stężenie fenytoiny w surowicy
Stężenie fenytoiny w surowicy to kluczowy parametr monitorowany podczas terapii tym lekiem przeciwpadaczkowym. Prawidłowy zakres terapeutyczny fenytoiny wynosi zwykle 10-20 μg/ml (40-80 μmol/l). Stężenia poniżej 10 μg/ml są często niewystarczające do kontroli napadów padaczkowych, natomiast wartości przekraczające 20 μg/ml wiążą się ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych.
Fenytoina charakteryzuje się wąskim indeksem terapeutycznym oraz nieliniową farmakokinetyką, co oznacza, że niewielkie zmiany dawki mogą prowadzić do nieproporcjonalnie dużych zmian stężenia leku w surowicy. Przy stężeniach zbliżonych do górnej granicy zakresu terapeutycznego enzymy metabolizujące fenytoinę ulegają wysyceniu, co skutkuje wydłużeniem okresu półtrwania leku.
Monitorowanie stężenia fenytoiny jest szczególnie istotne u pacjentów z niewydolnością wątroby, chorobami nerek, u osób starszych oraz kobiet w ciąży. Wartości referencyjne mogą się nieznacznie różnić w zależności od laboratorium oraz zastosowanej metody analitycznej. Pobieranie krwi do oznaczenia stężenia powinno odbywać się tuż przed przyjęciem kolejnej dawki leku (stężenie minimalne), zwykle po osiągnięciu stanu stacjonarnego, czyli po około 5-7 dniach regularnego stosowania leku.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Phenytoinum WZF 100 mg
Fenytoina, stosowana u kobiet w wieku rozrodczym, w ciąży oraz podczas karmienia piersią, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na zwiększone ryzyko teratogenności. Ekspozycja prenatalna na fenytoinę podnosi ryzyko wystąpienia wrodzonych wad rozwojowych, takich jak rozszczepy wargi i/lub podniebienia, wady serca, wady twarzoczaszki, niedorozwój paznokci i palców oraz zaburzenia wzrostu, w tym małogłowie. Ryzyko poważnych wad jest 2-3-krotnie wyższe niż w populacji ogólnej (2-3%). Ponadto, istnieje potencjalne zagrożenie zaburzeniami neurorozwojowymi oraz pojedynczymi przypadkami nowotworów złośliwych u dzieci narażonych na fenytoinę. Lekarz powinien dokładnie rozważyć korzyści i ryzyko stosowania fenytoiny w ciąży, stosować najniższą skuteczną dawkę oraz rozważyć zmianę terapii przed planowanym poczęciem. Nagłe odstawienie leku jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko stanu padaczkowego z niedotlenieniem.
działanie teratogenne, fenytoina, hormonalny środek antykoncepcyjny, indukcja enzymatyczna, lek przeciwpadaczkowy, małogłowie, napad drgawkowy, nerwiak zarodkowy współczulny, niedotlenienie, płodowy zespół hydantoinowy, rozszczep wargi i podniebienia, stan padaczkowy, stężenie fenytoiny w surowicy, wada serca, wada twarzoczaszki, witamina K1, wkładka domaciczna, wrodzona wada rozwojowa, zaburzenie krzepnięcia krwi, zaburzenie neurorozwojowe - Leksykon leków
Interakcje leku – Capecitabine Glenmark 150 mg
Kapecytabina wykazuje istotne interakcje farmakologiczne, szczególnie z brywudyną, lekami przeciwzakrzepowymi z grupy kumaryny (np. warfaryną), fenytoiną, kwasem folinowym oraz interferonem alfa-2a. Brywudyna hamuje dehydrogenazę pirymidynową, co znacząco zwiększa toksyczność kapecytabiny i jest przeciwwskazaniem do jednoczesnego stosowania; zaleca się zachowanie co najmniej 4-tygodniowego odstępu po terapii brywudyną przed rozpoczęciem kapecytabiny. Współpodawanie z warfaryną zwiększa AUC S-warfaryny o 57% i INR o 91%, co wymaga regularnego monitorowania parametrów krzepnięcia i dostosowania dawki antykoagulantu. Fenytoina, metabolizowana przez CYP2C9, może osiągać toksyczne stężenia podczas terapii kapecytabiną, dlatego konieczne jest monitorowanie jej poziomu w surowicy. Kwas folinowy nasila toksyczność kapecytabiny, obniżając maksymalną tolerowaną dawkę (MTD) z 3000 mg/m² do 2000 mg/m² na dobę. Interferon alfa-2a również zmniejsza MTD kapecytabiny do 2000 mg/m² na dobę.
allopurynol, bewacyzumab, brywudyna, czas protrombinowy, dehydrogenaza pirymidynowa, fenytoina, fluoropirymidyna, interferon alfa, izoenzym 2C9 cytochromu P-450, kapecytabina, kwas folinowy, kwas foliowy, lek przeciwzakrzepowy z grupy kumaryny, maksymalna tolerowana dawka, oksaliplatyna, parametry krzepnięcia krwi, radioterapia, stężenie fenytoiny w surowicy, warfaryna, wodorotlenek glinu, wodorotlenek magnezu, zaburzenie krzepnięcia, zapalenie błony śluzowej - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Phenytoinum WZF 100 mg
Dawkowanie fenytoiny (Phenytoinum WZF) wymaga indywidualnego podejścia, uwzględniającego wiek, masę ciała, stan kliniczny oraz współistniejące choroby pacjenta. Terapia powinna być rozpoczynana od niskich dawek, stopniowo zwiększanych co 7-10 dni, aby osiągnąć terapeutyczne stężenie leku w surowicy (10-20 mg/l, tj. 40-80 µmol/l) i uniknąć toksyczności. U dorosłych początkowa dawka wynosi 300 mg/dobę podzielone na trzy dawki, z dawką podtrzymującą 300-400 mg/dobę, a w niektórych przypadkach nawet do 600 mg/dobę. W leczeniu nerwobólu nerwu trójdzielnego stosuje się dawki 400-500 mg/dobę. U dzieci dawka dobowa wynosi 3-8 mg/kg masy ciała, nie przekraczając 300 mg, z podziałem na dawki podzielone, przy czym większą część podaje się przed snem, jeśli podział jest nierówny. Pacjenci w podeszłym wieku wymagają mniejszych dawek i szczególnej uwagi ze względu na ryzyko interakcji lekowych.
dawka podtrzymująca, dawka podzielona, dawkowanie u osób starszych, drgawki kloniczno-toniczne, działanie niepożądane, efekt terapeutyczny, interakcja lekowa, nerwoból nerwu trójdzielnego, odpowiedź kliniczna, Phenytoinum WZF, stan stacjonarny stężenia leku, stężenie fenytoiny w surowicy, stężenie terapeutyczne fenytoiny, terapia wielolekowa, toksyczność leku