Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania fluoresceiny

Przed przystąpieniem do angiografii fluoresceinowej z użyciem preparatu Fluoresceine SERB (100 mg/ml) konieczne jest przeprowadzenie szczegółowego wywiadu medycznego z pacjentem. Należy dokładnie ocenić występowanie w przeszłości chorób sercowo-płucnych, alergii oraz stosowanych leków, ze szczególnym uwzględnieniem beta-adrenolityków, również tych stosowanych w postaci kropli do oczu. ¹

Ryzyko reakcji nadwrażliwości

Sól sodowa fluoresceiny może wywoływać ciężkie reakcje alergiczne, które zawsze są nieprzewidywalne. Reakcje te występują częściej u pacjentów z wcześniejszymi działaniami niepożądanymi po wstrzyknięciu fluoresceiny (innymi niż nudności i wymioty) lub u osób z alergią w wywiadzie, taką jak pokrzywka wywołana przez pokarm lub leki, astma, egzema czy alergiczny nieżyt nosa. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z astmą oskrzelową w wywiadzie. ²

Przed podjęciem decyzji o wykonaniu angiografii fluoresceinowej, lekarz powinien dokładnie ocenić potencjalne korzyści z badania w stosunku do ryzyka wystąpienia ciężkiej reakcji nadwrażliwości, która w niektórych przypadkach może mieć skutek śmiertelny. ³

Ograniczenia testów skórnych

Należy podkreślić, że śródskórne testy skórne mają ograniczoną wartość w przewidywaniu reakcji nietolerancji na fluoresceinę. Reakcje nietolerancji mogą wystąpić nawet po uzyskaniu ujemnego wyniku testu śródskórnego. ⁴

Zalecenia dotyczące premedykacji

W celu zmniejszenia ryzyka reakcji nadwrażliwości zaleca się zastosowanie premedykacji. Należy jednak pamiętać, że premedykacja nie zapobiega całkowicie wystąpieniu poważnych zdarzeń niepożądanych. Standardowa premedykacja obejmuje zazwyczaj doustne leki przeciwhistaminowe H1, a następnie kortykosteroidy podawane przed wstrzyknięciem fluoresceiny. ⁵

Procedury bezpieczeństwa podczas angiografii fluoresceinowej

Ze względu na ryzyko wystąpienia reakcji nadwrażliwości po podaniu fluoresceiny sodowej, konieczne jest przestrzeganie następujących procedur bezpieczeństwa:

• Odpowiednie przygotowanie personelu i sprzętu – fluoresceina powinna być podawana wyłącznie w obecności personelu przeszkolonego w prowadzeniu resuscytacji oraz z natychmiastowym dostępem do odpowiednich środków i sprzętu umożliwiających przeprowadzenie resuscytacji w razie potrzeby. ⁶
• Podwójny dostęp dożylny – należy zapewnić drugi dostęp do żyły, umożliwiający w razie konieczności podanie płynów, adrenaliny w odpowiedniej dawce oraz innych standardowych leków stosowanych w resuscytacji. ⁷
• Monitorowanie pacjenta – pacjent powinien być dokładnie monitorowany przez lekarza okulistę wykonującego badanie podczas całej procedury angiografii oraz przez co najmniej 30 minut po jej zakończeniu. ⁸
• Utrzymanie wkłucia dożylnego – wkłucie do żyły należy utrzymać przez co najmniej 5 minut po podaniu leku, aby możliwe było bezzwłoczne leczenie ciężkich działań niepożądanych, które mogą wystąpić bezpośrednio po podaniu fluoresceiny. ⁹
• Obecność wykwalifikowanego personelu – zaleca się wykonywanie badania w obecności personelu medycznego przeszkolonego w zakresie przeprowadzania natychmiastowej resuscytacji oraz posiadającego dostęp do odpowiedniego sprzętu ratunkowego. ¹⁰

Uwagi dotyczące zawartości sodu

Należy zwrócić uwagę, że jedna ampułka 5 ml produktu Fluoresceine SERB zawiera 65,5 mg sodu. Fakt ten może mieć znaczenie u pacjentów stosujących dietę z kontrolowaną zawartością sodu. ¹¹