szczepy wirusa grypy
Szczepy wirusa grypy to genetycznie odrębne warianty wirusa należącego do rodziny Orthomyxoviridae. Wyróżniamy trzy główne typy wirusa grypy: A, B i C, z których typ A stanowi największe zagrożenie epidemiologiczne ze względu na zdolność do szybkich mutacji i zdolność do infekowania zarówno ludzi, jak i zwierząt.
Szczepy wirusa grypy typu A klasyfikuje się na podstawie dwóch białek powierzchniowych: hemaglutyniny (H) i neuraminidazy (N). Dotychczas zidentyfikowano 18 podtypów hemaglutyniny (H1-H18) i 11 podtypów neuraminidazy (N1-N11), co daje podstawę do nazewnictwa szczepów, np. H1N1 czy H3N2. Najczęstsze szczepy krążące obecnie wśród ludzi to A/H1N1 (potomek wirusa „świńskiej grypy” z 2009 roku) i A/H3N2.
Wirus grypy podlega dwóm głównym mechanizmom zmienności: przesunięciu antygenowemu (drift) i skokowi antygenowemu (shift). Przesunięcie antygenowe to drobne, stopniowe mutacje zachodzące podczas replikacji wirusa, prowadzące do sezonowych epidemii. Skok antygenowy to nagła, znacząca zmiana genetyczna, najczęściej wynikająca z reasortacji genetycznej między ludzkimi i zwierzęcymi szczepami, która może prowadzić do pandemii, jak miało to miejsce w przypadku „hiszpanki” (1918), „grypy azjatyckiej” (1957), „grypy hongkońskiej” (1968) czy „świńskiej grypy” (2009).
Identyfikacja i monitorowanie krążących szczepów wirusa grypy jest kluczowym elementem globalnego nadzoru epidemiologicznego, koordynowanego przez WHO. Umożliwia to aktualizację składu szczepionek przeciwko grypie sezonowej, które są dostosowywane co roku do prognozowanych dominujących szczepów.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Efluelda Tetra 60 mcg HA/szczep, 1 dawka (0,7 ml)
Szczepionka Efluelda Tetra to wysokodawkowa, czterowalentna szczepionka przeciw grypie, zawierająca 60 μg hemaglutyniny na każdy ze szczepów wirusa (łącznie 240 μg HA na dawkę 0,7 ml). Przeznaczona jest wyłącznie dla osób dorosłych w wieku ≥60 lat. Nie przeprowadzono badań klinicznych dotyczących jej stosowania u kobiet w ciąży i karmiących piersią, a dane dotyczące bezpieczeństwa wysokodawkowych szczepionek przeciwgrypowych w tych grupach są ograniczone. Standardowe szczepionki przeciwgrypowe (15 μg HA na szczep) są natomiast uznawane za bezpieczne w ciąży i podczas laktacji, szczególnie w II i III trymestrze, bez wykazania działań niepożądanych u płodu i matki. Efluelda Tetra zawiera inaktywowane, rozszczepione wirusy grypy zgodne z rekomendacjami WHO i UE na sezon 2024/2025: A/Victoria/4897/2022 (H1N1)pdm09, A/Thailand/8/2022 (H3N2), B/Austria/1359417/2021 oraz B/Phuket/3073/2013.
- Leksykon substancji czynnych
Neuraminidaza – Przedawkowanie
Neuraminidaza, będąca kluczowym białkiem powierzchniowym wirusa grypy, jest jednym z głównych antygenów w szczepionkach Influvac oraz Influvac Tetra, obok hemaglutyniny (HA). Każda dawka 0,5 ml Influvac zawiera 15 µg HA na trzy szczepy wirusa, natomiast Influvac Tetra zawiera 15 µg HA na cztery szczepy (dwa A i dwa B), z odpowiednią proporcją neuraminidazy. Neuraminidaza stymuluje układ odpornościowy do produkcji przeciwciał, co zapewnia ochronę przed zakażeniem. Dawkowanie tych szczepionek jest precyzyjnie określone, co minimalizuje ryzyko przedawkowania w praktyce klinicznej.
antygen powierzchniowy, dawkowanie, działania niepożądane, hemaglutynina, monitorowanie pacjenta, neuraminidaza, objawy grypopodobne, profil bezpieczeństwa, przeciwciała, przedawkowanie, reakcja alergiczna, reakcja niepożądana, reakcja ogólnoustrojowa, reakcja poszczepienna, szczepionka przeciwgrypowa, szczepy wirusa grypy, układ odpornościowy, warunki kliniczne, wirus grypy