Działania niepożądane
Servenon 10 mg
Escytalopram, substancja czynna leku Servenon, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które najczęściej pojawiają się w pierwszych dwóch tygodniach terapii i zwykle ulegają zmniejszeniu przy dalszym stosowaniu. Do najczęstszych objawów należą bóle głowy (≥ 1/10), nudności (≥ 1/10), zmiany apetytu (często), zaburzenia snu, takie jak bezsenność i senność, a także zaburzenia psychiczne, w tym lęk, niepokój ruchowy oraz zmniejszony popęd płciowy. Rzadziej obserwuje się poważne reakcje, takie jak zespół serotoninowy, wydłużenie odstępu QT, arytmie komorowe, w tym torsade de pointes, oraz myśli i zachowania samobójcze, szczególnie w początkowym okresie leczenia lub po zmianie dawki. Wśród działań niepożądanych odnotowano również małopłytkowość, hiponatremię, reakcje anafilaktyczne, zaburzenia endokrynologiczne, a także zaburzenia układu sercowo-naczyniowego i oddechowego. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko złamań kości u pacjentów powyżej 50. roku życia oraz na możliwość wystąpienia krwotoków, w tym krwotoku poporodowego u kobiet stosujących SSRI.
Działania niepożądane leku Servenon
Działania niepożądane leku Servenon (escytalopram) najczęściej pojawiają się w pierwszym lub drugim tygodniu terapii, przy czym zarówno ich nasilenie, jak i częstość występowania zazwyczaj ulegają redukcji wraz z kontynuacją leczenia. Istotne jest, aby personel medyczny był świadomy pełnego profilu bezpieczeństwa tego leku z grupy selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI).1
Profil bezpieczeństwa escytalopramu
Poniżej przedstawiono kompleksowe zestawienie działań niepożądanych związanych ze stosowaniem escytalopramu, pogrupowanych według układów i narządów. Dane dotyczące częstości występowania pochodzą z badań klinicznych i nie zostały skorygowane względem wyników dla grupy placebo. W zestawieniu uwzględniono zarówno działania niepożądane obserwowane w badaniach klinicznych kontrolowanych placebo, jak i te zgłaszane spontanicznie po wprowadzeniu leku do obrotu.2
Częstość występowania działań niepożądanych określono według następującej klasyfikacji:
- bardzo często (≥ 1/10)
- często (≥ 1/100 do < 1/10)
- niezbyt często (≥ 1/1 000 do < 1/100)
- rzadko (≥ 1/10 000 do < 1/1 000)
- bardzo rzadko (< 1/10 000)
- nieznana (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych)<sup data-drug="Servenon" data-section="Działania niepożądane" title="Częstość występowania określono jako: bardzo często (≥ 1/10), często (≥ 1/100 do < 1/10), niezbyt często (≥ 1/1 000 do < 1/100), rzadko (≥ 1/10 000 do < 1/1 000), bardzo rzadko (3
Tabela działań niepożądanych
| Klasyfikacja układów i narządów | Częstość występowania | Działanie niepożądane | Opis kliniczny |
|---|---|---|---|
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Nieznana | Małopłytkowość | Obniżenie liczby płytek krwi, co może prowadzić do zwiększonego ryzyka krwawień. |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Rzadko | Reakcje anafilaktyczne | Ciężkie reakcje alergiczne, które mogą zagrażać życiu i wymagają natychmiastowej interwencji medycznej. |
| Zaburzenia endokrynologiczne | Nieznana | Nieprawidłowe wydzielanie ADH | Zaburzenie wydzielania hormonu antydiuretycznego, co może prowadzić do nieprawidłowej gospodarki wodno-elektrolitowej. |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Często | Zmniejszenie łaknienia, zwiększenie łaknienia, zwiększenie masy ciała | Wahania apetytu i masy ciała podczas terapii. |
| Niezbyt często | Zmniejszenie masy ciała | Ubytek masy ciała podczas leczenia. | |
| Nieznana | Hiponatremia | Obniżenie stężenia sodu we krwi, które może powodować objawy neurologiczne. | |
| Jadłowstręt | Całkowity brak apetytu, prowadzący do istotnej utraty masy ciała. | ||
| Zaburzenia psychiczne | Często | Lęk, niepokój, zwłaszcza ruchowy | Uczucie napięcia, obawy i pobudzenia psychoruchowego. |
| Nieprawidłowe marzenia senne, zmniejszony popęd płciowy | Zaburzenia snu z nietypowymi snami, spadek libido. | ||
| Kobiety: brak orgazmu | Trudności w osiąganiu orgazmu u kobiet. | ||
| Niezbyt często | Bruksizm | Zgrzytanie zębami, zwykle podczas snu. | |
| Pobudzenie | Wzmożone napięcie psychiczne i fizyczne. | ||
| Nerwowość | Stała nadwrażliwość i wzmożona reaktywność. | ||
| Napady paniki, stan splątania | Nagłe, intensywne ataki niepokoju; dezorientacja i zaburzenia świadomości. | ||
| Rzadko | Agresja | Wrogie zachowania wobec innych. | |
| Depersonalizacja, omamy | Poczucie oddzielenia od własnego ciała; spostrzeganie nieistniejących bodźców. | ||
| Nieznana | Mania | Okres wzmożonej aktywności, euforii i impulsywności. | |
| Myśli samobójcze, zachowania samobójcze | Rozważanie lub podejmowanie prób samobójczych, zwłaszcza w początkowej fazie leczenia lub po zmianie dawki. | ||
| Zaburzenia układu nerwowego | Bardzo często | Bóle głowy | Najczęściej zgłaszane dolegliwości bólowe w obrębie głowy, o różnym nasileniu i charakterze. |
| Często | Bezsenność | Trudności z zasypianiem lub utrzymaniem snu. | |
| Senność | Nadmierna skłonność do snu, uczucie ospałości. | ||
| Zawroty głowy, parestezje, drżenie | Uczucie wirowania lub niestabilności; mrowienie, drętwienie; mimowolne drżenie ciała lub kończyn. | ||
| Niezbyt często | Zaburzenia smaku | Zmienione odczuwanie smaków. | |
| Zaburzenia snu | Problemy z jakością snu, utrzymaniem jego ciągłości. | ||
| Omdlenia | Krótkotrwała utrata przytomności. | ||
| Rzadko | Zespół serotoninowy | Potencjalnie zagrażający życiu stan wynikający z nadmiernej aktywności serotoninergicznej, objawiający się hipertermią, nadpobudliwością, drżeniem, sztywnością mięśni. | |
| Nieznana | Dyskineza, zaburzenia ruchowe, drgawki, niepokój psychoruchowy/akatyzja | Mimowolne ruchy, zaburzenia koordynacji, napady drgawkowe, subiektywne uczucie wewnętrznego niepokoju z przymusem ruchu. | |
| Zaburzenia oka | Niezbyt często | Rozszerzenie źrenic | Powiększenie średnicy źrenic, co może wpływać na tolerancję światła. |
| Zaburzenia w widzeniu | Niewyraźne widzenie, podwójne widzenie lub inne zakłócenia percepcji wzrokowej. | ||
| Zaburzenia ucha i błędnika | Niezbyt często | Szumy uszne | Odczuwanie dźwięków przy braku zewnętrznego źródła dźwięku. |
| Zaburzenia serca | Niezbyt często | Tachykardia | Przyspieszone bicie serca powyżej normy. |
| Rzadko | Bradykardia | Zwolnione bicie serca poniżej normy. | |
| Nieznana | Wydłużenie odstępu QT w zapisie EKG, arytmia komorowa, w tym typu torsade de pointes | Zaburzenia przewodzenia elektrycznego w sercu, potencjalnie zagrażające życiu zaburzenia rytmu serca. | |
| Zaburzenia naczyniowe | Nieznana | Niedociśnienie ortostatyczne | Spadek ciśnienia tętniczego przy zmianie pozycji ciała (np. z leżącej na stojącą). |
| Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia | Często | Zapalenie zatok, ziewanie | Stan zapalny błon śluzowych zatok przynosowych; częste, mimowolne ziewanie. |
| Niezbyt często | Krwawienie z nosa | Wyciek krwi z jam nosowych. | |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Bardzo często | Nudności | Nieprzyjemne uczucie dyskomfortu w nadbrzuszu z odruchem wymiotnym. |
| Często | Biegunka, zaparcia | Zwiększona częstość wypróżnień o luźnej konsystencji; trudności w oddawaniu stolca. | |
| Wymioty, suchość w jamie ustnej | Gwałtowne opróżnianie zawartości żołądka; obniżone wydzielanie śliny prowadzące do wysuszenia śluzówki jamy ustnej. | ||
| Niezbyt często | Krwawienia z przewodu pokarmowego (w tym krwawienie z odbytu) | Obecność krwi w stolcu lub wymiociny podbarwione krwią. | |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Nieznana | Zapalenie wątroby, nieprawidłowy wynik prób czynnościowych wątroby | Stan zapalny wątroby; podwyższone wartości enzymów wątrobowych w badaniach laboratoryjnych. |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Często | Wzmożone pocenie się | Nadmierna produkcja potu. |
| Niezbyt często | Pokrzywka, łysienie, wysypka, świąd | Reakcje skórne o charakterze bąbli pokrzywkowych; wypadanie włosów; zmiany skórne; intensywne swędzenie skóry. | |
| Nieznana | Wybroczyny, obrzęki naczynioruchowe | Drobne plamki krwotoczne na skórze; obrzęk warstw głębokich skóry, błon śluzowych i tkanki podskórnej. | |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej | Często | Bóle stawów, bóle mięśni | Dolegliwości bólowe w obrębie stawów i mięśni. |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Nieznana | Zatrzymanie moczu | Niemożność całkowitego opróżnienia pęcherza moczowego. |
| Zaburzenia układu rozrodczego i piersi | Często | Mężczyźni: zaburzenia wytrysku, impotencja | Trudności z ejakulacją; niemożność osiągnięcia lub utrzymania erekcji. |
| Niezbyt często | Kobiety: krwotok maciczny | Nieprawidłowe, nasilone krwawienia z macicy. | |
| Kobiety: krwotok miesięczny | Obfite lub przedłużone krwawienie menstruacyjne. | ||
| Nieznana | Mlekotok, Mężczyźni: priapizm | Wydzielanie mleka u osób niebędących w okresie laktacji; przedłużona, bolesna erekcja bez podniecenia seksualnego. | |
| Krwotok poporodowy | Nadmierne krwawienie po porodzie, występujące u kobiet przyjmujących leki z grupy SSRI i SNRI. | ||
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Często | Zmęczenie, gorączka | Uczucie wyczerpania, osłabienia; podwyższona temperatura ciała. |
| Niezbyt często | Obrzęk | Nagromadzenie płynu w tkankach, zwykle kończyn dolnych. |
Szczególne zagrożenia kliniczne
Zdarzenia sercowo-naczyniowe
Po wprowadzeniu Servenonu do obrotu zgłaszano przypadki wydłużenia odstępu QT oraz komorowych zaburzeń rytmu, w tym groźnego dla życia typu torsade de pointes. Problemy te występowały głównie u kobiet, pacjentów z hipokaliemią lub u osób ze zdiagnozowanym wcześniej wydłużeniem odstępu QT lub innymi chorobami serca.4
Ryzyko myśli i zachowań samobójczych
Przypadki myśli samobójczych i zachowań samobójczych były zgłaszane podczas terapii escytalopramem lub krótko po odstawieniu produktu. Z tego względu niezbędne jest ścisłe monitorowanie pacjentów, szczególnie w początkowym okresie leczenia oraz po zmianach dawkowania.5
Zwiększone ryzyko złamań
Badania epidemiologiczne, prowadzone głównie wśród pacjentów w wieku 50 lat i starszych, wykazały zwiększone ryzyko złamań kości u osób przyjmujących leki z grupy SSRI oraz trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne (TLPD). Mechanizm powodujący zwiększenie tego ryzyka nie został dotychczas w pełni wyjaśniony.6
Zespół serotoninowy
Zespół serotoninowy stanowi rzadkie, ale potencjalnie zagrażające życiu powikłanie terapii lekami zwiększającymi przekaźnictwo serotoninergiczne. Charakteryzuje się triadą objawów: zaburzeniami funkcji poznawczych i behawioralnych, autonomicznymi oraz neuromięśniowymi. Wymaga natychmiastowego rozpoznania i leczenia.7
Objawy z odstawienia
Przerwanie stosowania leków z grupy SSRI/SNRI, szczególnie nagłe, często prowadzi do wystąpienia objawów z odstawienia. Najczęściej zgłaszane objawy to:
- zawroty głowy
- zaburzenia czucia (w tym parestezje i wrażenie porażenia prądem elektrycznym)
- zaburzenia snu (w tym bezsenność i intensywne marzenia senne)
- pobudzenie lub lęk
- nudności i (lub) wymioty
- drżenie
- splątanie
- nadmierne pocenie
- bóle głowy
- biegunki
- kołatanie serca
- chwiejność emocjonalna
- drażliwość
- zaburzenia widzenia8
Objawy te mają zazwyczaj nasilenie łagodne do umiarkowanego i ustępują samoistnie, jednakże u niektórych pacjentów mogą być ciężkie i/lub utrzymywać się przez dłuższy czas. Z tego powodu, jeśli leczenie escytalopramem nie jest już konieczne, zaleca się stopniowe zmniejszanie dawki aż do całkowitego odstawienia leku.9
Krwotok poporodowy
Krwotok poporodowy był zgłaszany w związku ze stosowaniem leków z grupy SSRI i SNRI. Należy zachować szczególną ostrożność u kobiet w ciąży, zwłaszcza w trzecim trymestrze oraz w okresie okołoporodowym.10
Zgłaszanie działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.11
Dane kontaktowe:
- Al. Jerozolimskie 181C
- 02-222 Warszawa
- tel.: + 48 22 49 21 301
- faks: + 48 22 49 21 309
- e-mail: [email protected]12
Działania niepożądane można zgłaszać również bezpośrednio podmiotowi odpowiedzialnemu za wprowadzenie leku do obrotu.13
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania