zaostrzenie nadciśnienia płucnego

Zaostrzenie nadciśnienia płucnego (PAH – Pulmonary Arterial Hypertension) stanowi krytyczny stan kliniczny charakteryzujący się nagłym pogorszeniem funkcji hemodynamicznej układu krążenia płucnego. W trakcie zaostrzenia dochodzi do wzrostu ciśnienia w tętnicy płucnej powyżej 25 mmHg w spoczynku, co prowadzi do zwiększonego obciążenia prawej komory serca i postępującej niewydolności prawokomorowej.

Najczęstsze przyczyny zaostrzenia nadciśnienia płucnego obejmują infekcje układu oddechowego, zatorowość płucną, progresję choroby podstawowej, odstawienie lub zmniejszenie dawki leków wazodylatacyjnych, a także ekspozycję na wysokość czy wysiłek fizyczny. Klinicznie manifestuje się nasileniem duszności, zmniejszeniem tolerancji wysiłku, bólem w klatce piersiowej, zasłabnięciami oraz objawami prawokomorowej niewydolności serca.

Diagnostyka zaostrzenia wymaga pilnej oceny parametrów hemodynamicznych, w tym cewnikowania prawego serca, badań obrazowych (echokardiografia, angio-CT) oraz oznaczenia biomarkerów sercowych (NT-proBNP, troponina). Leczenie obejmuje optymalizację terapii wazodylatacyjnej, tlenoterapię, leki inotropowe, diuretyki oraz leczenie przyczynowe. W przypadkach opornych na leczenie może być konieczne zastosowanie pozaustrojowego natleniania krwi (ECMO) lub rozważenie przeszczepienia płuc.

Zaostrzenie nadciśnienia płucnego wiąże się z wysoką śmiertelnością (30-50% w zależności od etiologii i stopnia zaawansowania), dlatego wymaga natychmiastowej interwencji w warunkach oddziału intensywnej terapii lub specjalistycznego ośrodka zajmującego się leczeniem nadciśnienia płucnego. Kluczowym elementem poprawy rokowania jest wczesna identyfikacja czynników wywołujących zaostrzenie oraz szybkie wdrożenie odpowiedniego leczenia.