Działania niepożądane
Fluoresceine Serb 100 mg/ml

Fluoresceine SERB (100 mg/ml, 10%) to roztwór do wstrzykiwań zawierający sól sodową fluoresceiny, gdzie każda 5 ml ampułka dostarcza 500 mg substancji czynnej. Stosowanie tego preparatu wiąże się z ryzykiem działań niepożądanych o różnym nasileniu, od najczęściej występujących nudności i wymiotów (≥1/1 000 do <1/100) po rzadkie, ale potencjalnie zagrażające życiu reakcje alergiczne, takie jak wstrząs anafilaktyczny, obrzęk krtani, skurcz oskrzeli, zatrzymanie czynności oddechowej i serca. Działania niepożądane zostały sklasyfikowane według częstości występowania, obejmując m.in. trombocytopenię (bardzo rzadko), reakcje anafilaktoidalne (rzadko), zaburzenia neurologiczne (od bólu głowy po śpiączkę), poważne zaburzenia sercowo-naczyniowe (zatrzymanie czynności serca, ostry zawał mięśnia sercowego) oraz objawy ze strony układu oddechowego i skórnego.

Działania niepożądane leku Fluoresceine SERB (100 mg/ml)

Fluoresceine SERB (100 mg/ml, 10%) w postaci roztworu do wstrzykiwań zawiera jako substancję czynną sól sodową fluoresceiny. Każda 5 ml ampułka zawiera 500 mg soli sodowej fluoresceiny. W trakcie stosowania tego produktu leczniczego należy zwrócić szczególną uwagę na profil bezpieczeństwa oraz możliwe działania niepożądane, które mogą wystąpić u pacjentów.1

Profil bezpieczeństwa

Najczęściej raportowanymi działaniami niepożądanymi związanymi ze stosowaniem fluoresceiny sodowej są nudności i wymioty. Pomimo mniejszej częstości występowania, zdecydowanie bardziej poważne działania niepożądane obserwowano krótko po wstrzyknięciu fluoresceiny. Obejmują one reakcje alergiczne (włączając reakcje alergiczne zagrażające życiu), zaburzenia oddychania (skurcz oskrzeli, obrzęk krtani, niewydolność oddechowa), wstrząs anafilaktyczny, niedociśnienie, utratę przytomności, a także zatrzymanie czynności oddechowej i zatrzymanie czynności serca.2

Klasyfikacja działań niepożądanych

Działania niepożądane związane ze stosowaniem fluoresceiny sodowej zostały sklasyfikowane według częstości występowania zgodnie z następującymi definicjami: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz częstość nieznana (nie może być określona na podstawie dostępnych danych).3

Szczegółowy przegląd działań niepożądanych

Klasyfikacja układów i narządów Działania niepożądane Częstość występowania Opis
Zaburzenia krwi i układu chłonnego Trombocytopenia Bardzo rzadko Zmniejszenie liczby płytek krwi, co może prowadzić do zaburzeń krzepnięcia
Zaburzenia układu immunologicznego Wstrząs anafilaktyczny, reakcja anafilaktyczna, nadwrażliwość Niezbyt często Ciężkie, zagrażające życiu reakcje immunologiczne wymagające natychmiastowej interwencji
Reakcje anafilaktoidalne Rzadko Reakcje podobne do anafilaksji, ale o innym mechanizmie
Zaburzenia układu nerwowego Utrata przytomności Niezbyt często Czasowa utrata świadomości
Śpiączka, omdlenie, drgawki, ból głowy, zawroty głowy, parestezje, zaburzenia smaku, drżenie Rzadko Szeroki zakres zaburzeń neurologicznych od lżejszych (zaburzenia smaku) po ciężkie (śpiączka)
Niedoczulica, zdarzenie naczyniowo-mózgowe, afazja Bardzo rzadko/Nieznana Zaburzenia czucia, poważne powikłania naczyniowe mózgu i zaburzenia mowy
Zaburzenia serca Zatrzymanie czynności serca, ostry zawał mięśnia sercowego, zapaść krążeniowa, bradykardia, tachykardia Rzadko Poważne zaburzenia pracy serca mogące zagrażać życiu
Zaburzenia naczyniowe Niedociśnienie Niezbyt często Obniżenie ciśnienia tętniczego krwi
Wstrząs, bladość, uderzenia gorąca Rzadko Objawy związane z zaburzeniami perfuzji tkankowej
Zakrzepowe zapalenie żył, nadciśnienie tętnicze Nieznana Zapalenie żył z tworzeniem zakrzepów lub podwyższenie ciśnienia tętniczego
Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia Obrzęk krtani, astma, duszność, kaszel, podrażnienie gardła, kichanie, skurcz oskrzeli Rzadko Różnorodne zaburzenia związane z układem oddechowym, mogące utrudniać prawidłową wentylację
Zatrzymanie czynności oddechowej, obrzęk płuc Bardzo rzadko Stany bezpośrednio zagrażające życiu wymagające natychmiastowego leczenia
Zaburzenia układu oddechowego, uczucie ściskania w gardle Nieznana Niesklasyfikowane zaburzenia oddychania i subiektywne odczucie dławienia
Zaburzenia żołądka i jelit Wymioty, nudności Niezbyt często Najczęściej raportowane działania niepożądane fluoresceiny
Ból brzucha Rzadko Dolegliwości bólowe w jamie brzusznej
Nadmierne wydzielanie śliny, odruchy wymiotne Bardzo rzadko/Nieznana Zwiększona produkcja śliny i odruchowe odczucie wymiotne bez wymiotów
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Wysypka, rumień, pokrzywka, świąd Niezbyt często Skórne objawy reakcji alergicznych
Zapalenie skóry, nadmierna potliwość, przebarwienie skóry Rzadko Różne zaburzenia skórne o charakterze zapalnym i funkcjonalnym
Zimne poty Bardzo rzadko Objaw aktywacji układu współczulnego, często towarzyszący stanom szokowym
Zaburzenia nerek i dróg moczowych Chromaturia Rzadko Przebarwienie moczu (zazwyczaj żółtopomarańczowe) wywołane wydalaniem fluoresceiny przez nerki
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania Wynaczynienie, złe samopoczucie Niezbyt często Wyciek leku poza naczynie przy iniekcji oraz ogólne złe samopoczucie
Ból w klatce piersiowej, obrzęk, osłabienie, uczucie gorąca, dreszcze Rzadko Różnorodne objawy ogólnoustrojowe i subiektywne
Zakrzepica w miejscu podania, ból Nieznana Tworzenie się zakrzepów w miejscu iniekcji oraz dolegliwości bólowe

Szczegółowe zagrożenia związane z działaniami niepożądanymi

Stosowanie fluoresceiny sodowej wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych, które mogą mieć różny stopień nasilenia – od łagodnych (jak np. nudności) po zagrażające życiu. Szczególną uwagę należy zwrócić na następujące zagrożenia:4

Reakcje nadwrażliwości

Reakcje alergiczne stanowią istotny problem związany ze stosowaniem fluoresceiny sodowej. Mogą one przybierać różne formy – od łagodnych objawów skórnych (wysypka, rumień, pokrzywka, świąd) do ciężkich, zagrażających życiu reakcji anafilaktycznych i wstrząsu anafilaktycznego. Reakcje te występują niezbyt często, jednak ze względu na ich potencjalnie śmiertelny charakter wymagają szczególnej uwagi. Objawy mogą rozwinąć się bezpośrednio po podaniu leku.5

Zaburzenia układu oddechowego

Spośród działań niepożądanych dotyczących układu oddechowego szczególnie niebezpieczne są: obrzęk krtani, skurcz oskrzeli i zatrzymanie czynności oddechowej. Obrzęk krtani i skurcz oskrzeli mogą wystąpić rzadko, ale stanowią bezpośrednie zagrożenie dla drożności dróg oddechowych. Zatrzymanie czynności oddechowej jest bardzo rzadkim, ale skrajnie poważnym powikłaniem wymagającym natychmiastowej interwencji.6

Zaburzenia sercowo-naczyniowe

Fluoresceina sodowa może rzadko wywoływać poważne zaburzenia układu sercowo-naczyniowego, takie jak zatrzymanie czynności serca, ostry zawał mięśnia sercowego, zapaść krążeniowa, bradykardia i tachykardia. Niezbyt często obserwuje się niedociśnienie. Stany te, szczególnie zatrzymanie czynności serca, stanowią bezpośrednie zagrożenie życia i wymagają natychmiastowego, specjalistycznego postępowania.7

Zaburzenia neurologiczne

W zakresie układu nerwowego fluoresceina może rzadko wywoływać różnorodne zaburzenia – od łagodnych (ból głowy, zawroty głowy, parestezje) po ciężkie (drgawki, śpiączka). Niezbyt często może dochodzić do utraty przytomności. Szczególnie niepokojące, choć występujące z nieznaną częstością, są zdarzenia naczyniowo-mózgowe i afazja.8

Monitorowanie działań niepożądanych

Istotnym elementem bezpieczeństwa stosowania fluoresceiny sodowej jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych po dopuszczeniu produktu do obrotu. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania tego produktu leczniczego. Wszelkie podejrzewane działania niepożądane powinny być zgłaszane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.9

Kontakt do zgłaszania działań niepożądanych:
Tel: + 48 22 49 21 301
Fax: + 48 22 49 21 309
Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.10

Przedawkowanie

W dokumentacji medycznej nie opisywano przypadków przedawkowania fluoresceiny sodowej, co świadczy o relatywnie szerokiej granicy bezpieczeństwa terapeutycznego tego leku przy zastosowaniu zalecanych dawek.11

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl