nieprawidłowe wydzielanie ADH
Nieprawidłowe wydzielanie hormonu antydiuretycznego (ADH, wazopresyny) to zaburzenie, które może przybierać postać niedoboru lub nadmiaru tego hormonu. ADH jest produkowany w podwzgórzu i magazynowany w tylnym płacie przysadki mózgowej, skąd jest uwalniany w odpowiedzi na zwiększoną osmolalność osocza lub zmniejszoną objętość krwi krążącej.
Zespół nieadekwatnego wydzielania hormonu antydiuretycznego (SIADH) charakteryzuje się nadmiernym wydzielaniem ADH, co prowadzi do zatrzymywania wody w organizmie i rozcieńczenia sodu w surowicy krwi (hiponatremia). Najczęstsze przyczyny SIADH to nowotwory (szczególnie drobnokomórkowy rak płuca), choroby ośrodkowego układu nerwowego, choroby płuc oraz niektóre leki. Objawami są bóle głowy, nudności, osłabienie, skurcze mięśni, a w ciężkich przypadkach drgawki i śpiączka.
Moczówka prosta centralna jest spowodowana niedoborem ADH, co skutkuje zmniejszonym wchłanianiem zwrotnym wody w kanalikach nerkowych i prowadzi do poliurii (oddawania dużych ilości moczu) oraz polidypsji (wzmożonego pragnienia). Przyczyną mogą być urazy głowy, zabiegi neurochirurgiczne, guzy podwzgórza lub przysadki, choroby autoimmunologiczne czy idiopatyczne zaniki neuronów wydzielających ADH.
Diagnostyka nieprawidłowego wydzielania ADH obejmuje pomiar stężenia sodu w surowicy, osmolalności osocza i moczu, ocenę objętości moczu dobowego oraz testy stymulacji i supresji ADH. Leczenie zależy od rodzaju zaburzenia – w SIADH stosuje się ograniczenie podaży płynów, leki moczopędne (np. furosemid), antagonisty receptora wazopresynowego (waptany), a w moczówce prostej centralnej – analog ADH (desmopresyna).
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Escitalopram Bluefish 20 mg
Escitalopram, jako selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), najczęściej wywołuje działania niepożądane w pierwszych dwóch tygodniach terapii, które z czasem ulegają zmniejszeniu. Do najczęstszych objawów należą bóle głowy (bardzo często, ≥ 1/10), nudności (bardzo często, ≥ 1/10), zaburzenia snu, zawroty głowy, biegunka, suchość w ustach oraz wzmożone pocenie się (często, ≥ 1/100 do < 1/10). Istotnym ryzykiem jest wydłużenie odstępu QT w EKG, co może prowadzić do arytmii komorowych, w tym torsades de pointes, szczególnie u kobiet, pacjentów z hipokaliemią lub istniejącymi chorobami serca. Ponadto, u pacjentów powyżej 50. roku życia stosujących SSRI, w tym escytalopram, obserwuje się zwiększone ryzyko złamań kości. Odstawienie leku, zwłaszcza nagłe, może powodować objawy odstawienne takie jak zawroty głowy, parestezje, zaburzenia snu, nudności, drżenia, pobudzenie, nadmierne pocenie się i zaburzenia emocjonalne, dlatego zaleca się stopniowe zmniejszanie dawki.
akatyzja, arytmia komorowa, bradykardia, bruksizm, depersonalizacja, dyskineza, hipokaliemia, hiponatremia, jadłowstręt, krwotok maciczny, krwotok miesiączkowy, krwotok poporodowy, mlekotok, napad panicznego lęku, niedociśnienie ortostatyczne, nieprawidłowe wydzielanie ADH, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, priapizm, reakcja anafilaktyczna, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, stan splątania, szum uszny, tachykardia, torsade de pointes, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, trombocytopenia, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie ruchowe, zapalenie wątroby, zapalenie zatok, zatrzymanie moczu, zespół serotoninowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Servenon 10 mg
Escytalopram, substancja czynna leku Servenon, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które najczęściej pojawiają się w pierwszych dwóch tygodniach terapii i zwykle ulegają zmniejszeniu przy dalszym stosowaniu. Do najczęstszych objawów należą bóle głowy (≥ 1/10), nudności (≥ 1/10), zmiany apetytu (często), zaburzenia snu, takie jak bezsenność i senność, a także zaburzenia psychiczne, w tym lęk, niepokój ruchowy oraz zmniejszony popęd płciowy. Rzadziej obserwuje się poważne reakcje, takie jak zespół serotoninowy, wydłużenie odstępu QT, arytmie komorowe, w tym torsade de pointes, oraz myśli i zachowania samobójcze, szczególnie w początkowym okresie leczenia lub po zmianie dawki. Wśród działań niepożądanych odnotowano również małopłytkowość, hiponatremię, reakcje anafilaktyczne, zaburzenia endokrynologiczne, a także zaburzenia układu sercowo-naczyniowego i oddechowego. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko złamań kości u pacjentów powyżej 50. roku życia oraz na możliwość wystąpienia krwotoków, w tym krwotoku poporodowego u kobiet stosujących SSRI.
akatyzja, arytmia komorowa, bradykardia, bruksizm, depersonalizacja, dyskineza, escytalopram, hiponatremia, jadłowstręt, komorowe zaburzenie rytmu, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwotok maciczny, krwotok poporodowy, małopłytkowość, mlekotok, myśli samobójcze, niedociśnienie ortostatyczne, nieprawidłowe wydzielanie ADH, objawy odstawienia, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, pokrzywka, priapizm, reakcja anafilaktyczna, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, stan splątania, tachykardia, torsade de pointes, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, wybroczyny, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie czucia, zaburzenie wytrysku, zachowanie samobójcze, zapalenie wątroby, zatrzymanie moczu, zespół serotoninowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Elicea 5 mg
Escytalopram, jako selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), wykazuje charakterystyczny profil działań niepożądanych, które najczęściej pojawiają się w pierwszych dwóch tygodniach terapii i zwykle ulegają zmniejszeniu wraz z kontynuacją leczenia. Do bardzo często występujących działań należą ból głowy oraz nudności (≥1/10). Często obserwuje się również bezsenność, senność, zawroty głowy, parestezje i drżenie (≥1/100 do <1/10). Rzadkie, ale istotne powikłania to zespół serotoninowy, tachykardia, bradykardia, wydłużenie odstępu QT oraz arytmie komorowe, zwłaszcza u pacjentów z czynnikami ryzyka. W sferze psychicznej często występują lęk, niepokój, nietypowe sny i zmniejszenie popędu płciowego, a rzadziej agresja, depersonalizacja i omamy. Nieznana jest częstość występowania manii oraz myśli i zachowań samobójczych, które wymagają natychmiastowej interwencji.
akatyzja, arytmia komorowa, bezsenność, biegunka, ból głowy, bradykardia, bruksizm, depersonalizacja, drgawki, drżenie, dyskineza, escytalopram, hiponatremia, impotencja, jadłowstręt, krwotok maciczny, krwotok poporodowy, lęk, małopłytkowość, mania, mlekotok, nadmierna potliwość, niedociśnienie ortostatyczne, nieprawidłowe wydzielanie ADH, nudności, obrzęk naczynioruchowy, omamy, parestezje, priapizm, reakcja anafilaktyczna, selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny, senność, stan splątania, suchość w jamie ustnej, tachykardia, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, wymioty, zaburzenia wytrysku, zapalenie wątroby, zaparcia, zatrzymanie moczu, zawroty głowy, zespół odstawienny, zespół serotoninowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Pralex 10 mg
Escytalopram, substancja czynna leku Pralex, jest selektywnym inhibitorem wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) stosowanym w leczeniu zaburzeń psychicznych. Działania niepożądane najczęściej pojawiają się w pierwszych dwóch tygodniach terapii i obejmują m.in. bardzo często występujące bóle głowy, bezsenność, senność oraz nudności. Istotne jest monitorowanie poważnych powikłań, takich jak wydłużenie odstępu QT i komorowe zaburzenia rytmu serca (zwłaszcza u kobiet z hipokaliemią), zespół serotoninowy, myśli i zachowania samobójcze oraz ryzyko złamań kości u pacjentów powyżej 50. roku życia. Objawy odstawienne, takie jak zawroty głowy, parestezje, nudności czy pobudzenie, mogą wystąpić po nagłym przerwaniu leczenia i zwykle mają łagodne lub umiarkowane nasilenie, choć u niektórych pacjentów mogą być ciężkie i długotrwałe.
akatyzja, anoreksja, bradykardia, bruksizm, depersonalizacja, dyskineza, escytalopram, hipokaliemia, hiponatremia, hipotonia ortostatyczna, komorowe zaburzenie rytmu, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwotok poporodowy, mania, mlekotok, myśli samobójcze, napad paniki, nieprawidłowe wydzielanie ADH, obrzęk naczynioruchowy, omam, parestezja, priapizm, reakcja anafilaktyczna, retencja moczu, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, stan splątania, tachykardia, torsade de pointes, trombocytopenia, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie gospodarki wodno-elektrolitowej, zaburzenie ruchowe, zachowanie samobójcze, zapalenie wątroby, zapalenie zatok, zespół odstawienny, zespół serotoninowy, złamanie kości - Leksykon leków
Działania niepożądane – Elicea 10 mg
Escytalopram, aktywny składnik leku Elicea, jest selektywnym inhibitorem wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) stosowanym w terapii zaburzeń depresyjnych i lękowych. Działania niepożądane pojawiają się najczęściej w pierwszych dwóch tygodniach leczenia i zwykle ulegają zmniejszeniu wraz z kontynuacją terapii. Najczęstsze objawy (≥1/10 pacjentów) to bóle głowy i nudności. Często obserwuje się również zaburzenia snu (bezsenność), zmiany funkcji seksualnych, a także objawy ze strony ośrodkowego układu nerwowego, takie jak senność, zawroty głowy, parestezje i drżenia. Rzadziej występują zespół serotoninowy, dyskinezy, drgawki oraz akatyzja, która może być mylona z nasileniem lęku. W sferze psychicznej często pojawiają się lęk, niepokój, nietypowe sny, zmniejszenie popędu płciowego, a rzadziej agresja, depersonalizacja, omamy oraz myśli i zachowania samobójcze, szczególnie u pacjentów z chorobą afektywną dwubiegunową.
akatyzja, arytmia komorowa, bezsenność, biegunka, bradykardia, bruksizm, choroba afektywna dwubiegunowa, chwiejność emocjonalna, depersonalizacja, drgawki, dyskineza, hipokaliemia, hiponatremia, impotencja, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, kołatanie serca, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwotok maciczny, krwotok miesiączkowy, krwotok poporodowy, małopłytkowość, mlekotok, napad lęku panicznego, niedociśnienie ortostatyczne, nieprawidłowe wydzielanie ADH, obrzęk naczynioruchowy, omamy, ośrodkowy układ nerwowy, parestezja, priapizm, przerost prostaty, reakcja anafilaktyczna, stan splątania, suchość jamy ustnej, szum uszny, tachykardia, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia depresyjne i lękowe, zaburzenie wytrysku, zapalenie wątroby, zapalenie zatok, zatrzymanie moczu, zespół odstawienia, zespół serotoninowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Escitalopram Bluefish 10 mg
Escitalopram, jako selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które najczęściej pojawiają się w pierwszych dwóch tygodniach terapii i z czasem ulegają zmniejszeniu. Działania te obejmują zaburzenia psychiczne (lęk, niepokój, zmniejszenie popędu płciowego, myśli samobójcze), neurologiczne (ból głowy, bezsenność, zawroty głowy, zespół serotoninowy), kardiologiczne (tachykardia, bradykardia, wydłużenie odstępu QT, torsades de pointes) oraz gastroenterologiczne (nudności, biegunka, krwawienia z przewodu pokarmowego). Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z wydłużonym odstępem QT, hipokaliemią, chorobami serca, a także u kobiet, u których obserwuje się wyższe ryzyko zaburzeń rytmu serca. U osób powyżej 50. roku życia istnieje zwiększone ryzyko złamań kości podczas terapii SSRI. Ponadto, escytalopram może powodować hiponatremię, trombocytopenię, reakcje anafilaktyczne oraz zaburzenia endokrynologiczne, takie jak nieprawidłowe wydzielanie ADH.
akatyzja, arytmia komorowa, bruksizm, depersonalizacja, dyskineza, farmakoterapia, hiponatremia, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwotok maciczny, krwotok poporodowy, mlekotok, myśli samobójcze, napad panicznego lęku, niedociśnienie ortostatyczne, nieprawidłowe wydzielanie ADH, obrzęk naczynioruchowy, priapizm, reakcja anafilaktyczna, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, torsades de pointes, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, trombocytopenia, układ serotoninergiczny, wydłużenie odstępu QT, zapalenie wątroby, zapalenie zatok, zatrzymanie moczu, zespół odstawienia, zespół serotoninowy, złamanie kości - Leksykon leków
Działania niepożądane – Elicea Q-Tab 10 mg
Escytalopram, dostępny w formie tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej (dawki 5, 10, 15 i 20 mg), wykazuje profil bezpieczeństwa typowy dla leków z grupy SSRI. Najczęściej działania niepożądane pojawiają się w pierwszych dwóch tygodniach terapii i mają tendencję do ustępowania przy kontynuacji leczenia. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko wydłużenia odstępu QT, które może prowadzić do arytmii komorowej, w tym torsade de pointes, zwłaszcza u kobiet z hipokaliemią lub wcześniejszym wydłużeniem QT oraz u pacjentów z chorobami serca. Nagłe odstawienie escytalopramu może wywołać objawy odstawienia, takie jak zawroty głowy, parestezje, zaburzenia snu, nudności, drżenie czy kołatanie serca, dlatego zaleca się stopniowe zmniejszanie dawki. U pacjentów powyżej 50. roku życia obserwuje się zwiększone ryzyko złamań kości, co wymaga ostrożności, zwłaszcza u osób z osteoporozą.
akatyzja, arytmia komorowa, bruksizm, dyskineza, escytalopram, hiponatremia, krwotok maciczny, laktoza jednowodna, mlekotok, niedociśnienie ortostatyczne, nieprawidłowe wydzielanie ADH, obrzęk naczynioruchowy, parestezje, priapizm, reakcja anafilaktyczna, SNRI, SSRI, torsade de pointes, trombocytopenia, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia widzenia, zapalenie wątroby, zatrzymanie moczu, zespół odstawienia, zespół serotoninowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Mozarin 20 mg
Preparat Mozarin, zawierający escytalopram w dawkach 10 mg, 15 mg i 20 mg, jest selektywnym inhibitorem wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) o charakterystycznym profilu działań niepożądanych, które najczęściej pojawiają się w pierwszych dwóch tygodniach terapii i z czasem ulegają zmniejszeniu. Do najczęstszych działań niepożądanych należą zaburzenia psychiczne (lęk, niepokój, nietypowe sny, zmniejszony popęd płciowy), neurologiczne (bóle głowy, bezsenność, zawroty głowy), żołądkowo-jelitowe (nudności, biegunka, zaparcia) oraz zaburzenia sercowo-naczyniowe, w tym tachykardia, bradykardia i wydłużenie odcinka QT z ryzykiem arytmii typu torsade de pointes, szczególnie u pacjentów z grup ryzyka (kobiety, hipokaliemia, choroby serca). Ponadto, istnieje ryzyko wystąpienia myśli i zachowań samobójczych, co wymaga stałej oceny klinicznej pacjenta.
anoreksja, arytmia komorowa, chwiejność emocjonalna, dyskineza, hipokaliemia, hiponatremia, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwotok poporodowy, menorrhagia, metrorrhagia, mlekotok, myśli samobójcze, napad lęku panicznego, niedociśnienie ortostatyczne, nieprawidłowe wydzielanie ADH, obrzęk tkanki podskórnej, parestezja, porażenie prądem elektrycznym, priapizm, reakcja anafilaktyczna, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, szczawian escytalopramu, torsade de pointes, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, trombocytopenia, wydłużenie odstępu QT, zapalenie wątroby, zatrzymanie moczu, zespół odstawienny, zespół serotoninowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Pramatis 10 mg
Pramatis, zawierający escytalopram w dawkach 5 mg, 10 mg i 20 mg, wykazuje działania niepożądane typowe dla SSRI, najczęściej pojawiające się w pierwszych dwóch tygodniach terapii, z tendencją do ustępowania przy kontynuacji leczenia. Do najczęstszych należą ból głowy (bardzo często), nudności (bardzo często), zaburzenia snu, zawroty głowy, lęk, zmiany apetytu oraz zaburzenia funkcji seksualnych. Istotne są także rzadkie, ale poważne działania, takie jak zespół serotoninowy, reakcje anafilaktyczne, małopłytkowość, hiponatremia, wydłużenie odstępu QT i komorowe zaburzenia rytmu serca, w tym torsade de pointes, szczególnie u pacjentów z hipokaliemią lub chorobami serca. U pacjentów powyżej 50. roku życia odnotowano zwiększone ryzyko złamań kości. Przerwanie terapii, zwłaszcza nagłe, może wywołać objawy odstawienia, takie jak zawroty głowy, parestezje, zaburzenia snu, pobudzenie psychoruchowe, objawy żołądkowo-jelitowe i wegetatywne, które zwykle mają łagodny lub umiarkowany przebieg, ale mogą być ciężkie i długotrwałe.
akatyzja, anorgazmia, bezsenność, bradykardia, bruksizm, chwiejność emocjonalna, depersonalizacja, drżenie, dyskinezy, escytalopram, hipokaliemia, hiponatremia, impotencja, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwotok poporodowy, lęk, małopłytkowość, mania, niedociśnienie ortostatyczne, nieprawidłowe wydzielanie ADH, obrzęk naczynioruchowy, parestezje, pobudzenie psychoruchowe, priapizm, reakcja anafilaktyczna, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, tachykardia, torsade de pointes, zaburzenia czucia, zaburzenia łaknienia, zaburzenia snu, zapalenie wątroby, zapalenie zatok, zatrzymanie moczu, zawroty głowy, zespół serotoninowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Alventa 150 mg
Alventa, zawierająca chlorowodorek wenlafaksyny w kapsułkach o przedłużonym uwalnianiu (dawki 37,5 mg, 75 mg, 150 mg), wykazuje szeroki profil działań niepożądanych. Najczęściej (>1/10) obserwuje się nudności, suchość w jamie ustnej, ból głowy oraz nadmierne pocenie się, w tym nocne poty. Szczególną uwagę należy zwrócić na zespół odstawienny po nagłym przerwaniu terapii, objawiający się zawrotami głowy, parestezjami, zaburzeniami snu, lękiem, nudnościami, drżeniem, bólami głowy, objawami grypopodobnymi oraz nadciśnieniem. U pacjentów pediatrycznych (6-17 lat) profil działań niepożądanych jest podobny do dorosłych, z dodatkowymi objawami takimi jak zmniejszenie apetytu i masy ciała, podwyższenie ciśnienia tętniczego, wzrost cholesterolu, myśli samobójcze, zwiększona wrogość oraz samookaleczenia. Rzadkie, ale poważne działania niepożądane obejmują zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny, zaburzenia rytmu serca (w tym torsade de pointes, migotanie komór), wydłużenie odstępu QT, kardiomiopatię stresową, rabdomiolizę, ciężkie reakcje skórne (zespół Stevensa-Johnsona), oraz zaburzenia hematologiczne (agranulocytoza, niedokrwistość aplastyczna, pancytopenia).
agranulocytoza, akatyzja, bezsenność, ból brzucha, ból głowy, ból mięśni, depersonalizacja, drgawki, drżenie, dyskineza, dyskineza późna, dystonia, eozynofilia płucna, hipercholesterolemia, hiperprolaktynemia, hiponatremia, jaskra z zamkniętym kątem, kardiomiopatia Takotsubo, kołatanie serca, krwawienie z nosa, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwotok maciczny, krwotok miesiączkowy, krwotok poporodowy, migotanie komór, myśli samobójcze, nadciśnienie, nadmierne pocenie, neutropenia, niedokrwistość aplastyczna, nieprawidłowe wydzielanie ADH, niestrawność, nietrzymanie moczu, nudności, objawy grypopodobne, obniżone libido, obrzęk naczynioruchowy, pancytopenia, parestezja, pobudzenie, podwyższone ciśnienie krwi, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, suchość w jamie ustnej, szumy uszne, tachykardia, tachykardia komorowa, toksyczna nekroliza naskórka, torsade de pointes, trombocytopenia, wybroczyny, wydłużenie odstępu QT, wymioty, zaburzenia czucia, zaburzenia ejakulacji, zaburzenia erekcji, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia snu, zaburzenia widzenia, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawroty błędnikowe, zawroty głowy, zespół serotoninowy, zespół Stevensa-Johnsona, złośliwy zespół neuroleptyczny