ostra nietolerancja
Ostra nietolerancja to nagła, nieprawidłowa reakcja organizmu na określone substancje, która nie jest związana z mechanizmami immunologicznymi typowymi dla alergii. W odróżnieniu od alergii, gdzie dochodzi do nadmiernej reakcji układu immunologicznego z udziałem przeciwciał IgE, nietolerancja wynika z niedoboru enzymów lub innych mechanizmów metabolicznych.
Najczęstsze postacie ostrej nietolerancji obejmują nietolerancję laktozy (spowodowaną niedoborem enzymu laktazy), nietolerancję glutenu (niezwiązaną z celiakią), nietolerancję histaminy oraz nietolerancję salicylanów. Objawy mogą pojawić się w ciągu kilku minut do kilku godzin po ekspozycji i obejmować dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego (bóle brzucha, wzdęcia, biegunka), układu oddechowego (duszność, kaszel) lub skóry (wysypka, świąd).
Diagnostyka ostrej nietolerancji opiera się na dokładnym wywiadzie, prowadzeniu dzienniczka spożywanych pokarmów, testach eliminacyjnych oraz próbach prowokacyjnych. W niektórych przypadkach pomocne mogą być testy laboratoryjne oceniające aktywność określonych enzymów. Leczenie polega głównie na unikaniu czynników wywołujących oraz stosowaniu preparatów enzymatycznych, jeśli są dostępne dla danego typu nietolerancji.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Pentasa
Produkt leczniczy Pentasa 2g, zawierający mesalazynę w postaci granulatu o przedłużonym uwalnianiu, wymaga szczegółowego monitorowania klinicznego ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z historią reakcji na sulfasalazynę oraz na objawy ciężkich reakcji skórnych, takich jak zespół Stevensa-Johnsona (SJS) i toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN). W przypadku wystąpienia skurczowych lub ostrych bólów brzucha, gorączki, silnego bólu głowy czy wysypki, terapia powinna zostać natychmiast przerwana. Monitorowanie funkcji wątroby (AlAT, AspAT) oraz nerek (stężenie kreatyniny, badanie moczu) jest niezbędne, zwłaszcza u pacjentów z istniejącymi zaburzeniami tych narządów lub przyjmujących leki nefrotoksyczne. Mesalazyna jest przeciwwskazana u pacjentów z niewydolnością nerek.
6-merkaptopuryna, AlAT, AspAT, astma oskrzelowa, azatiopryna, ciężkie skórne działania niepożądane, kamica układu moczowego, mesalazyna, nadwrażliwość na mesalazynę, nieprawidłowa morfologia krwi, ostra nietolerancja, rozmaz krwi obwodowej, skurczowy ból brzucha, stężenie kreatyniny, sulfasalazyna, tioguanina, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie składu krwi, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie osierdzia, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Asamax 500
Podczas terapii mesalazyną w postaci Asamax 500 mg w tabletkach dojelitowych, konieczne jest ścisłe monitorowanie parametrów hematologicznych, wątrobowych (AspAT, AlAT), nerkowych (kreatynina) oraz ogólnego badania moczu. Zalecany harmonogram obejmuje badania przed rozpoczęciem leczenia, po 14 dniach, następnie 2-3 kontrole co 4 tygodnie, a przy stabilnych wynikach – co 3 miesiące. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów pediatrycznych (6-18 lat), z upośledzoną funkcją wątroby, chorobami płuc (zwłaszcza astmą oskrzelową) oraz u osób z historią reakcji na sulfasalazynę ze względu na ryzyko reakcji krzyżowych. Asamax 500 jest przeciwwskazany u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, a w przypadku pogorszenia funkcji nerek należy rozważyć przerwanie terapii.
AlAT, AspAT, astma oskrzelowa, badanie ogólne moczu, choroba płuc, czynność wątroby, kamica układu moczowego, kreatynina w surowicy, mesalazyna, morfologia krwi, ostra nietolerancja, ostry ból brzucha, reakcja niepożądana, skurcz żołądka, sulfasalazyna, toksyczność mesalazyny, upośledzenie funkcji wątroby, wysypka skórna, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia składu krwi, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie osierdzia