przeciwciała przeciw mięśniom gładkim
Przeciwciała przeciw mięśniom gładkim (ang. smooth muscle antibodies, SMA) są autoprzeciwciałami skierowanymi przeciwko składnikom cytoszkieletu komórek mięśni gładkich, głównie przeciwko aktynie, ale również przeciw desminie, wimentynie czy tropomiozynie. Ich wykrywanie ma istotne znaczenie diagnostyczne w hepatologii.
Obecność przeciwciał SMA jest charakterystyczna dla autoimmunologicznego zapalenia wątroby (AIH) typu 1, gdzie występują u 70-80% pacjentów. Najwyższe miana obserwuje się w ostrej fazie choroby. Wykrycie tych przeciwciał, zwłaszcza w połączeniu z przeciwciałami przeciwjądrowymi (ANA) i podwyższonym poziomem IgG, znacząco zwiększa prawdopodobieństwo rozpoznania AIH.
Przeciwciała przeciw mięśniom gładkim mogą występować również w innych schorzeniach, takich jak pierwarna marskość żółciowa wątroby (ok. 20-30% przypadków), przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu B i C, choroby nowotworowe czy niektóre infekcje. Jednakże w tych przypadkach ich miano jest zazwyczaj niższe niż w AIH typu 1.
Diagnostyka laboratoryjna obecności SMA opiera się głównie na metodzie immunofluorescencji pośredniej z wykorzystaniem tkanek gryzoni (najczęściej żołądka, nerek i wątroby). W interpretacji wyników należy uwzględniać zarówno miano przeciwciał, jak i wzór świecenia. Dla AIH najbardziej charakterystyczny jest wzór SMA-VGT (vessel-glomeruli-tubule) lub SMA-V (vessel).
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Autoimmunologiczne zapalenie wątroby – Diagnostyka i diagnoza
Autoimmunologiczne zapalenie wątroby (AIH) to przewlekła choroba zapalna wątroby o podłożu immunologicznym, charakteryzująca się hipergammaglobulinemią, obecnością autoprzeciwciał (ANA, SMA, anty-LKM1, anty-LC1, anty-SLA/LP) oraz typowymi cechami histopatologicznymi, takimi jak zapalenie międzyzrazikowe (interface hepatitis) i nacieki limfoplazmatyczne. Diagnostyka AIH opiera się na wykluczeniu innych przyczyn chorób wątroby (wirusowe zapalenia, choroba alkoholowa, PBC, PSC, choroba Wilsona, NAFLD/NASH) oraz na kompleksowej ocenie klinicznej, laboratoryjnej i histopatologicznej. Typowy profil biochemiczny obejmuje podwyższone aminotransferazy (ALT, AST), które mogą przekraczać 50-krotnie górną granicę normy, podwyższony poziom IgG u około 85% pacjentów, łagodnie do umiarkowanie podwyższoną fosfatazę alkaliczną oraz zmiany w czynnikach krzepnięcia (INR) i albuminie. Biopsja wątroby jest niezbędna do potwierdzenia rozpoznania i oceny stopnia zaawansowania choroby, zwłaszcza w ostrych postaciach AIH, gdzie szybkie wdrożenie leczenia kortykosteroidami jest kluczowe dla poprawy rokowania.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, aminotransferazy, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, bilirubina, biopsja wątroby, cholangiografia rezonansu magnetycznego, choroba alkoholowa wątroby, choroba Wilsona, elastografia wątroby, encefalopatia wątrobowa, fosfataza alkaliczna, hemochromatoza dziedziczna, hipergammaglobulinemia, immunoglobulina G, martwica hepatocytów, niealkoholowa stłuszczeniowa choroba wątroby, niealkoholowe stłuszczeniowe zapalenie wątroby, niedobór alfa-1-antytrypsyny, niewydolność wątroby, ostra niewydolność wątroby, pierwotne stwardniające zapalenie dróg żółciowych, pierwotne zapalenie dróg żółciowych, polekowe uszkodzenie wątroby, przeciwciała przeciw mięśniom gładkim, przeciwciała przeciwjądrowe, przeciwciała przeciwmitochondrialne, rak wątroby, rezonans magnetyczny wątroby, tomografia komputerowa wątroby, ultrasonografia wątroby, wirusowe zapalenie wątroby