Fluorescite 100 mg/ml roztwór do wstrzykiwań 100 mg/ml
Produkt leczniczy Fluorescite to roztwór do wstrzykiwań o stężeniu 100 mg/ml fluoresceiny sodowej (113,2 mg soli sodowej fluoresceiny na 1 ml). Każda fiolka zawiera 5 ml roztworu, co odpowiada 500 mg fluoresceiny (566 mg sodu fluoresceiny). Preparat zawiera także sód w ilości do 1,45% (około 3,15 mmol) na dawkę, co jest istotne u pacjentów na diecie niskosodowej. Substancje pomocnicze to wodorotlenek sodu/kwas solny do regulacji pH oraz woda do wstrzykiwań. Roztwór ma charakterystyczne czerwono-pomarańczowe zabarwienie i jest przechowywany w fiolkach szklanych typu I, zabezpieczonych korkiem z gumy chlorobutylowej i uszczelnieniem aluminiowym. Produkt należy przechowywać w temperaturze poniżej 25°C, bez zamrażania, w oryginalnym opakowaniu chroniącym przed światłem, a okres ważności wynosi 3 lata od daty produkcji.
dieta niskosodowa, fiolka szklana typu I, fluoresceina, fluoresceina sodowa, guma chlorobutylowa, kwas solny, lek przeciwhistaminowy, niezgodność farmaceutyczna, niezgodność fizyczna, odpady medyczne, roztwór do wstrzykiwań, sód fluoresceiny, sodu wodorotlenek, sól sodowa fluoresceiny, woda do wstrzykiwań - Leksykon substancji czynnych
Fluoresceina – Właściwości farmakokinetyczne
Fluoresceina sodowa, stosowana głównie w diagnostyce okulistycznej, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem i dystrybucją po podaniu dożylnym, pojawiając się w tętnicy centralnej oka w ciągu 7-14 sekund, a w siatkówce po 15-20 sekundach. Objętość dystrybucji wynosi około 0,5 l/kg, a około 80% substancji wiąże się z albuminami osocza, natomiast 15-17% z erytrocytami. Fluoresceina jest szybko metabolizowana do monoglukuronidu fluoresceiny, który również wykazuje fluorescencję. Po podaniu dawki 14 mg/kg dożylnie, około 80% fluoresceiny ulega sprzęganiu z kwasem glukuronowym w ciągu 1 godziny, a fluorescencja metabolitu zanika po 4-5 godzinach. Okres półtrwania fluoresceiny i jej glukuronidu wynosi odpowiednio około 23,5 oraz 264 minut, co wpływa na dłuższe utrzymywanie się metabolitu w organizmie.
albumina, białko osocza, diagnostyka okulistyczna, droga nerkowa, erytrocyt, filtracja kłębuszkowa, fluoresceina, glukuronid fluoresceiny, klirens nerkowy, klirens układowy, klirens wątrobowy, kwas glukuronowy, monoglukuronid fluoresceiny, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania w osoczu, połączenie glukuronidowe, przesączanie kłębuszkowe, przestrzeń śródmiąższowa, przewlekła choroba nerek, sól sodowa fluoresceiny, tętnica centralna oka, tkanka siatkówki, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Interakcje leku – Fluoresceine Serb 100 mg/ml
Fluoresceina sodowa (100 mg/ml) stosowana w angiografii fluoresceinowej wykazuje potencjalne interakcje farmakokinetyczne, zwłaszcza z inhibitorami transporterów anionów organicznych, takimi jak probenecyd, co może zaburzać jej eliminację i profil farmakokinetyczny. Ponadto, fluoresceina może nasilać działanie hipotensyjne leków obniżających ciśnienie tętnicze (np. beta-blokery, inhibitory ACE, blokery kanału wapniowego), co wymaga monitorowania ciśnienia u pacjentów z tendencją do niedociśnienia. Wydalanie fluoresceiny odbywa się głównie przez nerki, a leki nefrotoksyczne (aminoglikozydy, NLPZ) mogą wydłużać jej okres półtrwania. Brak jest ukierunkowanych badań klinicznych dotyczących interakcji fluoresceiny z innymi lekami, co podkreśla konieczność ostrożności i monitorowania podczas jednoczesnego stosowania.
aminoglikozyd, angiografia fluoresceinowa, beta-bloker, bloker kanału wapniowego, dna moczanowa, farmakokinetyka fluoresceiny, funkcja nerek, hiperurykemia, inhibitor ACE, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, lek hipotensyjny, lek immunosupresyjny, nadwrażliwość, niedociśnienie, niesteroidowy lek przeciwzapalny, okres półtrwania, ostrość wzroku, probenecyd, reakcja alergiczna, rozszerzenie źrenic, sól sodowa fluoresceiny, środek kontrastowy, steroid, transporter anionów organicznych, zaburzenie hemodynamiczne