Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Pramatis 10 mg

Badania toksykologiczne escytalopramu, przeprowadzone głównie na szczurach, wykazały potencjalną kardiotoksyczność, objawiającą się niewydolnością serca po kilku tygodniach stosowania dawek powodujących ogólnoustrojowe działanie toksyczne. Kardiotoksyczność koreluje bardziej z maksymalnymi stężeniami leku w osoczu niż z całkowitą ekspozycją (AUC). Maksymalne stężenia bez działań niepożądanych były 8-krotnie wyższe niż te obserwowane klinicznie, natomiast AUC było 3-4 razy wyższe niż w praktyce klinicznej. Długotrwałe stosowanie powodowało również fosfolipidozę w tkankach (płuca, najądrza, wątroba) przy ekspozycjach zbliżonych do klinicznych, zjawisko odwracalne po zaprzestaniu terapii. Embriotoksyczność objawiała się zmniejszeniem masy ciała płodów i opóźnieniem kostnienia przy ekspozycjach przekraczających kliniczne, bez zwiększenia częstości wad rozwojowych. W okresie laktacji obserwowano zmniejszoną przeżywalność przy wyższych niż kliniczne ekspozycjach (AUC).

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania leku Pramatis

W przypadku escytalopramu nie przeprowadzono pełnego zestawu standardowych badań nieklinicznych, ponieważ przeprowadzone na szczurach połączone badania toksykologiczno-kinetyczne i toksykologiczne z wykorzystaniem escytalopramu i cytalopramu wykazały podobny profil bezpieczeństwa. Z tego względu informacje dotyczące cytalopramu można ekstrapolować na escytalopram.1

Kardiotoksyczność w badaniach przedklinicznych

Porównawcze badania toksykologiczne przeprowadzone na szczurach wykazały, że zarówno escytalopram, jak i cytalopram mogą wykazywać działanie kardiotoksyczne, włącznie z wywoływaniem niewydolności serca. Efekty te obserwowano po kilku tygodniach stosowania dawek, które powodowały ogólnoustrojowe działanie toksyczne.2

Analiza mechanizmu toksyczności wskazuje, że kardiotoksyczność wiąże się bardziej z maksymalnymi stężeniami leku w osoczu niż z całkowitą ekspozycją układową mierzoną jako AUC (pole pod krzywą stężenia w czasie). Maksymalne stężenia w osoczu, przy których nie obserwowano działań niepożądanych, były 8-krotnie wyższe od wartości osiąganych w praktyce klinicznej. Jednocześnie wartość AUC dla escytalopramu była tylko 3-4 razy większa od ekspozycji występującej podczas leczenia klinicznego.3

W przypadku cytalopramu wartości AUC dla S-enancjomeru były 6-7 razy wyższe od ekspozycji uzyskiwanej w praktyce klinicznej. Obserwowane efekty kardiotoksyczne są prawdopodobnie związane ze wzmożonym oddziaływaniem na aminy biogenne, co prowadzi do wtórnych skutków hemodynamicznych, takich jak zmniejszenie przepływu wieńcowego i niedokrwienie. Dokładny mechanizm kardiotoksycznego działania u szczurów nie został jednak w pełni wyjaśniony.4

Co istotne, doświadczenie kliniczne zgromadzone dla cytalopramu oraz dane z badań klinicznych escytalopramu nie wskazują, aby obserwacje dotyczące kardiotoksyczności z badań przedklinicznych miały swoje odpowiedniki w zastosowaniu klinicznym u ludzi.5

Fosfolipidoza w badaniach przedklinicznych

Długotrwałe stosowanie escytalopramu i cytalopramu u szczurów prowadziło do zwiększonej zawartości fosfolipidów w różnych tkankach, m.in. w płucach, najądrzach i wątrobie. Zmiany w najądrzach i wątrobie były obserwowane przy ekspozycjach zbliżonych do ekspozycji u ludzi. Efekt ten był odwracalny po zaprzestaniu leczenia.6

Zjawisko nagromadzenia fosfolipidów (fosfolipidoza) u zwierząt obserwowano w związku ze stosowaniem wielu leków o właściwościach amfifilnych kationów. Znaczenie kliniczne tego zjawiska dla ludzi nie zostało dotychczas ustalone.7

Toksyczny wpływ na rozwój

Badania dotyczące toksycznego wpływu na rozwój u szczurów wykazały działanie embriotoksyczne escytalopramu, które objawiało się zmniejszeniem masy ciała płodów oraz odwracalnym opóźnieniem kostnienia. Efekty te obserwowano przy ekspozycjach (mierzonych jako AUC) przekraczających ekspozycję uzyskiwaną w zastosowaniach klinicznych. Nie stwierdzono zwiększonej częstości występowania wad rozwojowych.8

Badania dotyczące rozwoju przed- i pourodzeniowego wykazały zmniejszenie przeżywalności w okresie laktacji przy ekspozycjach wyższych od ekspozycji uzyskiwanej w praktyce klinicznej (mierzonych jako AUC).9

Wpływ na płodność

Dane pochodzące z badań na zwierzętach wykazały, że cytalopram powoduje zmniejszenie wskaźnika płodności i wskaźnika ciążowego, zmniejszenie liczby implantacji oraz powstawanie nieprawidłowego nasienia. Efekty te obserwowano przy narażeniu znacznie przekraczającym ekspozycję uzyskiwaną u ludzi. Nie są dostępne analogiczne dane dotyczące wpływu escytalopramu na płodność u zwierząt.10

Efekt toksyczny Badany parametr Obserwacje dla escytalopramu Stosunek do ekspozycji klinicznej Odwracalność
Kardiotoksyczność Maksymalne stężenie w osoczu Niewydolność serca po kilku tygodniach 8x wyższe niż kliniczne Nie określono
Kardiotoksyczność AUC Niewydolność serca po kilku tygodniach 3-4x wyższe niż kliniczne Nie określono
Fosfolipidoza Zawartość fosfolipidów w tkankach Zwiększenie w płucach, najądrzach i wątrobie Podobne do klinicznych Odwracalna
Embriotoksyczność Masa ciała płodów i kostnienie Zmniejszenie masy i opóźnienie kostnienia Wyższe niż kliniczne Odwracalna dla kostnienia
Rozwój pourodzeniowy Przeżywalność w okresie laktacji Zmniejszenie przeżywalności Wyższe niż kliniczne Nie określono
  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl