zapalenie rdzenia poprzecznego
Zapalenie rdzenia poprzecznego (transverse myelitis) to rzadkie schorzenie neurologiczne charakteryzujące się stanem zapalnym obejmującym obie strony rdzenia kręgowego na określonym poziomie. Proces zapalny prowadzi do uszkodzenia osłonek mielinowych otaczających komórki nerwowe, co skutkuje zaburzeniami przekazywania impulsów nerwowych między mózgiem a resztą ciała.
Etiologia schorzenia jest różnorodna – może być powikłaniem chorób autoimmunologicznych (np. stwardnienia rozsianego, zespołu Sjögrena), konsekwencją infekcji wirusowych (m.in. herpes, cytomegalowirus, wirus Epsteina-Barr), bakteryjnych lub pasożytniczych. W niektórych przypadkach wiąże się z chorobami demielinizacyjnymi lub występuje jako reakcja poszczepienna. Około 30-60% przypadków pozostaje idiopatycznych.
Klinicznie zapalenie rdzenia poprzecznego manifestuje się szybko narastającymi objawami neurologicznymi, rozwijającymi się w ciągu kilku godzin do kilku dni. Charakterystyczne są: osłabienie lub paraliż kończyn (parapareza lub tetrapareza), zaburzenia czucia poniżej poziomu uszkodzenia, dysfunkcje zwieraczy (pęcherza moczowego i odbytu) oraz ból pleców. Nasilenie objawów zależy od lokalizacji i rozległości zmian zapalnych w rdzeniu kręgowym.
Diagnostyka obejmuje badanie rezonansu magnetycznego rdzenia kręgowego (MRI), które może uwidocznić obszary demielinizacji i obrzęku, badanie płynu mózgowo-rdzeniowego wykazujące pleocytozę i podwyższony poziom białka, oraz badania elektrofizjologiczne. Istotne jest wykluczenie ucisku rdzenia kręgowego oraz innych schorzeń o podobnym obrazie klinicznym.
Leczenie polega na podawaniu wysokich dawek kortykosteroidów w celu zmniejszenia stanu zapalnego, a w przypadkach opornych stosuje się plazmaferezę lub immunoglobuliny dożylne. Rehabilitacja neurologiczna stanowi kluczowy element terapii. Rokowanie jest zróżnicowane – od pełnego wyzdrowienia do trwałego niepełnosprawności, przy czym około 1/3 pacjentów osiąga znaczną poprawę, 1/3 umiarkowaną, a 1/3 pozostaje z istotnymi deficytami neurologicznymi.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Przetoki tętniczo-żylne opony twardej – Diagnostyka i diagnoza
Przetoki tętniczo-żylne opony twardej (DAVF) to rzadkie malformacje naczyniowe stanowiące 10-15% wszystkich malformacji mózgu, najczęściej diagnozowane u pacjentów w wieku 40-60 lat. Diagnostyka opiera się na zaawansowanych technikach obrazowania: tomografia komputerowa (CT) wykazuje wtórne zmiany takie jak obrzęk mózgu czy krwawienie, a tomografia komputerowa z angiografią (CTA) pozwala na ocenę rozszerzonych naczyń i zatok żylnych. MRI, szczególnie w przypadku rdzeniowych DAVF (SDAVF), uwidacznia obrzęk rdzenia i charakterystyczne „flow voids”. Czasowo rozdzielcza angiografia MR (trMRA) przy polu 3T wykazuje wysoką czułość w wykrywaniu i klasyfikacji DAVF. Złotym standardem pozostaje cyfrowa angiografia subtrakcyjna (DSA), umożliwiająca precyzyjną ocenę liczby, lokalizacji i anatomii przetok oraz drenażu żylnego, co jest kluczowe dla klasyfikacji (Borden, Cognard) i planowania leczenia.
angiografia mózgowa, angiografia rezonansu magnetycznego, angiografia tomografii komputerowej, cyfrowa angiografia subtrakcyjna, drenaż żylny, dysfunkcja zwieracza, embolizacja endowaskularna, embolizacja przeztętnicza, embolizacja przezżylna, klasyfikacja Bordena, klasyfikacja Cognarda, krwawienie, krwotok śródczaszkowy, malformacja naczyniowa, nadciśnienie wewnątrzczaszkowe, nadciśnienie żylne, niedokrwienie pnia mózgu, obrzęk mózgu, odpływ żylny, otępienie, parkinsonizm, przetoka rdzeniowa, przetoka tętniczo-żylna opony twardej, radiochirurgia stereotaktyczna, rdzeniowa przetoka tętniczo-żylna opony twardej, rezonans magnetyczny, rozwarstwienie naczynia, śródczaszkowy, stwardnienie rozsiane, szum pulsacyjny, tomografia komputerowa, wodogłowie, zaburzenie czuciowe, zapalenie rdzenia poprzecznego, zatoka żylna, zespół klinicystów, znak brakującego fragmentu - Leksykon chorób i schorzeń
Choroba związana z przeciwciałami białka mieliny oligodendrocytów (mogad) – Zapobieganie i profilaktyka
Choroba związana z przeciwciałami białka mieliny oligodendrocytów (MOGAD) to zapalna choroba demielinizacyjna OUN, charakteryzująca się obecnością przeciwciał anty-MOG, które wywołują zapalenie i demielinizację. Profilaktyka nawrotów, które występują u 30-60% pacjentów (do 70% przy obserwacji powyżej 5 lat), jest kluczowa dla ograniczenia niepełnosprawności neurologicznej. Leczenie profilaktyczne jest wskazane głównie u pacjentów z nawracającą postacią choroby, po drugim ataku lub przy ciężkich uszkodzeniach po pierwszym epizodzie. Czynniki ryzyka nawrotów obejmują utrzymujące się wysokie miano przeciwciał MOG, wczesne nawroty w ciągu 12 miesięcy oraz szybkie odstawienie kortykosteroidów. W terapii stosuje się doustne kortykosteroidy (np. prednizolon 10 mg/dobę), immunosupresję (azatiopryna, mykofenolan mofetylu, metotreksat) oraz leki biologiczne (rytuksymab, inebilizumab, tocilizumab, satralizumab). Dożylne immunoglobuliny (IVIG) wykazują najniższy wskaźnik nawrotów i są uważane za jedną z najskuteczniejszych opcji profilaktycznych.
ADEM, azatiopryna, demielinizacja, dysfunkcja zwieraczy, immunoglobuliny dożylne, immunoglobuliny podskórne, immunomodulacja, inebilizumab, inhibitor IL-6, interferon beta, kortykosteroidy, leki immunosupresyjne, metotreksat, miano przeciwciał MOG, MOGAD, mykofenolan mofetylu, natalizumab, niepełnosprawność neurologiczna, octan glatirameru, plazmafereza, przeciwciała anty-MOG, rezonans magnetyczny, rozanolixizumab, rytuksymab, satralizumab, tocilizumab, zapalenie nerwu wzrokowego, zapalenie rdzenia poprzecznego