układ monoaminergiczny
Układ monoaminergiczny odnosi się do sieci neuronów, które wykorzystują jako neuroprzekaźniki monoaminy – związki chemiczne zawierające grupę aminową połączoną z pierścieniem aromatycznym za pomocą łańcucha dwuwęglowego. Do głównych neuroprzekaźników monoaminergicznych należą: dopamina, noradrenalina, adrenalina (katecholaminy) oraz serotonina i histamina.
Neurony monoaminergiczne, mimo stosunkowo niewielkiej liczby, tworzą rozległe projekcje aksonalne docierające do różnych struktur mózgu, wpływając na wiele funkcji fizjologicznych, w tym nastrój, uwagę, sen, apetyt, motywację, procesy poznawcze, oraz reakcje na stres. Zaburzenia w funkcjonowaniu układu monoaminergicznego wiążą się z wieloma chorobami neuropsychiatrycznymi, takimi jak depresja, schizofrenia, choroba Parkinsona czy zaburzenia lękowe.
Działanie większości leków psychotropowych, w tym leków przeciwdepresyjnych, przeciwpsychotycznych i psychostymulujących, opiera się na modulacji przekaźnictwa monoaminergicznego. Przykładowo, selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) zwiększają stężenie serotoniny w synapsie, zaś inhibitory monoaminooksydazy (IMAO) hamują enzymy rozkładające monoaminy, przedłużając ich działanie. Dokładne zrozumienie funkcjonowania układu monoaminergicznego ma kluczowe znaczenie dla rozwoju nowych, skuteczniejszych terapii zaburzeń neuropsychiatrycznych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Binatta 250 mg
Tapentadol w postaci fosforanu, zawarty w leku BINATTA w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu, wykazuje profil działań niepożądanych typowy dla opioidów, z dominującymi objawami ze strony ośrodkowego układu nerwowego (zawroty głowy, senność, bóle głowy ≥1/10) oraz układu pokarmowego (nudności, zaparcia ≥1/10). Inne często obserwowane działania to zaburzenia psychiczne (lęk, depresja, zaburzenia snu), a także reakcje nadwrażliwości, w tym rzadkie przypadki obrzęku naczynioruchowego, anafilaksji i wstrząsu anafilaktycznego. Depresja oddechowa, choć o nieznanej częstości, stanowi poważne zagrożenie, szczególnie u pacjentów z chorobami układu oddechowego i osób starszych. Majaczenie i drgawki, choć rzadkie, wymagają szczególnej uwagi, zwłaszcza u pacjentów z czynnikami ryzyka, takimi jak nowotwory czy podeszły wiek.
anafilaksja, astenia, częstomocz, depresja, depresja oddechowa, drgawki, dysfunkcja seksualna, dyspepsja, dyzartria, majaczenie, myśli samobójcze, nadwrażliwość na lek, niedoczulica, objawy odstawienne, obrzęk, obrzęk naczynioruchowy, ośrodkowy układ nerwowy, parestezja, pokrzywka, reakcja nadwrażliwości, stan splątania, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, tapentadol, układ monoaminergiczny, układ żołądkowo-jelitowy, uzależnienie od leku, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia mikcji, zaburzenia percepcji, zespół odstawienny - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Tramal 50 mg
Tramal w postaci kapsułek twardych zawierających 50 mg tramadolu chlorowodorku jest wskazany do leczenia bólu o nasileniu umiarkowanym do dużego, zarówno ostrego, jak i przewlekłego. Substancja czynna, tramadol, jest syntetycznym opioidowym analgetykiem działającym centralnie, który znajduje zastosowanie w bólach pourazowych, pooperacyjnych, nowotworowych, neuropatycznych oraz kostno-stawowych. Produkt zawiera mniej niż 1 mmol sodu (23 mg) na kapsułkę, co czyni go odpowiednim dla pacjentów na diecie niskosodowej. Tramadol zajmuje drugie miejsce w drabinie analgetycznej WHO, jako słaby opioid, i jest rekomendowany, gdy leki I szczebla (NLPZ, paracetamol) nie zapewniają wystarczającej analgezji.
analgetyk opioidowy, ból kostno-stawowy, ból neuropatyczny, ból nowotworowy, ból o nasileniu umiarkowanym do dużego, ból pooperacyjny, ból pourazowy, dieta niskosodowa, drabina analgetyczna, drabina analgetyczna WHO, lek przeciwbólowy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, NLPZ, paracetamol, receptor opioidowy, słaby opioid, terapia przeciwbólowa, tramadolu chlorowodorek, układ monoaminergiczny - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Doreta 37,5 mg + 325 mg
Preparat Doreta zawiera dwie substancje czynne: tramadolu chlorowodorek (37,5 mg, odpowiadający 32,94 mg tramadolu) oraz paracetamol (325 mg). Tramadol działa jako nieselektywny agonista receptorów opioidowych μ, δ i κ, z przewagą powinowactwa do receptorów μ, a także hamuje neuronalny wychwyt zwrotny noradrenaliny i zwiększa uwalnianie serotoniny, co łącznie przyczynia się do jego działania przeciwbólowego i przeciwkaszlowego. W przeciwieństwie do morfiny, tramadol nie wywiera istotnego hamującego wpływu na układ oddechowy ani perystaltykę przewodu pokarmowego, a jego wpływ na układ sercowo-naczyniowy jest nieznaczny. Siła analgetyczna tramadolu jest oceniana na 1/10 do 1/6 siły morfiny, co ma znaczenie przy doborze ekwiwalentnych dawek.
agonista receptorów opioidowych, analgetyk nieopioidowy, analgetyki opioidowe, chlorowodorek tramadolu, dawka analgetyczna, drabina analgetyczna, działanie przeciwbólowe, działanie przeciwgorączkowe, działanie przeciwkaszlowe, lek przeciwbólowy nieopioidowy, nocycepcja, ośrodkowy układ nerwowy, paracetamol, perystaltyka przewodu pokarmowego, receptor opioidowy, receptor μ, siła działania przeciwbólowego, układ monoaminergiczny, układ oddechowy, układ sercowo-naczyniowy, uwalnianie serotoniny, wychwyt zwrotny noradrenaliny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Palexia 75 mg
Palexia 75 mg (tapentadol chlorowodorek) wykazuje profil działań niepożądanych o nasileniu głównie łagodnym do umiarkowanego, z dominującymi objawami ze strony układu pokarmowego (nudności, wymioty) oraz ośrodkowego układu nerwowego (senność, zawroty głowy, bóle głowy). Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikowana jest od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000). Najczęstsze działania niepożądane to zawroty głowy, senność i bóle głowy (bardzo często), a także lęk, halucynacje, zaburzenia snu, zmniejszenie apetytu, zaparcia, biegunka, suchość w jamie ustnej oraz świąd i wysypka (często). Rzadziej obserwuje się m.in. drgawki, depresję oddechową, reakcje anafilaktyczne oraz zaburzenia rytmu serca. W badaniach klinicznych do 90 dni nie stwierdzono istotnych objawów odstawiennych, jednak zaleca się monitorowanie pacjentów pod kątem ich wystąpienia.
anafilaksja, ataksja, biegunka, ból przewlekły, chlorowodorek tapentadolu, częstomocz, depresja oddechowa, desaturacja, drgawki, drżenie, duszność, dyspepsja, dyzartria, halucynacje, kurcze mięśni, majaczenie, myśli samobójcze, nastrój depresyjny, nastrój euforyczny, niedoczulica, nieprawidłowa koordynacja, nudności i wymioty, objawy odstawienne, obrzęk naczynioruchowy, ośrodkowy układ nerwowy, Palexia, parestezja, pobudzenie, pokrzywka, senność i zawroty głowy, stan splątania, suchość w jamie ustnej, układ monoaminergiczny, układ pokarmowy, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia mikcji, zaburzenia przytomności, zaburzenia uwagi, zaburzenia widzenia, zaparcia, zespół odstawienny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Binatta 100 mg
BINATTA, zawierająca tapentadol w postaci fosforanu, jest dostępna w tabletkach o przedłużonym uwalnianiu w dawkach 25 mg, 50 mg, 100 mg, 150 mg, 200 mg i 250 mg. Profil bezpieczeństwa leku wskazuje, że działania niepożądane są przeważnie łagodne lub umiarkowane, najczęściej dotyczą układu pokarmowego (nudności, zaparcia) oraz ośrodkowego układu nerwowego (zawroty głowy, senność, bóle głowy). Długoterminowe badania (do 1 roku) wykazały niewielkie ryzyko wystąpienia łagodnych objawów odstawiennych po nagłym przerwaniu terapii. Wśród działań niepożądanych odnotowano także rzadkie, ale poważne reakcje alergiczne, takie jak obrzęk naczynioruchowy, anafilaksja i wstrząs anafilaktyczny, wymagające natychmiastowej interwencji medycznej. Szczególną uwagę należy zwrócić na potencjalne ryzyko depresji oddechowej o częstości nieznanej, zwłaszcza u pacjentów z chorobami układu oddechowego.
anafilaksja, biegunka, ból głowy, depresja oddechowa, dezorientacja, drgawka, duszność, dysfunkcja seksualna, dyspepsja, lęk, majaczenie, mimowolne skurcze mięśni, myśli samobójcze, nadwrażliwość na lek, nastrój depresyjny, nastrój euforyczny, niedoczulica, nudności, objawy odstawienne, obrzęk naczynioruchowy, omdlenie, parestezja, pokrzywka, senność, stan splątania, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, tapentadol, układ monoaminergiczny, uzależnienie od leku, wstrząs anafilaktyczny, wymioty, zaburzenia mikcji, zaburzenia percepcji, zaburzenia snu, zaburzenia uwagi, zaburzone opróżnianie żołądka, zaparcie, zawroty głowy, zespół odstawienny - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Tramal 100 mg/ml
Tramadol, klasyfikowany pod kodem ATC N02AX02 jako opioidowy lek przeciwbólowy z grupy „inne opioidy”, wykazuje złożony mechanizm działania obejmujący agonizm nieselektywny receptorów opioidowych μ, δ i κ, z przewagą powinowactwa do receptorów μ, oraz modulację układu monoaminergicznego poprzez hamowanie wychwytu zwrotnego noradrenaliny i zwiększenie uwalniania serotoniny. W przeciwieństwie do morfiny, tramadol w zalecanych dawkach (do 8 mg/kg/dobę, maksymalnie 400 mg/dobę) nie powoduje istotnej depresji oddechowej, co stanowi istotną przewagę w zakresie bezpieczeństwa. Ponadto, lek wykazuje mniejszy wpływ na motorykę przewodu pokarmowego i minimalny wpływ na układ krążenia, a jego siła analgetyczna wynosi około 1/10 do 1/6 siły morfiny, co rekompensowane jest korzystnym profilem bezpieczeństwa i niższym ryzykiem uzależnienia.
agonista receptora opioidowego, ból po zabiegu stomatologicznym, ból pooperacyjny, ból pourazowy, depresja oddechowa, działanie przeciwkaszlowe, ekstrakcja zęba, morfina, motoryka przewodu pokarmowego, nalbufina, opioidowy lek przeciwbólowy, paracetamol, petydyna, populacja pediatryczna, przekaźnictwo monoaminergiczne, receptor opioidowy, tramadol, układ monoaminergiczny, uwalnianie serotoniny, uzależnienie, wychwyt zwrotny noradrenaliny - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Tramal Retard 150 150 mg
Tramadol Retard 150, zawierający tramadolu chlorowodorek, jest opioidowym lekiem przeciwbólowym z grupy „innych opioidów” (ATC N02AX 02), wykazującym złożony mechanizm działania obejmujący agonizm receptorów opioidowych μ, δ i κ oraz hamowanie wychwytu zwrotnego noradrenaliny i zwiększenie uwalniania serotoniny. Jego działanie przeciwbólowe jest wspierane przez efekt monoaminergiczny, co przekłada się na korzystniejszy profil bezpieczeństwa w porównaniu z klasycznymi opioidami, zwłaszcza w zakresie mniejszej depresji oddechowej i ograniczonego wpływu na przewód pokarmowy oraz układ krążenia. Siła analgetyczna tramadolu wynosi od 1/10 do 1/6 siły morfiny, co rekompensowane jest lepszym profilem bezpieczeństwa, szczególnie istotnym u pacjentów z ryzykiem depresji oddechowej i uzależnienia.
ból pooperacyjny, ból pourazowy, depresja oddechowa, działanie opioidowe, działanie przeciwbólowe, działanie przeciwkaszlowe, ekstrakcja zębów, mechanizm działania, motoryka przewodu pokarmowego, opioidowy lek przeciwbólowy, ośrodkowy układ nerwowy, parametry hemodynamiczne, profil bezpieczeństwa, receptor opioidowy μ, tramadolu chlorowodorek, układ monoaminergiczny, uwalnianie serotoniny, uzależnienie, wychwyt zwrotny noradrenaliny, złamania i oparzenia - Leksykon leków
Działania niepożądane – Binatta 50 mg
Lek BINATTA, zawierający tapentadol w postaci fosforanu w tabletkach o przedłużonym uwalnianiu, wykazuje działania niepożądane głównie ze strony układu nerwowego i pokarmowego. Najczęściej obserwowane objawy to nudności, zaparcia, zawroty głowy, bóle głowy oraz senność, występujące bardzo często (≥1/10). Inne często występujące działania obejmują lęk, nastrój depresyjny, zaburzenia snu, nerwowość, niepokój ruchowy, a także duszność i zmiany rytmu serca (często ≥1/100 do <1/10). Rzadziej notowano poważne reakcje alergiczne, takie jak obrzęk naczynioruchowy, anafilaksja i wstrząs anafilaktyczny, a także majaczenie u pacjentów z czynnikami ryzyka (nowotwór, podeszły wiek). Depresja oddechowa, choć rzadka, stanowi potencjalne zagrożenie życia, szczególnie przy przedawkowaniu.
anafilaksja, ból głowy, ból przewlekły, częstomocz, depresja oddechowa, drgawki, duszność, dysfunkcja seksualna, dyspepsja, dyzartria, majaczenie, mimowolne skurcze mięśni, myśli samobójcze, nadwrażliwość na lek, nastrój depresyjny, nastrój euforyczny, niedoczulica, niepokój ruchowy, nudności, objawy odstawienne, obrzęk naczynioruchowy, ośrodkowy układ nerwowy, palpitacje, parestezja, pokrzywka, senność, stan splątania, tapentadol, układ monoaminergiczny, układ pokarmowy, uzależnienie od leku, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia mikcji, zaburzenia przytomności, zaparcia, zawroty głowy, zespół odstawienny, zmniejszenie apetytu, zmniejszenie ciśnienia tętniczego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Adoben 100 mg
Adoben (tapentadol) w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu wykazuje profil działań niepożądanych głównie ze strony układu pokarmowego i ośrodkowego układu nerwowego, z najczęstszymi objawami takimi jak nudności, zawroty głowy, zaparcia, bóle głowy oraz senność, które występują bardzo często (≥1/10). Inne działania niepożądane o różnej częstości obejmują zaburzenia psychiczne (lęk, depresja, zaburzenia snu, dezorientacja, majaczenie), neurologiczne (drżenie, drgawki, zaburzenia równowagi) oraz reakcje nadwrażliwości, w tym rzadkie przypadki obrzęku naczynioruchowego i anafilaksji. W badaniach klinicznych stosowanie tapentadolu do 1 roku nie wykazało istotnych objawów odstawiennych, a jeśli się pojawiły, miały łagodne nasilenie. Należy jednak monitorować pacjentów pod kątem objawów odstawiennych po zakończeniu terapii.
anafilaksja, ból głowy, ból przewlekły, drgawki, drżenie, dyzartria, lęk, majaczenie, mimowolne skurcze mięśni, myśli samobójcze, nastrój depresyjny, nastrój euforyczny, nerwowość, niedoczulica, niepokój ruchowy, nudności, objawy odstawienne, obrzęk naczynioruchowy, ośrodkowy układ nerwowy, parestezja, senność, stan splątania, tabletki o przedłużonym uwalnianiu, tapentadol, układ monoaminergiczny, uzależnienie lekowe, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia percepcji, zaburzenia przytomności, zaburzenia równowagi, zaburzenia snu, zaburzenia układu pokarmowego, zaparcia, zawroty głowy, zmniejszenie apetytu - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Tramadol hydrochloride + Paracetamol Accord 37,5 mg + 325 mg
Produkt leczniczy Tramadol hydrochloride + Paracetamol Accord w dawce 37,5 mg tramadolu i 325 mg paracetamolu w tabletkach musujących należy do grupy opioidów w połączeniu z nieopioidowymi lekami przeciwbólowymi (kod ATC: N02AJ13). Tramadol działa jako nieselektywny agonista receptorów opioidowych μ, δ i κ, z przewagą powinowactwa do receptorów μ, co odpowiada za jego efekt analgetyczny w ośrodkowym układzie nerwowym. Dodatkowo hamuje wychwyt zwrotny noradrenaliny i ułatwia uwalnianie serotoniny, co wzmacnia działanie przeciwbólowe, zwłaszcza w bólu neuropatycznym. W porównaniu do silnych opioidów, tramadol charakteryzuje się lepszym profilem bezpieczeństwa, m.in. mniejszym ryzykiem depresji oddechowej i zaparć oraz niewielkim wpływem na układ krążenia. Siła działania tramadolu wynosi około 1/10 do 1/6 siły morfiny, co czyni go odpowiednim do leczenia bólu o umiarkowanym i średnim nasileniu.
agonista receptorów opioidowych, ból neuropatyczny, cyklooksygenaza, depresja oddechowa, drabina analgetyczna, działanie ośrodkowe, działanie przeciwgorączkowe, działanie przeciwkaszlowe, działanie synergistyczne, mechanizm działania paracetamolu, motoryka przewodu pokarmowego, opioidowy lek przeciwbólowy, procesy oksydoredukcyjne, receptor opioidowy, siła działania przeciwbólowego, synteza prostaglandyn, układ monoaminergiczny, uwalnianie serotoniny, wpływ na układ krążenia, wychwyt zwrotny noradrenaliny - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Tramal Retard 50 50 mg
Tramal Retard 50 zawiera tramadolu chlorowodorek w dawce 50 mg w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu, będący opioidowym lekiem przeciwbólowym z grupy innych opioidów (kod ATC: N02AX02). Tramadol działa jako nieselektywny agonista receptorów opioidowych μ, δ i κ, z największym powinowactwem do receptorów μ, a także hamuje neuronalny wychwyt zwrotny noradrenaliny i nasila uwalnianie serotoniny, co wzmacnia efekt analgetyczny. W porównaniu do morfiny, tramadol wykazuje mniejszy wpływ na układ oddechowy i motorykę przewodu pokarmowego, co przekłada się na mniejsze ryzyko depresji oddechowej i zaparć. Jego siła przeciwbólowego działania jest oceniana na 1/10 do 1/6 siły morfiny, a wpływ na układ krążenia jest minimalny, co poprawia profil bezpieczeństwa leku.
agonista receptorów opioidowych, ból pooperacyjny, depresja oddechowa, działanie przeciwbólowe, działanie przeciwkaszlowe, ekstrakcja zęba, leczenie przeciwbólowe, morfina, motoryka przewodu pokarmowego, nalbufina, oparzenie, opioidowy lek przeciwbólowy, ośrodkowy układ nerwowy, paracetamol, petydyna, populacja pediatryczna, receptor opioidowy μ, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, tramadol chlorowodorek, układ monoaminergiczny, uraz mechaniczny, uwalnianie serotoniny, wychwyt zwrotny noradrenaliny, zaburzenie perystaltyki jelit, złamanie kości, zstępujący szlak kontroli bólu - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół charlesa bonneta – Patofizjologia i mechanizm
Zespół Charlesa Bonneta (ZCB) charakteryzuje się występowaniem złożonych halucynacji wzrokowych u pacjentów z istotnym upośledzeniem wzroku, przy zachowanym prawidłowym stanie poznawczym i braku zaburzeń psychicznych. Diagnostyka opiera się na trzech kryteriach: obecności halucynacji wzrokowych, częściowej lub całkowitej utracie wzroku oraz braku zaburzeń psychicznych. Patogeneza ZCB jest wieloczynnikowa, z dominującą teorią deaferentacji, według której utrata aferentnych sygnałów wzrokowych prowadzi do nadpobudliwości kory wzrokowej i powstawania halucynacji. Neuroobrazowanie (fMRI) potwierdza aktywację kory wzrokowej podczas epizodów halucynacji, a ich treść koreluje z aktywacją specyficznych obszarów kory odpowiedzialnych za rozpoznawanie twarzy, kolorów czy kształtów. W patomechanizmie uwzględnia się także teorię uwolnienia (release phenomenon) oraz analogię do bólu fantomowego, a także rolę neuroprzekaźników, w tym niedoboru acetylocholiny i układu monoaminergicznego. Częstość występowania ZCB w populacji z upośledzeniem wzroku wynosi 10-40%, a ryzyko koreluje ze stopniem utraty wzroku, niezależnie od etiologii (AMD, zaćma, jaskra, retinopatia cukrzycowa, udar, guzy mózgu).
ból kończyny fantomowej, choroba Alzheimera, choroba siatkówki, deaferentacja, deprywacja sensoryczna, funkcjonalny rezonans magnetyczny, guz mózgu, halucynacje wzrokowe, jaskra, kora wzrokowa, Międzynarodowa Klasyfikacja Chorób, nerw wzrokowy, neurologia, neuroobrazowanie, niedobór acetylocholiny, ostrość wzroku, otępienie, płat potyliczny, płat skroniowy, prążkowie, przezczaszkowa stymulacja prądem stałym, receptor 5-HT2C, receptor serotoninowy, retinopatia cukrzycowa, tętnica podstawna, tętnica tylna mózgu, trazodon, udar mózgu, układ monoaminergiczny, układ wzrokowy, upośledzenie wzroku, uraz mózgu, wzgórze, zaburzenie psychiczne, zaćma, zakręt wrzecionowaty, zespół Charlesa Bonneta, zwyrodnienie plamki żółtej - Leksykon substancji czynnych
Tapentadol – Działania niepożądane
Tapentadol, działający jako agonista receptorów opioidowych μ oraz inhibitor wychwytu zwrotnego noradrenaliny, wykazuje profil działań niepożądanych typowy dla opioidów, jednak z mniejszym nasileniem niektórych objawów. Najczęściej obserwowane działania niepożądane dotyczą układu pokarmowego (nudności i zaparcia bardzo często ≥1/10, wymioty i biegunka często ≥1/100 do <1/10) oraz układu nerwowego (zawroty głowy, senność i bóle głowy bardzo często ≥1/10). Rzadziej występują poważniejsze objawy, takie jak drgawki (≥1/10 000 do <1/1000), depresja oddechowa (≥1/10 000 do <1/1000) oraz reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksja i obrzęk naczynioruchowy. Wśród działań niepożądanych psychicznych dominują lęk, nastrój depresyjny i zaburzenia snu (często ≥1/100 do <1/10), a także rzadkie przypadki uzależnienia i majaczenia, szczególnie u pacjentów z czynnikami ryzyka, takimi jak wiek podeszły czy choroby nowotworowe.
analgetyk, badanie kliniczne, depresja oddechowa, drgawki, dysfunkcja seksualna, działanie niepożądane, majaczenie, myśli samobójcze, nadwrażliwość na lek, obrzęk naczynioruchowy, opróżnianie żołądka, ośrodkowy układ nerwowy, padaczka, palpitacja, receptor opioidowy μ, skurcze mięśni, stan splątania, tabletki o przedłużonym uwalnianiu, tapentadol, układ monoaminergiczny, wstrząs anafilaktyczny, wychwyt zwrotny noradrenaliny, zaburzenia mikcji, zaburzenia przytomności, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zawroty głowy, zespół odstawienny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Adoben 150 mg
Tapentadol w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu (Adoben) wykazuje profil działań niepożądanych głównie o łagodnym do umiarkowanego nasileniu, z dominującymi objawami ze strony przewodu pokarmowego i ośrodkowego układu nerwowego, takimi jak nudności, zawroty głowy, zaparcia, bóle głowy oraz senność. Częstość występowania działań niepożądanych została sklasyfikowana według standardowych kategorii: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) oraz bardzo rzadko (<1/10 000). Wśród działań niepożądanych odnotowano m.in. lęk, depresję, zaburzenia snu, drżenia, zaburzenia widzenia, palpitacje, duszność, świąd, zaburzenia mikcji, dysfunkcję seksualną, a także zespół odstawienny i uczucie zmiany temperatury ciała. Szczególną uwagę należy zwrócić na rzadkie, ale poważne reakcje nadwrażliwości, takie jak obrzęk naczynioruchowy, anafilaksja i wstrząs anafilaktyczny, które wymagają natychmiastowej interwencji medycznej.
anafilaksja, astenia, biegunka, ból głowy, bradykardia, częstomocz, depresja oddechowa, drgawki, duszność, dysfunkcja seksualna, dyspepsja, hipotensja, lęk, majaczenie, mimowolne skurcze mięśni, myśli samobójcze, nadmierne pocenie się, nadwrażliwość na lek, nudności, obrzęk naczynioruchowy, ośrodkowy układ nerwowy, palpitacje, pokrzywka, senność, spadek masy ciała, stan splątania, świąd, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, tachykardia, tapentadol, układ monoaminergiczny, uzależnienie od leku, wstrząs anafilaktyczny, wymioty, wysypka, zaburzenia mikcji, zaburzenia przewodu pokarmowego, zaburzenia snu, zaburzenia układu nerwowego, zaburzenia widzenia, zaparcia, zawroty głowy, zespół odstawienny, zmniejszenie apetytu - Leksykon leków
Działania niepożądane – Palexia 4 mg/ml
Palexia (tapentadol) w postaci roztworu doustnego 4 mg/ml wykazuje profil bezpieczeństwa charakteryzujący się głównie działaniami niepożądanymi o nasileniu łagodnym do umiarkowanego, najczęściej dotyczącymi przewodu pokarmowego (nudności i wymioty – bardzo często, zaparcia, biegunka, dyspepsja, suchość w jamie ustnej – często) oraz ośrodkowego układu nerwowego (zawroty głowy, senność, bóle głowy – często). Rzadziej obserwuje się reakcje alergiczne, takie jak obrzęk naczynioruchowy, anafilaksja i wstrząs anafilaktyczny, a także depresję oddechową, które wymagają natychmiastowej interwencji. Działania niepożądane zostały sklasyfikowane według częstości występowania, co ułatwia ocenę ryzyka w praktyce klinicznej. W badaniach klinicznych i danych porejestracyjnych odnotowano również objawy psychiczne (lęk, splątanie, halucynacje, majaczenie) oraz neurologiczne (drżenie, ataksja, drgawki), które występują niezbyt często. U pacjentów z czynnikami ryzyka, takimi jak podeszły wiek czy nowotwory, należy zachować szczególną ostrożność ze względu na możliwość wystąpienia majaczenia.
anafilaksja, anoreksja, astenia, ataksja, biegunka, ból głowy, częstomocz, depresja oddechowa, dezorientacja, drgawki, duszność, dyspepsja, dyzartria, halucynacje, hiperhidroza, hipotensja, kurcze mięśni, majaczenie, mimowolne skurcze mięśni, myśli samobójcze, nastrój depresyjny, nastrój euforyczny, niedoczulica, niepokój ruchowy, nieprawidłowa koordynacja, nudności, objawy odstawienne, obniżona saturacja tlenu, obrzęk, obrzęk naczynioruchowy, ośrodkowy układ nerwowy, Palexia, palpitacje, parestezja, podmiot odpowiedzialny, pogorszenie pamięci, pokrzywka, profil bezpieczeństwa leku, reakcja alergiczna, roztwór doustny, senność, stan splątania, suchość w jamie ustnej, świąd, tapentadol, układ monoaminergiczny, uspokojenie polekowe, wstrząs anafilaktyczny, wymioty, wysypka, zaburzenia mikcji, zaburzenia przytomności, zaburzenia snu, zaburzenia uwagi, zaburzenia widzenia, zaburzone opróżnianie żołądka, zaparcia, zawroty głowy, zespół odstawienny, zmęczenie - Leksykon leków
Działania niepożądane – Palexia retard 100 mg
Palexia retard, zawierający tapentadol chlorowodorek, wykazuje profil działań niepożądanych głównie o łagodnym lub umiarkowanym nasileniu, dotyczących przewodu pokarmowego (nudności, zaparcia) oraz ośrodkowego układu nerwowego (zawroty głowy, bóle głowy, senność). W badaniach klinicznych trwających do 1 roku nie stwierdzono istotnego ryzyka zespołu odstawiennego po nagłym przerwaniu terapii, choć zaleca się monitorowanie pacjentów pod kątem objawów odstawiennych. U pacjentów z przewlekłym bólem obserwuje się podwyższone ryzyko myśli i prób samobójczych, jednak dane kliniczne nie wskazują na zwiększone ryzyko samobójstw związane z tapentadolem. Profil bezpieczeństwa u dzieci i młodzieży jest zbliżony do dorosłych, choć dane dotyczące objawów odstawiennych w tej grupie są ograniczone.
anafilaksja, astenia, ból głowy, ból przewlekły, chlorowodorek, częstomocz, depresja, depresja oddechowa, drgawki, dysfunkcja seksualna, dyspepsja, dyzartria, majaczenie, nadwrażliwość na lek, nastrój depresyjny, niedoczulica, nudności, objawy odstawienne, obrzęk naczynioruchowy, omdlenie, ośrodkowy układ nerwowy, parestezja, pokrzywka, przewód pokarmowy, reakcja niepożądana, senność, stan splątania, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, tapentadol, układ monoaminergiczny, uspokojenie polekowe, uzależnienie od leku, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia mikcji, zaburzenia oddychania, zaburzenia percepcji, zaburzenia przytomności, zaburzenia równowagi, zaburzenia snu, zaparcia, zawroty głowy, zespół odstawienny, zmniejszenie apetytu - Leksykon leków
Działania niepożądane – Adoben 200 mg
Tapentadol w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu wykazuje profil bezpieczeństwa charakteryzujący się głównie łagodnymi i umiarkowanymi działaniami niepożądanymi, najczęściej dotyczącymi układu pokarmowego (nudności, zaparcia) oraz ośrodkowego układu nerwowego (zawroty głowy, senność, bóle głowy). Długotrwałe badania kliniczne do 1 roku nie wykazały istotnego ryzyka zespołu odstawienia po nagłym przerwaniu terapii, choć zaleca się monitorowanie objawów odstawiennych. Wśród działań niepożądanych odnotowano również rzadkie, ale potencjalnie zagrażające życiu reakcje anafilaktyczne, depresję oddechową oraz drgawki. Ryzyko uzależnienia, choć rzadkie, wymaga szczególnej uwagi przy długotrwałym stosowaniu ze względu na opioidowy mechanizm działania tapentadolu.
adherencja, anafilaksja, ból przewlekły, częstomocz, depresja oddechowa, drgawki, dysfagia, dysfunkcja seksualna, dyzartria, działanie niepożądane, majaczenie, mimowolne skurcze mięśni, nadwrażliwość na lek, niedoczulica, objawy odstawienne, obniżenie ciśnienia tętniczego, obrzęk naczynioruchowy, ośrodkowy układ nerwowy, parestezja, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, stan splątania, tabletki o przedłużonym uwalnianiu, tapentadol, układ monoaminergiczny, układ pokarmowy, uzależnienie od leku, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia mikcji, zaburzenia motoryki, zaburzenia percepcji, zaburzenia przytomności, zaburzenia wodno-elektrolitowe, zespół odstawienia - Leksykon leków
Działania niepożądane – Palexia retard 25 mg
Palexia retard (tapentadol chlorowodorek) w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu jest stosowany w leczeniu bólu, jednak wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych, głównie ze strony przewodu pokarmowego i ośrodkowego układu nerwowego. Najczęściej obserwowane objawy to nudności, zawroty głowy, zaparcia, bóle głowy oraz senność. W badaniach klinicznych trwających do 1 roku nie stwierdzono istotnych objawów odstawiennych po nagłym przerwaniu terapii, choć zaleca się monitorowanie pacjentów podczas odstawiania. Szczególną uwagę należy zwrócić na rzadkie, ale poważne działania niepożądane, takie jak depresja oddechowa, reakcje nadwrażliwości (obrzęk naczynioruchowy, anafilaksja), drgawki oraz ryzyko uzależnienia, zwłaszcza u pacjentów z historią uzależnień. Profil działań niepożądanych u dzieci i młodzieży jest podobny do dorosłych, jednak dane dotyczące objawów odstawiennych w tej grupie są ograniczone.
anafilaksja, ból głowy, ból przewlekły, depresja, depresja oddechowa, drgawki, dysfunkcja seksualna, dyspepsja, dyzartria, euforia, leczenie bólu, majaczenie, myśli samobójcze, nadwrażliwość na lek, niedoczulica, nudności, objawy odstawienne, obrzęk naczynioruchowy, opioidowe leki przeciwbólowe, ośrodkowy układ nerwowy, parestezja, pokrzywka, senność, stan splątania, tabletki o przedłużonym uwalnianiu, tapentadol, układ monoaminergiczny, uzależnienie od leku, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia mikcji, zaburzenia percepcji, zaburzenia snu, zaparcie, zawroty głowy, zespół odstawienny, zmniejszenie apetytu - Leksykon leków
Działania niepożądane – Palexia retard 250 mg
Produkt leczniczy Palexia retard, zawierający tapentadol w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu, wykazuje profil bezpieczeństwa charakteryzujący się głównie łagodnymi lub umiarkowanymi działaniami niepożądanymi, najczęściej dotyczącymi układu żołądkowo-jelitowego (nudności, zaparcia) oraz ośrodkowego układu nerwowego (zawroty głowy, senność, bóle głowy). Długoterminowe badania kliniczne, trwające do 1 roku, nie wykazały istotnych objawów odstawiennych po nagłym przerwaniu terapii, choć zaleca się monitorowanie pacjentów pod kątem takich symptomów. Rzadkie, ale istotne działania niepożądane obejmują reakcje nadwrażliwości (obrzęk naczynioruchowy, anafilaksja), majaczenie (szczególnie u osób starszych i z nowotworem), depresję oddechową oraz ryzyko uzależnienia przy długotrwałym stosowaniu. Profil bezpieczeństwa u dzieci i młodzieży jest zbliżony do dorosłych, jednak dane dotyczące objawów odstawienia w tej grupie są ograniczone.
anafilaksja, astenia, ból głowy, częstomocz, depresja oddechowa, drgawki, dysfunkcja seksualna, dyspepsja, dyzartria, majaczenie, myśli samobójcze, nadwrażliwość na lek, niedoczulica, nudności, objawy odstawienne, obrzęk naczynioruchowy, ośrodkowy układ nerwowy, parestezja, pokrzywka, profil bezpieczeństwa leku, senność, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, tapentadol, układ monoaminergiczny, układ żołądkowo-jelitowy, uzależnienie od leku, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia mikcji, zaburzenia przytomności, zaparcia, zawroty głowy - Leksykon substancji czynnych
Maprotylina – Właściwości farmakodynamiczne
Maprotylina, czteropierścieniowy lek przeciwdepresyjny (kod ATC: N06A A21), działa jako nieselektywny inhibitor wychwytu zwrotnego monoamin, z dominującym hamowaniem wychwytu noradrenaliny w neuronach presynaptycznych ośrodkowego układu nerwowego. W przeciwieństwie do klasycznych trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych, maprotylina nie wykazuje istotnego wpływu na wychwyt serotoniny, a jej profil receptorowy obejmuje słabe do umiarkowanego powinowactwo do receptorów adrenergicznych alfa1, znaczące hamowanie receptorów histaminowych H1 oraz umiarkowane działanie antycholinergiczne. Takie właściwości farmakodynamiczne przekładają się na szerokie spektrum działania terapeutycznego, obejmujące poprawę nastroju, redukcję lęku, zmniejszenie pobudzenia oraz łagodzenie zahamowań psychomotorycznych, co czyni ją skuteczną w leczeniu różnych postaci zaburzeń depresyjnych, w tym depresji maskowanej z objawami somatycznymi.
depresja maskowana, działanie antycholinergiczne, działanie noradrenergiczne, inhibitor wychwytu zwrotnego monoaminy, kwas γ-aminomasłowy, lek czteropierścieniowy przeciwdepresyjny, lek trójpierścieniowy przeciwdepresyjny, neuron presynaptyczny, ośrodkowy układ nerwowy, receptor adrenergiczny, receptor histaminowy, układ monoaminergiczny, układ neuroendokrynny, układ neurohormonalny, układ serotoninergiczny, właściwości farmakodynamiczne, wychwyt zwrotny noradrenaliny, wychwyt zwrotny serotoniny, zaburzenie depresyjne, zahamowanie psychomotoryczne - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Alventa 75 mg
Wenlafaksyna, substancja czynna preparatu Alventa dostępnego w kapsułkach o przedłużonym uwalnianiu (37,5 mg, 75 mg, 150 mg), jest inhibitorem wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny oraz słabym inhibitorem wychwytu dopaminy, co stanowi podstawę jej skuteczności w leczeniu epizodów dużej depresji, uogólnionych zaburzeń lękowych (GAD), fobii społecznej oraz lęku napadowego. Lek charakteryzuje się niskim powinowactwem do receptorów muskarynowych cholinergicznych, H1-histaminergicznych i α1-adrenergicznych, co przekłada się na korzystny profil działań niepożądanych, w tym niskie ryzyko sedacji i działań antycholinergicznych. Wenlafaksyna nie wykazuje aktywności hamującej monoaminooksydazę (MAO) ani powinowactwa do receptorów opioidowych i benzodiazepinowych, co zwiększa bezpieczeństwo stosowania i ogranicza potencjalne interakcje lekowe.
agorafobia, arytmia komorowa, częstoskurcz komorowy, dopamina, dysfagia, działanie niepożądane antycholinergiczne, epizod dużej depresji, fobia społeczna, inhibitor wychwytu zwrotnego, lęk napadowy, lek przeciwdepresyjny, monoaminooksydaza, nawracające zaburzenie depresyjne, noradrenalina, O-demetylowenlafaksyna, odstęp QTc, receptor benzodiazepinowy, receptor H1-histaminergiczny, receptor muskarynowy cholinergiczny, receptor opioidowy, receptor α1-adrenergiczny, serotonina, torsade de pointes, układ monoaminergiczny, układ sercowo-naczyniowy, uogólnione zaburzenie lękowe, wenlafaksyna - Leksykon leków
Działania niepożądane – Palexia 20 mg/ml
Palexia w postaci roztworu doustnego 20 mg/ml (tapentadol chlorowodorek) wykazuje działania niepożądane o różnym nasileniu, najczęściej obejmujące układ pokarmowy i ośrodkowy układ nerwowy, takie jak nudności, wymioty, senność, zawroty głowy i bóle głowy. Najpoważniejsze działania to uspokojenie, depresja oddechowa oraz reakcje alergiczne, w tym obrzęk naczynioruchowy, anafilaksja i wstrząs anafilaktyczny. Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikuje się od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000). Inne zgłaszane objawy to m.in. lęk, majaczenie, drgawki, zaburzenia widzenia, zmiany rytmu serca, spadek ciśnienia tętniczego, zaburzenia mikcji, a także zespół odstawienny, który jest zazwyczaj łagodny. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z czynnikami ryzyka, takimi jak podeszły wiek czy nowotwór.
anafilaksja, astenia, biegunka, ból głowy, częstomocz, depresja oddechowa, drgawka, duszność, działanie niepożądane, halucynacja, kurcz mięśni, majaczenie, nadmierna potliwość, nastrój depresyjny, nudność, obniżenie ciśnienia tętniczego, obniżona saturacja tlenu, obrzęk, obrzęk naczynioruchowy, palpitacja, parestezja, reakcja alergiczna, senność, stan splątania, suchość w jamie ustnej, świąd, tapentadol, układ monoaminergiczny, wstrząs anafilaktyczny, wysypka, zaburzenie mikcji, zaburzenie opróżniania żołądka, zaburzenie przytomności, zaparcie, zawrót głowy, zespół odstawienny, zmniejszenie apetytu - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Tramadol Aurobindo 50 mg
Tramadol, klasyfikowany jako opioidowy lek przeciwbólowy (ATC: N02AX02), wykazuje złożony mechanizm działania łączący agonizm nieselektywny receptorów opioidowych μ, δ i κ z modulacją układów monoaminergicznych poprzez hamowanie wychwytu zwrotnego noradrenaliny i zwiększenie uwalniania serotoniny. Jego potencjał analgetyczny oceniany jest na 1/10 do 1/6 siły działania morfiny, co plasuje go jako lek o umiarkowanej sile działania w porównaniu do klasycznych opioidów. Tramadol charakteryzuje się korzystnym profilem działań niepożądanych, w tym ograniczonym wpływem na ośrodek oddechowy, motorykę przewodu pokarmowego oraz układ sercowo-naczyniowy, a także wykazuje działanie przeciwkaszlowe.
aktywność opioidowa, ból pooperacyjny, ból pourazowy, dawkowanie leku, depresja oddechowa, drabina analgetyczna, działanie ośrodkowe, działanie przeciwbólowe, działanie przeciwkaszlowe, ekstrakcja zęba, morfina, motoryka przewodu pokarmowego, nalbufina, nieselektywny agonista, oparzenie, opioidowy lek przeciwbólowy, paracetamol, petydyna, profil bezpieczeństwa, receptor opioidowy, serotonina, tramadol, układ monoaminergiczny, wychwyt zwrotny noradrenaliny, zaburzenie hemodynamiczne, zaparcie, złamanie - Leksykon leków
Działania niepożądane – Palexia 100 mg
Tapentadol w postaci chlorowodorku, stosowany w tabletkach powlekanych Palexia 100 mg, wykazuje profil działań niepożądanych obejmujący głównie układ pokarmowy i ośrodkowy układ nerwowy. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to nudności, wymioty, senność, zawroty głowy oraz bóle głowy, występujące u ≥1/10 pacjentów. Częstość występowania innych objawów, takich jak drżenie, lęk, halucynacje, zaburzenia snu, czy zaburzenia widzenia, mieści się w zakresie od ≥1/100 do <1/10. Rzadziej obserwowano poważniejsze reakcje, takie jak drgawki, zaburzenia przytomności, depresję oddechową, zmniejszoną saturację tlenem oraz duszność (≥1/10 000 do <1/1000). Po wprowadzeniu leku do obrotu zgłaszano także przypadki majaczenia u pacjentów z czynnikami ryzyka (nowotwór, podeszły wiek) oraz rzadkie, ale potencjalnie zagrażające życiu reakcje nadwrażliwości, w tym obrzęk naczynioruchowy, anafilaksję i wstrząs anafilaktyczny.
anafilaksja, ataksja, badanie kliniczne kontrolowane placebo, częstomocz, depresja, depresja oddechowa, desaturacja tlenowa, dezorientacja, drgawka, duszność, dyspepsja, dyzartria, halucynacja, majaczenie, nadwrażliwość na lek, niedoczulica, nudności i wymioty, obrzęk naczynioruchowy, ośrodkowy układ nerwowy, parestezja, pokrzywka, splątanie, tapentadol, układ monoaminergiczny, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie mikcji, zaburzenie przytomności, zaparcie, zawroty głowy i senność, zespół odstawienny - Leksykon chorób i schorzeń
Zaburzenie somatyczne – Patofizjologia i mechanizm
Zaburzenie somatyczne (SSD) charakteryzuje się nadmierną świadomością doznań cielesnych i ich interpretacją jako objawów choroby somatycznej. Patogeneza jest wieloczynnikowa, obejmując zmiany w autonomicznym układzie nerwowym (np. tachykardia, wzmożona motoryka żołądka, napięcie mięśniowe), zmiany strukturalne i funkcjonalne mózgu (m.in. zmniejszona objętość ciała migdałowatego, zmieniona łączność z obszarami wykonawczymi i motorycznymi), a także procesy prozapalne. Genetyczny wkład w objawy somatyczne wynosi 7-21%, z udziałem polimorfizmów pojedynczego nukleotydu, szczególnie w układzie monoaminergicznym. Kluczowym mechanizmem jest zaburzona percepcja somatosensoryczna i interocepcja, nasilona przez negatywne czynniki psychologiczne, takie jak katastrofizacja, negatywna afektywność i unikanie behawioralne. Zaburzenie somatyczne często współwystępuje z zaburzeniami lękowymi, depresyjnymi oraz zespołem jelita drażliwego i przewlekłym bólem, a także jest powiązane z traumą i stresem psychospołecznym.
autonomiczny układ nerwowy, centralna sensytyzacja, ciało migdałowate, fibromialgia, katastrofizacja bólu, lęk o zdrowie, model biopsychospołeczny, motoryka żołądka, napięcie mięśniowe, negatywna afektywność, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, ośrodkowy układ nerwowy, polimorfizm pojedynczego nukleotydu, proces prozapalny, przetwarzanie emocjonalne, przewlekła obturacyjna choroba płuc, tachykardia, terapia oparta na uważności, terapia poznawczo-behawioralna, układ monoaminergiczny, zaburzenie konwersyjne, zaburzenie somatyczne, zespół jelita drażliwego, zespół stresu pourazowego, zmienność rytmu serca - Leksykon substancji czynnych
Tramadol – Właściwości farmakodynamiczne
Tramadol, klasyfikowany w grupie ATC jako N02AX02, jest opioidowym lekiem przeciwbólowym o złożonym mechanizmie działania, obejmującym nieselektywną agonistyczną aktywność wobec receptorów μ, δ i κ, z największym powinowactwem do receptorów μ. Jego działanie przeciwbólowe jest wzmacniane przez enancjomery: (+)-izomer wykazuje aktywność opioidową, natomiast (-)-izomer hamuje wychwyt zwrotny noradrenaliny i serotoniny, co dodatkowo modyfikuje transmisję bólu. Tramadol wykazuje siłę analgetyczną na poziomie 1/10 do 1/6 siły morfiny, zarówno w podaniu dożylnym, jak i doustnym. W przeciwieństwie do klasycznych opioidów, tramadol w zalecanych dawkach nie powoduje istotnej depresji ośrodka oddechowego, ma minimalny wpływ na perystaltykę przewodu pokarmowego oraz niewielki wpływ na układ sercowo-naczyniowy, co poprawia jego profil bezpieczeństwa. Ponadto wykazuje działanie przeciwkaszlowe, co może być korzystne u pacjentów z towarzyszącym kaszlem.
agonista receptorów opioidowych, analgezja multimodalna, ból o silnym natężeniu, ból pooperacyjny, chirurgiczne usunięcie zęba, dawka terapeutyczna, deksketoprofen, depresja ośrodka oddechowego, drabina analgetyczna WHO, działanie przeciwkaszlowe, enancjomer, grupa farmakoterapeutyczna, hamowanie cyklooksygenazy, histerektomia brzuszna, lek opioidowy przeciwbólowy, motoryka przewodu pokarmowego, niesteroidowy lek przeciwzapalny, paracetamol, populacja pediatryczna, profil bezpieczeństwa leku, receptory opioidowe, rekonstrukcja stawu biodrowego, synteza prostaglandyn, tramadol, układ monoaminergiczny, wychwyt zwrotny noradrenaliny