Działania niepożądane
Palexia retard 25 mg

Palexia retard (tapentadol chlorowodorek) w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu jest stosowany w leczeniu bólu, jednak wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych, głównie ze strony przewodu pokarmowego i ośrodkowego układu nerwowego. Najczęściej obserwowane objawy to nudności, zawroty głowy, zaparcia, bóle głowy oraz senność. W badaniach klinicznych trwających do 1 roku nie stwierdzono istotnych objawów odstawiennych po nagłym przerwaniu terapii, choć zaleca się monitorowanie pacjentów podczas odstawiania. Szczególną uwagę należy zwrócić na rzadkie, ale poważne działania niepożądane, takie jak depresja oddechowa, reakcje nadwrażliwości (obrzęk naczynioruchowy, anafilaksja), drgawki oraz ryzyko uzależnienia, zwłaszcza u pacjentów z historią uzależnień. Profil działań niepożądanych u dzieci i młodzieży jest podobny do dorosłych, jednak dane dotyczące objawów odstawiennych w tej grupie są ograniczone.

Działania niepożądane leku Palexia retard

Lek Palexia retard (tapentadol w postaci chlorowodorku) w tabletkach o przedłużonym uwalnianiu, stosowany w leczeniu bólu, może wywoływać szereg działań niepożądanych, które wymagają szczegółowej charakterystyki i oceny przez lekarzy przepisujących ten preparat. Działania niepożądane obserwowane w kontrolowanych placebo badaniach klinicznych charakteryzowały się głównie łagodnym lub umiarkowanym nasileniem, przy czym najczęściej raportowano zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego oraz ośrodkowego układu nerwowego.1

Częste działania niepożądane

Do najczęściej występujących działań niepożądanych podczas terapii produktem Palexia retard należą nudności, zawroty głowy, zaparcia, bóle głowy oraz senność. Istotne jest monitorowanie pacjentów, zwłaszcza w początkowym okresie leczenia, aby ocenić występowanie i nasilenie tych objawów.2

Objawy odstawienne

Badania kliniczne, w których Palexia retard stosowano przez okres do 1 roku, dostarczyły niewiele dowodów na występowanie nasilonych objawów odstawiennych po nagłym przerwaniu podawania leku. Zaobserwowane objawy odstawienne miały zwykle charakter łagodny. Niemniej jednak, lekarze powinni dokładnie monitorować pacjentów w okresie odstawiania leku, aby w razie potrzeby wdrożyć odpowiednie leczenie.3

Ryzyko zachowań samobójczych

Pacjenci z bólem przewlekłym wykazują podwyższone ryzyko występowania myśli i zachowań samobójczych. Substancje wpływające na układ monoaminergiczny mogą dodatkowo zwiększać to ryzyko, szczególnie u pacjentów z depresją w początkowym okresie leczenia. Należy jednak podkreślić, że dotychczasowe dane z badań klinicznych oraz raporty po wprowadzeniu tapentadolu do obrotu nie dostarczyły dowodów na istnienie zwiększonego ryzyka samobójstw podczas stosowania tego leku.4

Działania niepożądane u dzieci i młodzieży

Oczekuje się, że częstość, rodzaj i nasilenie działań niepożądanych u dzieci i młodzieży leczonych produktem Palexia retard będą podobne do obserwowanych u pacjentów dorosłych. Zakończone badania pediatryczne nie wykazały nowych kwestii dotyczących bezpieczeństwa w żadnej z badanych podgrup wiekowych, choć dostępne są jedynie ograniczone dane kliniczne dotyczące objawów odstawiennych u dzieci stosujących tapentadol w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu.5

Szczegółowa klasyfikacja działań niepożądanych

Poniższa tabela przedstawia szczegółowe zestawienie wszystkich działań niepożądanych obserwowanych zarówno w badaniach klinicznych produktu Palexia retard, jak i po wprowadzeniu leku do obrotu. Klasyfikacja uwzględnia częstość występowania poszczególnych objawów według standardowych kryteriów:6

  • Bardzo często: ≥1/10 (występuje u więcej niż 1 na 10 leczonych pacjentów)
  • Często: ≥1/100 do <1/10 (występuje u 1 do 10 na 100 leczonych pacjentów)
  • Niezbyt często: ≥1/1000 do <1/100 (występuje u 1 do 10 na 1000 leczonych pacjentów)
  • Rzadko: ≥1/10 000 do <1/1000 (występuje u 1 do 10 na 10 000 leczonych pacjentów)
  • Bardzo rzadko: <1/10 000 (występuje u mniej niż 1 na 10 000 leczonych pacjentów)
  • Częstość nieznana: nie może być określona na podstawie dostępnych danych
Klasyfikacja układów i narządów Bardzo często (≥1/10) Często (≥1/100 do <1/10) Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) Częstość nieznana
Zaburzenia układu immunologicznego Nadwrażliwość na lek*
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania Zmniejszenie apetytu Spadek masy ciała
Zaburzenia psychiczne Lęk, nastrój depresyjny, zaburzenia snu, nerwowość, niepokój ruchowy Dezorientacja, stan splątania, pobudzenie, zaburzenia percepcji, niezwykłe marzenia senne, nastrój euforyczny Uzależnienie od leku, nieprawidłowe myślenie Majaczenie**
Zaburzenia układu nerwowego Zawroty głowy, senność, bóle głowy Zaburzenia uwagi, drżenie, mimowolne skurcze mięśni Zaburzenia przytomności, pogorszenie pamięci, zaburzenia psychiczne, omdlenia, uspokojenie polekowe, zaburzenia równowagi, dyzartria, niedoczulica, parestezja Drgawki, uczucie zbliżającego się zasłabnięcia, nieprawidłowa koordynacja
Zaburzenia oka Zaburzenia widzenia
Zaburzenia serca Zwiększenie częstości rytmu serca, zmniejszenie częstości rytmu serca, palpitacje
Zaburzenia naczyniowe Nagłe zaczerwienienie twarzy Zmniejszenie ciśnienia tętniczego
Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia Duszność Depresja oddechowa
Zaburzenia żołądka i jelit Nudności, zaparcia Wymioty, biegunka, dyspepsja Dyskomfort w obrębie jamy brzusznej Zaburzone opróżnianie żołądka
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Świąd, nadmierne pocenie się, wysypka Pokrzywka
Zaburzenia nerek i dróg moczowych Zaburzenia mikcji, częstomocz
Zaburzenia układu rozrodczego i piersi Dysfunkcja seksualna
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania Astenia, zmęczenie, uczucie zmiany temperatury ciała, suchość błon śluzowych, obrzęki Zespół odstawienny, uczucie nienormalności, drażliwość, uczucie upojenia alkoholowego, uczucie odprężenia

*Po wprowadzeniu leku do obrotu obserwowano rzadkie przypadki występowania obrzęku naczynioruchowego, anafilaksji i wstrząsu anafilaktycznego.7

**Po wprowadzeniu leku do obrotu odnotowywano przypadki majaczenia u pacjentów z dodatkowymi czynnikami ryzyka, takimi jak nowotwór i podeszły wiek.8

Niebezpieczeństwa związane z działaniami niepożądanymi

Zaburzenia układu oddechowego

Szczególne zagrożenie stanowi depresja oddechowa, która choć występuje rzadko, może stanowić poważne, potencjalnie zagrażające życiu działanie niepożądane. Depresja oddechowa wymaga natychmiastowej interwencji medycznej. Jest to typowe działanie niepożądane charakterystyczne dla opioidowych leków przeciwbólowych.9

Reakcje nadwrażliwości

Istotne zagrożenie stanowią reakcje nadwrażliwości, które mogą objawiać się jako obrzęk naczynioruchowy, anafilaksja czy wstrząs anafilaktyczny. Chociaż występują rzadko, są to potencjalnie zagrażające życiu stany wymagające natychmiastowego rozpoznania i leczenia.10

Zaburzenia ośrodkowego układu nerwowego

Należy zwrócić szczególną uwagę na drgawki, które choć występują rzadko, stanowią poważne działanie niepożądane, zwłaszcza u pacjentów z obciążonym wywiadem lub czynnikami ryzyka padaczki. Ponadto stany takie jak zaburzenia przytomności, omdlenia, uspokojenie polekowe mogą zwiększać ryzyko upadków i urazów, szczególnie u starszych pacjentów.11

Ryzyko uzależnienia

Tapentadol, podobnie jak inne opioidy, niesie ze sobą ryzyko uzależnienia od leku. Jest to rzadko występujące, ale poważne działanie niepożądane, które wymaga szczególnej uwagi podczas długotrwałego stosowania leku, zwłaszcza u pacjentów z wywiadem uzależnień w przeszłości. Należy regularnie oceniać konieczność kontynuacji leczenia oraz monitorować pacjentów pod kątem rozwoju objawów uzależnienia.12

Zespół odstawienny

Po nagłym przerwaniu leczenia może wystąpić zespół odstawienny, charakteryzujący się objawami takimi jak niepokój, drżenie, bezsenność, ból, nudności, tachykardia i nadmierna potliwość. W celu minimalizacji tego ryzyka zaleca się stopniowe zmniejszanie dawki podczas odstawiania leku, szczególnie po dłuższym okresie leczenia.13

Szczególne grupy pacjentów

Pacjenci w podeszłym wieku

U pacjentów w podeszłym wieku ryzyko wystąpienia majaczenia jest zwiększone, szczególnie przy współistnieniu innych czynników ryzyka, takich jak choroba nowotworowa. Ponadto, ta grupa pacjentów może być bardziej narażona na działania niepożądane związane z ośrodkowym układem nerwowym, zaburzeniami równowagi, upadkami oraz ogólnym pogorszeniem funkcji poznawczych.14

Dzieci i młodzież

W przypadku stosowania produktu Palexia retard u dzieci i młodzieży, należy pamiętać, że profil działań niepożądanych jest podobny do obserwowanego u dorosłych. Ograniczone dane na temat objawów odstawiennych u pacjentów pediatrycznych sugerują konieczność szczególnej ostrożności podczas odstawiania leku w tej grupie wiekowej.15

Monitorowanie i zgłaszanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu kluczowe znaczenie ma zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, co umożliwia ciągłe monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania leku. Personel medyczny powinien zgłaszać wszystkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych w Warszawie lub bezpośrednio do podmiotu odpowiedzialnego.16

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl