rozwarstwienie aorty typu B
Rozwarstwienie aorty typu B, według klasyfikacji Stanforda, obejmuje dystalny odcinek aorty, począwszy od miejsca za odejściem tętnicy podobojczykowej lewej. W przeciwieństwie do typu A, nie zajmuje ono aorty wstępującej, co wiąże się z nieco lepszym rokowaniem.
Patofizjologicznie proces polega na przedostaniu się krwi przez przerwę w błonie wewnętrznej (intima) do błony środkowej (media), tworząc fałszywy kanał. Najczęstszymi czynnikami ryzyka są nadciśnienie tętnicze, miażdżyca naczyń, zespoły genetyczne (np. zespół Marfana) oraz wcześniejsze interwencje wewnątrznaczyniowe.
Objawy kliniczne rozwarstwienia typu B obejmują nagły, ostry ból w klatce piersiowej promieniujący do pleców, często opisywany jako „rozdzierający”. Mogą wystąpić również objawy niedokrwienia narządów jamy brzusznej, kończyn dolnych lub deficyt neurologiczny, w zależności od zajętych odgałęzień aorty.
Diagnostyka opiera się głównie na badaniach obrazowych, gdzie złotym standardem jest angio-TK, umożliwiająca ocenę zasięgu rozwarstwienia, wrót pierwotnych oraz stanu narządów. Pomocne są również MRI oraz echokardiografia przezprzełykowa.
Leczenie rozwarstwienia typu B zależy od jego charakteru. W przypadku postaci niepowikłanej stosuje się leczenie zachowawcze (kontrola ciśnienia tętniczego, beta-blokery). Postać powikłana (np. z niedokrwieniem narządów, pęknięciem, szybkim powiększaniem się średnicy) wymaga interwencji, najczęściej wewnątrznaczyniowej (TEVAR), rzadziej operacyjnej.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Rozwarstwienie aorty – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Rozwarstwienie aorty stanowi stan nagły wymagający natychmiastowej interwencji medycznej. Charakteryzuje się rozdzieleniem warstw ściany aorty, co prowadzi do zaburzeń hemodynamicznych i ryzyka poważnych powikłań, takich jak tamponada serca, niedokrwienie narządów czy pęknięcie aorty. Kluczowe jest wczesne rozpoznanie, zwłaszcza w fazie triażu, gdzie zastosowanie algorytmu Emergency Severity Index (ESI) pozwala na szybką identyfikację pacjentów wymagających pilnej opieki (ESI-1). Objawy takie jak ból w klatce piersiowej zlokalizowany między podstawą nosa a pępkiem oraz różnica ciśnienia tętniczego powyżej 15 mmHg między ramionami powinny wzbudzić podejrzenie rozwarstwienia. Podstawą leczenia jest stabilizacja hemodynamiczna, w tym agresywna kontrola ciśnienia tętniczego (docelowe ciśnienie skurczowe <110 mmHg) i częstości akcji serca (60-80/min) za pomocą beta-blokerów (labetalol, esmolol, propranolol) oraz, w razie potrzeby, nitroprusydu sodu. Niezbędne jest monitorowanie EKG, pulsoksymetrii, ciśnienia tętniczego (preferencyjnie na prawym ramieniu) oraz funkcji neurologicznych, a także zapewnienie intensywnej opieki pielęgniarskiej w stosunku 2:1.
badanie CT, beta-bloker, koagulopatia, kontrola ciśnienia krwi, niedokrwienie narządów, niedomykalność aortalna, nitroprusydek sodu, pęknięcie aorty, perfuzja obwodowa, powikłanie płucne, powikłanie pooperacyjne, rozwarstwienie aorty, rozwarstwienie aorty typu A, rozwarstwienie aorty typu B, spirometria, tamponada serca, udar mózgu, zawał mięśnia sercowego, zespół multidyscyplinarny - Leksykon chorób i schorzeń
Rozwarstwienie aorty – Epidemiologia
Rozwarstwienie aorty jest rzadkim, ale wysoce śmiertelnym schorzeniem, z częstością występowania od 2,6 do 13 przypadków na 100 000 osób rocznie, z wyższą zapadalnością w Japonii (15,8/100 000 osobolat). Choroba dotyka głównie mężczyzn (65-70%) w wieku 40-70 lat, ze szczytem zachorowań między 50 a 65 rokiem życia. Najważniejszym modyfikowalnym czynnikiem ryzyka jest nadciśnienie tętnicze, obecne u 75-80% pacjentów, a także genetyczne zaburzenia tkanki łącznej, takie jak zespół Marfana (ryzyko rozwarstwienia ~5%) i dwupłatkowa zastawka aortalna. Śmiertelność bez leczenia wynosi 1-2% na godzinę, a w ciągu pierwszych 3 dni osiąga 50%. Wewnętrzna śmiertelność szpitalna dla rozwarstwienia typu A wynosi 20-30% przy leczeniu chirurgicznym i 60% przy leczeniu zachowawczym, natomiast dla typu B 10-13%.
angiografia tomografii komputerowej, aorta wstępująca, aorta zstępująca, badanie autopsyjne, choroba tkanki łącznej, dwupłatkowa zastawka aortalna, echokardiografia przezklatkowa, echokardiografia przezprzełykowa, koarktacja aorty, miażdżyca tętnic, nadciśnienie tętnicze, olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic, rezonans magnetyczny, rozwarstwienie aorty, rozwarstwienie aorty typu A, rozwarstwienie aorty typu B, sekcja zwłok, tętniak aorty, wrodzona wada serca, zapalenie aorty, zapalenie tętnic Takayasu, zespół Ehlersa-Danlosa, zespół Loeysa-Dietza, zespół Marfana, zespół Turnera - Leksykon chorób i schorzeń
Rozwarstwienie aorty – Diagnostyka i diagnoza
Rozwarstwienie aorty to stan nagły, zagrażający życiu, charakteryzujący się rozerwaniem ściany aorty i powstaniem fałszywego światła, co może prowadzić do niedokrwienia narządów i powikłań takich jak tamponada serca czy pęknięcie aorty. Śmiertelność w nieleczonym rozwarstwieniu sięga 50% w ciągu pierwszych 48 godzin, z przyrostem ryzyka o 1-1,4% na godzinę. Diagnostyka opiera się na wysokim podejrzeniu klinicznym, zwłaszcza u mężczyzn 60-70 lat z nadciśnieniem i nagłym, silnym bólem w klatce piersiowej. W badaniu przedmiotowym istotne są różnice ciśnienia tętniczego między kończynami, osłabienie tętna, szmer rozkurczowy oraz cechy zespołów genetycznych (Marfan, Ehlers-Danlos). W diagnostyce laboratoryjnej kluczową rolę odgrywa D-dimer, którego poziom >1600 ng/ml w ciągu pierwszych 6 godzin ma wysoki dodatni wskaźnik prawdopodobieństwa rozwarstwienia, a negatywny wynik obniża prawdopodobieństwo choroby. Dodatkowo, oznaczenie ciężkiego łańcucha miozyny mięśni gładkich wykazuje 90% czułość i 97% specyficzność w pierwszych 24 godzinach od wystąpienia objawów.
angiografia CT, angiografia rezonansu magnetycznego, aortografia, białko C-reaktywne, D-dimer, echokardiografia przezklatkowa, gazometria, kinaza kreatynowa, krwiak śródścienny, marker sercowy, morfologia krwi, niedokrwienie narządów, niewydolność serca, ostry zespół wieńcowy, prokalcytonina, rentgen klatki piersiowej, rezonans magnetyczny, rozwarstwienie aorty, rozwarstwienie aorty typu A, rozwarstwienie aorty typu B, środek kontrastowy, tamponada serca, tętnica wieńcowa, tomografia komputerowa, udar mózgu, zapalenie opłucnej, zastawka aortalna, zatorowość płucna, zespół Ehlersa-Danlosa, zespół Marfana, zespół wieńcowy