działanie niepożądane antycholinergiczne
Działania niepożądane antycholinergiczne stanowią zespół objawów występujących w wyniku blokowania receptorów muskarynowych przez leki o właściwościach antycholinergicznych. Blokada ta hamuje przekaźnictwo acetylocholiny w układzie parasympatycznym i ośrodkowym układzie nerwowym.
Do najczęstszych objawów antycholinergicznych zaliczamy: suchość w ustach, zaburzenia akomodacji, rozszerzenie źrenic, tachykardię, zaparcia, zatrzymanie moczu, podwyższenie temperatury ciała oraz zaburzenia świadomości (dezorientacja, halucynacje, niepokój, pobudzenie). Objawy te mogą być szczególnie nasilone u osób starszych z uwagi na zmniejszoną barierę krew-mózg oraz ogólne obniżenie funkcji narządów.
Leki o potencjale antycholinergicznym obejmują szereg grup farmakologicznych, m.in. leki przeciwhistaminowe pierwszej generacji, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, niektóre leki przeciwpsychotyczne, leki przeciwparkinsonowskie, przeciwwymiotne, przeciwskurczowe oraz preparaty stosowane w leczeniu nietrzymania moczu. Działania niepożądane antycholinergiczne mogą się nasilać przy jednoczesnym stosowaniu kilku leków o takim mechanizmie.
Ryzyko wystąpienia działań niepożądanych antycholinergicznych można ocenić przy pomocy specjalnych skal, takich jak Anticholinergic Cognitive Burden Scale (ACB) czy Anticholinergic Risk Scale (ARS). W przypadku wystąpienia objawów toksyczności antycholinergicznej należy rozważyć odstawienie lub zmniejszenie dawki leków odpowiedzialnych za te objawy, a w cięższych przypadkach można zastosować fizostygminę jako antidotum.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Interakcje leku – Duspatalin Gastro 135 mg
Preparat Duspatalin Gastro zawiera mebewerynę chlorowodorek w dawce 135 mg, stosowaną jako lek rozkurczowy w zaburzeniach czynnościowych przewodu pokarmowego. Aktualne dane nie wskazują na istotne klinicznie interakcje farmakodynamiczne ani farmakokinetyczne z innymi lekami, poza specyficznie przebadanym alkoholem etylowym. Badania in vitro i in vivo wykazały brak interakcji między mebeweryną a etanolem, co oznacza, że jednoczesne stosowanie nie wpływa na metabolizm ani działanie obu substancji. Mimo to, ze względu na potencjalne nasilenie dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego przez alkohol, zaleca się ostrożność kliniczną przy ich łącznym stosowaniu.
badanie in vitro, badanie in vivo, badanie kliniczne, czynnościowe zaburzenia przewodu pokarmowego, działanie niepożądane antycholinergiczne, działanie rozkurczowe, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, interakcja farmakologiczna, interakcja z alkoholem, interakcja z alkoholem etylowym, interakcje lekowe, lek przeciwcholinergiczny, lek rozkurczowy, lek spazmolityczny, mebeweryny chlorowodorek, motoryka przewodu pokarmowego, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia czynnościowe przewodu pokarmowego, zespół jelita drażliwego - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Amisulpryd Holsten 400 mg
Amisulpryd Holsten, klasyfikowany pod kodem ATC N05AL05, jest przeciwpsychotycznym lekiem o wysokiej selektywności wobec receptorów dopaminergicznych D2 i D3, bez powinowactwa do podtypów D1, D4 i D5. Charakteryzuje się unikalnym profilem receptorowym, nie oddziałując na receptory serotoninowe, α-adrenergiczne, histaminergiczne H1 oraz cholinergiczne, co minimalizuje ryzyko działań niepożądanych takich jak sedacja, przyrost masy ciała, efekty antycholinergiczne czy kardiologiczne. Brak powinowactwa do miejsc sigma dodatkowo odróżnia amisulpryd od innych neuroleptyków. W badaniach na modelach zwierzęcych wykazano, że lek wykazuje dawkozależne działanie, z silniejszą blokadą receptorów dopaminergicznych w układzie limbicznym niż w prążkowiu, co przekłada się na ograniczenie działań pozapiramidowych.
Amisulpryd Holsten, dezorganizacja myślenia, działanie niepożądane antycholinergiczne, halucynacja, lek przeciwpsychotyczny, neuroleptyk, objawy negatywne schizofrenii, objawy pozytywne schizofrenii, prążkowie, przewodnictwo serotoninergiczne, receptor cholinergiczny, receptor dopaminergiczny, receptor dopaminergiczny D2, receptor histaminergiczny H1, receptor serotoninowy, receptor α-adrenergiczny, schizofrenia, spłycenie afektu, układ limbiczny, układ pozapiramidowy, układ sercowo-naczyniowy, urojenie, wycofanie społeczne - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Alventa 75 mg
Wenlafaksyna, substancja czynna preparatu Alventa dostępnego w kapsułkach o przedłużonym uwalnianiu (37,5 mg, 75 mg, 150 mg), jest inhibitorem wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny oraz słabym inhibitorem wychwytu dopaminy, co stanowi podstawę jej skuteczności w leczeniu epizodów dużej depresji, uogólnionych zaburzeń lękowych (GAD), fobii społecznej oraz lęku napadowego. Lek charakteryzuje się niskim powinowactwem do receptorów muskarynowych cholinergicznych, H1-histaminergicznych i α1-adrenergicznych, co przekłada się na korzystny profil działań niepożądanych, w tym niskie ryzyko sedacji i działań antycholinergicznych. Wenlafaksyna nie wykazuje aktywności hamującej monoaminooksydazę (MAO) ani powinowactwa do receptorów opioidowych i benzodiazepinowych, co zwiększa bezpieczeństwo stosowania i ogranicza potencjalne interakcje lekowe.
agorafobia, arytmia komorowa, częstoskurcz komorowy, dopamina, dysfagia, działanie niepożądane antycholinergiczne, epizod dużej depresji, fobia społeczna, inhibitor wychwytu zwrotnego, lęk napadowy, lek przeciwdepresyjny, monoaminooksydaza, nawracające zaburzenie depresyjne, noradrenalina, O-demetylowenlafaksyna, odstęp QTc, receptor benzodiazepinowy, receptor H1-histaminergiczny, receptor muskarynowy cholinergiczny, receptor opioidowy, receptor α1-adrenergiczny, serotonina, torsade de pointes, układ monoaminergiczny, układ sercowo-naczyniowy, uogólnione zaburzenie lękowe, wenlafaksyna