jodek

Jodek to związek chemiczny zawierający jod w stanie utlenienia -1. W medycynie jodki mają istotne zastosowanie zarówno diagnostyczne, jak i terapeutyczne. Najczęściej stosowany jest jodek potasu (KI), który stanowi ważny element profilaktyki i leczenia chorób tarczycy.

Jodki odgrywają kluczową rolę w syntezie hormonów tarczycy – tyroksyny (T4) i trijodotyroniny (T3). Niedobór jodu prowadzi do niedoczynności tarczycy i może skutkować rozwojem wola, kretynizmu u noworodków oraz upośledzeniem funkcji poznawczych. W profilaktyce niedoboru jodu stosuje się jodowanie soli kuchennej oraz suplementację jodku potasu u kobiet w ciąży.

W farmakoterapii jodek potasu jest stosowany w przygotowaniu pacjentów do tyreoidektomii w chorobie Gravesa-Basedowa (blokuje uwalnianie hormonów tarczycy), w leczeniu przełomu tarczycowego oraz jako środek ochronny w przypadku skażenia promieniotwórczego jodem radioaktywnym. Preparaty jodku są również wykorzystywane jako środki wykrztuśne w schorzeniach dróg oddechowych.

Nadmierne spożycie jodków może prowadzić do rozwoju zaburzeń czynności tarczycy, w tym nadczynności (efekt Jod-Basedow) lub niedoczynności (efekt Wolffa-Chaikoffa). U osób wrażliwych jodki mogą wywołać jodyzm – zespół objawów obejmujących metaliczny smak w ustach, ślinotok, zapalenie śluzówek oraz wysypkę skórną.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl