Działania niepożądane
Pramatis 10 mg
Pramatis, zawierający escytalopram w dawkach 5 mg, 10 mg i 20 mg, wykazuje działania niepożądane typowe dla SSRI, najczęściej pojawiające się w pierwszych dwóch tygodniach terapii, z tendencją do ustępowania przy kontynuacji leczenia. Do najczęstszych należą ból głowy (bardzo często), nudności (bardzo często), zaburzenia snu, zawroty głowy, lęk, zmiany apetytu oraz zaburzenia funkcji seksualnych. Istotne są także rzadkie, ale poważne działania, takie jak zespół serotoninowy, reakcje anafilaktyczne, małopłytkowość, hiponatremia, wydłużenie odstępu QT i komorowe zaburzenia rytmu serca, w tym torsade de pointes, szczególnie u pacjentów z hipokaliemią lub chorobami serca. U pacjentów powyżej 50. roku życia odnotowano zwiększone ryzyko złamań kości. Przerwanie terapii, zwłaszcza nagłe, może wywołać objawy odstawienia, takie jak zawroty głowy, parestezje, zaburzenia snu, pobudzenie psychoruchowe, objawy żołądkowo-jelitowe i wegetatywne, które zwykle mają łagodny lub umiarkowany przebieg, ale mogą być ciężkie i długotrwałe.
Działania niepożądane leku Pramatis
Lek Pramatis, zawierający escytalopram w postaci szczawianu (w dawkach 5 mg, 10 mg lub 20 mg), wykazuje szereg działań niepożądanych, które należy uwzględnić podczas terapii. Działania te, typowe dla leków z grupy selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), występują najczęściej w pierwszym lub drugim tygodniu leczenia. Istotne jest, że zarówno ich nasilenie, jak i częstość zazwyczaj ulegają zmniejszeniu w trakcie kontynuacji terapii.1
Klasyfikacja działań niepożądanych
Działania niepożądane escytalopramu zostały zidentyfikowane zarówno w kontrolowanych badaniach klinicznych z placebo, jak i w ramach zgłoszeń spontanicznych po wprowadzeniu produktu do obrotu. Klasyfikacja częstości występowania tych działań obejmuje następujące kategorie: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) lub częstość nieznana (nie może być określona na podstawie dostępnych danych).2
Szczegółowa charakterystyka działań niepożądanych
| Klasyfikacja układów i narządów | Częstość występowania | Działanie niepożądane | Charakterystyka |
|---|---|---|---|
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Częstość nieznana | Małopłytkowość | Zmniejszenie liczby płytek krwi, co może prowadzić do zwiększonej tendencji do krwawień |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Rzadko | Reakcja anafilaktyczna | Nagła, potencjalnie zagrażająca życiu reakcja nadwrażliwości |
| Zaburzenia endokrynologiczne | Częstość nieznana | Nieprawidłowe wydzielanie ADH | Zaburzenie wydzielania hormonu antydiuretycznego, które może prowadzić do hiponatremii |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Często | Zmniejszenie lub zwiększenie łaknienia, zwiększenie masy ciała | Zmiany w apetycie mogące prowadzić do wahań masy ciała |
| Niezbyt często | Zmniejszenie masy ciała | Utrata masy ciała w trakcie terapii | |
| Częstość nieznana | Hiponatremia, jadłowstręt | Obniżenie poziomu sodu we krwi oraz utrata apetytu | |
| Zaburzenia psychiczne | Często | Lęk, niepokój psychoruchowy, nietypowe marzenia senne, zmniejszenie popędu płciowego, anorgazmia u kobiet | Zaburzenia nastroju i funkcji seksualnych |
| Niezbyt często | Bruksizm, pobudzenie, nerwowość, napady paniki, stan splątania | Zgrzytanie zębami i inne objawy zaburzeń psychicznych | |
| Rzadko | Agresja, depersonalizacja, omamy | Poważne zaburzenia percepcji i zachowania | |
| Częstość nieznana | Mania, myśli i zachowania samobójcze | Stany zagrażające życiu pacjenta, wymagające natychmiastowej interwencji | |
| Zaburzenia układu nerwowego | Bardzo często | Ból głowy | Najczęściej występujące działanie niepożądane |
| Często | Bezsenność, senność, zawroty głowy, parestezje, drżenie | Zaburzenia snu i czucia | |
| Niezbyt często | Zaburzenia smaku, zaburzenia snu, omdlenie | Zmiany w percepcji zmysłowej i zaburzenia świadomości | |
| Rzadko | Zespół serotoninowy | Stan potencjalnie zagrażający życiu, charakteryzujący się nadmierną aktywnością serotoninergiczną | |
| Częstość nieznana | Dyskinezy, zaburzenia ruchu, drgawki, niepokój psychoruchowy/akatyzja | Nieprawidłowe ruchy mimowolne i zaburzenia motoryczne | |
| Zaburzenia oka | Niezbyt często | Rozszerzenie źrenic, zaburzenia w widzeniu | Zmiany w percepcji wzrokowej |
| Zaburzenia ucha i błędnika | Niezbyt często | Szumy uszne | Percepcja dźwięków bez zewnętrznego bodźca akustycznego |
| Zaburzenia serca | Niezbyt często | Tachykardia | Przyspieszenie akcji serca |
| Rzadko | Bradykardia | Zwolnienie akcji serca | |
| Częstość nieznana | Wydłużenie odstępu QT w EKG, komorowe zaburzenia rytmu serca, w tym typu torsade de pointes | Poważne zaburzenia elektrycznej czynności serca, mogące zagrażać życiu | |
| Zaburzenia naczyniowe | Częstość nieznana | Niedociśnienie ortostatyczne | Spadek ciśnienia krwi przy zmianie pozycji ciała |
| Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia | Często | Zapalenie zatok, ziewanie | Objawy związane z układem oddechowym |
| Niezbyt często | Krwawienie z nosa | Krwotok z jamy nosowej | |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Bardzo często | Nudności | Jeden z najczęstszych objawów niepożądanych |
| Często | Biegunka, zaparcie, wymioty, suchość błony śluzowej jamy ustnej | Typowe zaburzenia żołądkowo-jelitowe | |
| Niezbyt często | Krwawienia z przewodu pokarmowego (w tym z odbytnicy) | Poważne powikłanie mogące wymagać interwencji medycznej | |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Częstość nieznana | Zapalenie wątroby, nieprawidłowe wyniki badań czynności wątroby | Uszkodzenie funkcji wątroby |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Często | Zwiększona potliwość | Wzmożona produkcja potu |
| Niezbyt często | Pokrzywka, łysienie, wysypka, świąd | Zmiany skórne o różnym charakterze | |
| Częstość nieznana | Wybroczyny podskórne, obrzęk naczynioruchowy | Poważne reakcje skórne, potencjalnie zagrażające życiu | |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej | Często | Bóle stawów, bóle mięśni | Dolegliwości bólowe układu ruchu |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Częstość nieznana | Zatrzymanie moczu | Upośledzenie oddawania moczu |
| Zaburzenia układu rozrodczego i piersi | Często | Mężczyźni: zaburzenia wytrysku, impotencja | Zaburzenia funkcji seksualnych u mężczyzn |
| Niezbyt często | Kobiety: krwawienia maciczne bez związku z miesiączką, nadmiernie obfite miesiączki | Zaburzenia cyklu menstruacyjnego | |
| Częstość nieznana | Mlekotok, mężczyźni: priapizm, Krwotok poporodowy | Poważne zaburzenia funkcji układu rozrodczego | |
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Często | Zmęczenie, gorączka | Ogólne objawy pogorszenia samopoczucia |
| Niezbyt często | Obrzęki | Gromadzenie się płynu w tkankach |
Szczególne zagrożenia związane z działalaniami niepożądanymi
Ryzyko samobójstwa
Szczególną uwagę należy zwrócić na możliwość wystąpienia myśli i zachowań samobójczych, które odnotowywano zarówno w trakcie leczenia escytalopramem, jak i we wczesnym okresie po przerwaniu terapii. Zjawisko to jest charakterystyczne dla całej grupy leków SSRI i SNRI (inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny).3
Zaburzenia kardiologiczne
Po wprowadzeniu produktu do obrotu raportowano przypadki wydłużenia odstępu QT oraz komorowych zaburzeń rytmu serca, w tym groźnych dla życia zaburzeń typu torsade de pointes. Problemy te dotyczyły głównie kobiet, pacjentów z hipokaliemią (obniżony poziom potasu), osób z istniejącym wcześniej wydłużeniem odstępu QT lub innymi chorobami serca.4
Ryzyko złamań kości
Badania epidemiologiczne przeprowadzone głównie wśród pacjentów w wieku co najmniej 50 lat wykazały zwiększone ryzyko złamań kości u osób przyjmujących leki z grupy SSRI, do której należy escytalopram (substancja czynna leku Pramatis), oraz trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne. Mechanizm powstawania tego ryzyka nie został jednoznacznie określony.5
Zespół odstawienia
Przerwanie stosowania leków z grupy SSRI/SNRI, zwłaszcza nagłe, może prowadzić do wystąpienia objawów odstawienia. Najczęściej zgłaszane reakcje to:
- Zawroty głowy – często towarzyszące nagłym zmianom pozycji ciała
- Zaburzenia czucia – w tym parestezje (mrowienie, drętwienie) i odczucia przypominające wstrząs elektryczny
- Zaburzenia snu – bezsenność oraz intensywne, często niepokojące marzenia senne
- Pobudzenie psychoruchowe lub lęk – zwiększona aktywność ruchowa i uczucie niepokoju
- Objawy żołądkowo-jelitowe – nudności, wymioty, biegunka
- Objawy neurologiczne – drżenie, bóle głowy
- Zaburzenia emocjonalne – chwiejność emocjonalna, drażliwość, splątanie
- Objawy wegetatywne – pocenie się, kołatanie serca
- Zaburzenia widzenia – problemy z ostrością wzroku i akomodacją
W większości przypadków objawy odstawienia mają łagodne lub umiarkowane nasilenie i ustępują samoistnie. Należy jednak podkreślić, że u niektórych pacjentów mogą one przebiegać w sposób ciężki i/lub mieć przedłużony charakter. Z tego powodu, gdy leczenie escytalopramem przestaje być konieczne, zaleca się stopniowe odstawianie leku poprzez systematyczne zmniejszanie dawki.6
Monitorowanie i zgłaszanie działań niepożądanych
Po wprowadzeniu leku Pramatis do obrotu niezwykle istotne jest ciągłe monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka poprzez zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Personel medyczny powinien raportować wszystkie zaobserwowane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych. Zgłoszenia można również kierować bezpośrednio do podmiotu odpowiedzialnego za wprowadzenie leku do obrotu.7
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania