hormony tarczycowe

Hormony tarczycowe są kluczowymi regulatorami metabolizmu, produkowanymi przez gruczoł tarczycowy. Do głównych hormonów należą tyroksyna (T4) oraz trójjodotyronina (T3), które powstają poprzez jodowanie aminokwasu tyrozyny. T4 jest wydzielana w większej ilości, lecz to T3 wykazuje silniejsze działanie biologiczne, powstając głównie w wyniku dejodynacji T4 w tkankach obwodowych.

Wydzielanie hormonów tarczycowych jest regulowane przez oś podwzgórze-przysadka-tarczyca. Podwzgórze wydziela tyreoliberynę (TRH), stymulującą przysadkę do produkcji tyreotropiny (TSH), która z kolei pobudza tarczycę do syntezy i uwalniania T3 i T4. System ten działa na zasadzie ujemnego sprzężenia zwrotnego, zapewniając homeostazę.

Hormony tarczycowe wpływają na niemal wszystkie tkanki organizmu, regulując tempo metabolizmu, termogenezę, pracę układu sercowo-naczyniowego oraz rozwój układu nerwowego. Niedobór tych hormonów prowadzi do niedoczynności tarczycy (hipotyreozy), charakteryzującej się spowolnieniem metabolizmu, natomiast ich nadmiar wywołuje nadczynność tarczycy (hipertyreozę), objawiającą się przyspieszeniem procesów metabolicznych.

W diagnostyce zaburzeń funkcji tarczycy kluczowe znaczenie ma oznaczanie stężenia TSH oraz wolnych frakcji hormonów tarczycowych (fT3, fT4) w surowicy krwi. Leczenie obejmuje stosowanie lewotyroksyny w niedoczynności oraz leków przeciwtarczycowych, radioaktywnego jodu lub leczenia operacyjnego w nadczynności tarczycy.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl