S-enancjomer
S-enancjomer to jedna z form przestrzennych związku chemicznego, która charakteryzuje się określoną konfiguracją absolutną według reguł Cahna-Ingolda-Preloga. W nomenklaturze chemicznej, przedrostek „S” (od łacińskiego sinister – lewy) oznacza określoną orientację podstawników wokół centrum chiralności.
W kontekście medycznym, S-enancjomery często wykazują odmienne właściwości farmakologiczne w porównaniu do ich R-enancjomerów. Ta różnica jest kluczowa w farmakologii, ponieważ organizm ludzki, zawierający wiele chiralnych struktur biologicznych (jak receptory czy enzymy), może reagować selektywnie z jednym z enancjomerów leku.
Wiele leków stosowanych w praktyce klinicznej to S-enancjomery, wybrane ze względu na ich korzystniejszy profil działania lub mniejszą toksyczność. Przykładami są S-omeprazol (esomeprazol), który jest skuteczniejszy w hamowaniu wydzielania kwasu żołądkowego niż mieszanina racemiczna, czy S-metoprolol, wykazujący silniejsze działanie beta-adrenolityczne.
Współczesna farmacja kliniczna przykłada dużą wagę do enancjoselektywności leków, co doprowadziło do rozwoju tzw. terapii chiralnej, gdzie stosuje się czyste enancjomery zamiast mieszanin racemicznych, co może poprawić skuteczność terapeutyczną i zmniejszyć działania niepożądane.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Symescital 5 mg
Przedkliniczna ocena bezpieczeństwa escytalopramu, będącego składnikiem leku Symescital, opiera się częściowo na danych dotyczących cytalopramu ze względu na podobny profil toksykologiczno-kinetyczny obu substancji. Badania na szczurach wykazały toksyczne działanie obu leków na mięsień sercowy, objawiające się zastoinową niewydolnością serca po kilkutygodniowym podawaniu dawek wywołujących ogólne działanie toksyczne. Toksyczność ta korelowała bardziej z maksymalnymi stężeniami leku w osoczu niż z całkowitą ekspozycją (AUC). Maksymalne stężenia escytalopramu bez działań niepożądanych były ośmiokrotnie wyższe niż stężenia kliniczne, a AUC 3-4 razy większe. Efekty kardiotoksyczne prawdopodobnie wynikają z wpływu na aminy biogenne i wtórnych zaburzeń hemodynamicznych, jednak mechanizm ten nie jest w pełni poznany. W praktyce klinicznej nie zaobserwowano korelacji tych efektów z działaniem leku u ludzi.
amina biogenna, badanie przedkliniczne, badanie toksykologiczne, badanie toksykologiczno-kinetyczne, cytalopram, działanie embriotoksyczne, embriotoksyczność, escytalopram, fosfolipid, fosfolipidoza, mechanizm toksyczności, niedokrwienie, profil bezpieczeństwa leku, przepływ wieńcowy, S-enancjomer, stężenie leku w osoczu, toksyczność rozwojowa, wada rozwojowa, wskaźnik płodności, zaburzenie hemodynamiczne, zastoinowa niewydolność serca - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Nexpram 10 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne escytalopramu, opierające się na porównaniu z cytalopramem, wykazały potencjalne ryzyko kardiotoksyczności, fosfolipidozy oraz toksyczności rozwojowej, jednak efekty te pojawiały się głównie przy ekspozycjach znacznie przekraczających kliniczne poziomy. Maksymalne stężenia escytalopramu w osoczu bez działań niepożądanych były 8-krotnie wyższe niż stężenia kliniczne, a wartość AUC przekraczała ekspozycję kliniczną 3-4 razy. Kardiotoksyczność, obserwowana u szczurów, wiązała się z dawkami wywołującymi ogólne działanie toksyczne i prawdopodobnie była związana z wpływem na aminy biogenne, prowadząc do niedokrwienia mięśnia sercowego. Fosfolipidoza, odwracalna po zaprzestaniu podawania leku, dotyczyła płuc, najądrzy i wątroby przy ekspozycji zbliżonej do klinicznej. Działanie embriotoksyczne escytalopramu objawiało się zmniejszeniem masy ciała płodów i opóźnieniem kostnienia przy ekspozycji przekraczającej kliniczną, bez zwiększenia częstości wad rozwojowych.
amfifilne kationy, aminy biogenne, AUC, badania toksykologiczno-kinetyczne, cytalopram, działanie toksyczne, embriotoksyczność, escytalopram, fosfolipidoza, fosfolipidy, kardiotoksyczność, kumulacja fosfolipidów, niedokrwienie mięśnia sercowego, opóźnienie procesu kostnienia, przeciwwskazania, przepływ krwi w naczyniach wieńcowych, S-enancjomer, stężenie w osoczu, toksyczność rozwojowa, wskaźniki płodności, zastoinowa niewydolność serca - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Pramatis 10 mg
Badania toksykologiczne escytalopramu, przeprowadzone głównie na szczurach, wykazały potencjalną kardiotoksyczność, objawiającą się niewydolnością serca po kilku tygodniach stosowania dawek powodujących ogólnoustrojowe działanie toksyczne. Kardiotoksyczność koreluje bardziej z maksymalnymi stężeniami leku w osoczu niż z całkowitą ekspozycją (AUC). Maksymalne stężenia bez działań niepożądanych były 8-krotnie wyższe niż te obserwowane klinicznie, natomiast AUC było 3-4 razy wyższe niż w praktyce klinicznej. Długotrwałe stosowanie powodowało również fosfolipidozę w tkankach (płuca, najądrza, wątroba) przy ekspozycjach zbliżonych do klinicznych, zjawisko odwracalne po zaprzestaniu terapii. Embriotoksyczność objawiała się zmniejszeniem masy ciała płodów i opóźnieniem kostnienia przy ekspozycjach przekraczających kliniczne, bez zwiększenia częstości wad rozwojowych. W okresie laktacji obserwowano zmniejszoną przeżywalność przy wyższych niż kliniczne ekspozycjach (AUC).
amfifilny kation, amina biogenna, badanie toksykologiczno-kinetyczne, cytalopram, ekspozycja układowa, embriotoksyczność, escytalopram, fosfolipid, fosfolipidoza, kardiotoksyczność, laktacja, niedokrwienie, niewydolność serca, opóźnienie kostnienia, pole pod krzywą, przepływ wieńcowy, S-enancjomer, stężenie leku w osoczu, wada rozwojowa, wskaźnik ciążowy, wskaźnik płodności - Leksykon substancji czynnych
Lewofloksacyna – Właściwości farmakodynamiczne
Lewofloksacyna, będąca S-enancjomerem ofloksacyny z grupy fluorochinolonów, wykazuje szerokie spektrum działania przeciwbakteryjnego obejmujące tlenowe bakterie Gram-dodatnie, Gram-ujemne, bakterie beztlenowe oraz patogeny atypowe. Mechanizm jej działania polega na hamowaniu topoizomeraz typu II – gyrazy DNA (głównie u bakterii Gram-ujemnych) oraz topoizomerazy IV (u bakterii Gram-dodatnich), co prowadzi do zahamowania replikacji i naprawy DNA. Skuteczność leku jest zależna od farmakokinetyczno-farmakodynamicznego parametru Cmax/MIC lub AUC/MIC, gdzie wartości graniczne MIC różnią się w zależności od gatunku, np. dla Enterobacterales MIC ≤0,5 mg/l oznacza wrażliwość, a >1 mg/l oporność. Warto podkreślić, że oporność na lewofloksacynę rozwija się głównie przez mutacje w genach gyrA, gyrB, parC i parE oraz mechanizmy zmniejszające stężenie leku w komórce, takie jak zmniejszona przepuszczalność błony (np. zmiany w porynach OmpF) i aktywne usuwanie leku przez pompy efflux (np. NorA u gronkowców). Oporność krzyżowa występuje w obrębie fluorochinolonów, natomiast nie obserwuje się jej z antybiotykami innych klas.
bakteria beztlenowa, bakteria Gram-dodatnia, bakteria Gram-ujemna, bakteria koagulazo-ujemna, działanie przeciwbakteryjne, enzym bakteryjny, fluorochinolon, gyraza DNA, legionella, minimalne stężenie hamujące, moraksella, MRSA, MSSA, mutacja miejsca docelowego, mykoplazma, ofloksacyna, operacja zaćmy, oporność krzyżowa, oporność nabyta, oporność plazmidowa, oporność wielolekowa, oporność wrodzona, pałeczka hemofilna, pałeczka ropy błękitnej, patogen atypowy, pneumokok, pole pod krzywą, pompa efflux, przekrwienie spojówkowe, S-enancjomer, spektrum przeciwbakteryjne, stan zapalny, stężenie w surowicy, topoizomeraza IV, topoizomeraza typu II, wartość graniczna MIC, zależność farmakokinetyczno-farmakodynamiczna, zapalenie komory przedniej, zapalenie wnętrza gałki ocznej, zmniejszona przepuszczalność - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Aciprex 10 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne escytalopramu, choć niekompletne, opierają się na danych dotyczących cytalopramu ze względu na podobny profil bezpieczeństwa obu substancji. Badania na szczurach wykazały potencjalną kardiotoksyczność obu leków, objawiającą się zastoinową niewydolnością serca przy dawkach wywołujących ogólne działanie toksyczne. Kardiotoksyczność była bardziej związana z maksymalnymi stężeniami w osoczu niż z całkowitą ekspozycją (AUC). Maksymalne stężenia escytalopramu bez działań niepożądanych były 8-krotnie wyższe niż stężenia kliniczne, a AUC 3-4-krotnie wyższe. Mechanizm toksyczności może wiązać się z wpływem na aminy biogenne i niedokrwieniem, jednak kliniczne dane nie potwierdzają tych efektów u ludzi. Dodatkowo, obserwowano odwracalną fosfolipidozę w tkankach (płuca, najądrza, wątroba) przy ekspozycji zbliżonej do klinicznej, bez jasnego znaczenia klinicznego.
amina biogenna, AUC, badanie kliniczne, badanie przedkliniczne, badanie toksykologiczno-kinetyczne, działanie embriotoksyczne, działanie teratogenne, escytalopram, fosfolipid, fosfolipidoza, kardiotoksyczność, niedokrwienie, przepływ wieńcowy, S-enancjomer, stężenie w osoczu, wada rozwojowa, wskaźnik ciążowy, wskaźnik płodności, zastoinowa niewydolność serca - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Normeg 250 mg
Lek Normeg zawiera lewetyracetam, pochodną pirolidonu o unikalnym mechanizmie działania przeciwpadaczkowego, wiążącą się z białkiem pęcherzyków synaptycznych 2A, co wpływa na hamowanie prądów Ca²⁺ typu N oraz modulację uwalniania neuroprzekaźników. Lewetyracetam wykazuje skuteczność w leczeniu napadów częściowych, wtórnie uogólnionych, mioklonicznych oraz pierwotnie uogólnionych toniczno-klonicznych, potwierdzoną w licznych badaniach klinicznych obejmujących pacjentów od 1 miesiąca życia do dorosłych. Dawki stosowane w badaniach wynosiły od 20 mg/kg mc./dobę u niemowląt do 3000 mg/dobę u dorosłych, podawane w dwóch dawkach podzielonych. W badaniach u dorosłych odsetek pacjentów z redukcją napadów o ≥50% wynosił od 27,7% (1000 mg/dobę) do 41,3% (3000 mg/dobę), a u dzieci 44,6% przy dawce 60 mg/kg mc./dobę. W badaniach monoterapii lewetyracetam wykazał równoważność skuteczności z karbamazepiną CR, osiągając 73,0% pacjentów bez napadów przez 6 miesięcy.
białko pęcherzyków synaptycznych 2A, działanie przeciwpadaczkowe, egzocytoza neuroprzekaźników, idiopatyczna padaczka uogólniona, karbamazepina o kontrolowanym uwalnianiu, lek przeciwpadaczkowy, lewetyracetam, mechanizm działania lewetyracetamu, młodzieńcza padaczka miokloniczna, monoterapia, napad częściowy wtórnie uogólniony, napad grand mal, napad miokloniczny, napad padaczkowy, napad toniczno-kloniczny, padaczka, padaczka z napadami częściowymi, padaczka z napadami nieświadomości, placebo, pochodna pirolidonu, prąd bramkowany przez GABA, prąd Ca²⁺ typu N, S-enancjomer, terapia wspomagająca, wideo-EEG - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Escitalopram Aurovitas 20 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne escytalopramu wykazały, że pomimo braku pełnego zestawu konwencjonalnych badań, profil toksykologiczny i farmakokinetyczny escytalopramu jest zbliżony do cytalopramu, co pozwala na ekstrapolację danych. Zarówno escytalopram, jak i cytalopram wykazywały toksyczne działanie na mięsień sercowy u szczurów, prowadząc do zastoinowej niewydolności serca po wielotygodniowym podawaniu dawek o działaniu ogólnoustrojowo toksycznym. Kardiotoksyczność była silniej skorelowana z maksymalnymi stężeniami leku w osoczu niż z AUC. Maksymalne stężenia bez działań niepożądanych były 8-krotnie wyższe niż stężenia kliniczne, natomiast AUC escytalopramu wynosiło 3-4 razy, a cytalopramu 6-7 razy więcej niż ekspozycja kliniczna. Mechanizm kardiotoksyczności prawdopodobnie wiąże się z wpływem na aminy biogenne i niedokrwieniem mięśnia sercowego, jednak nie jest w pełni poznany. Dane kliniczne nie potwierdzają występowania tych efektów u ludzi.
aminy biogenne, AUC, badania toksykologiczne, cytalopram, embriotoksyczność, escytalopram, fosfolipidoza, fosfolipidy, kardiotoksyczność, naczynia wieńcowe, niedokrwienie mięśnia sercowego, nieprawidłowe nasienie, przeżywalność, S-enancjomer, stężenie leku w osoczu, toksyczność rozwojowa, zaburzenia płodności, zastoinowa niewydolność serca - Leksykon substancji czynnych
Lewetyracetam – Właściwości farmakodynamiczne
Lewetyracetam, będący S-enancjomerem amidu kwasu α-etylo-2-oksy-l-pirolidynooctowego, to unikalny lek przeciwpadaczkowy z grupy N03AX14, o mechanizmie działania różniącym się od innych dostępnych AED. Jego działanie polega głównie na interakcji z białkiem pęcherzyków synaptycznych 2A, co wpływa na proces fuzji pęcherzyków i egzocytozy neurotransmiterów, a także na modulację prądów jonów Ca typu N oraz częściowe znoszenie hamowania prądów bramkowanych przez GABA i glicynę. Lewetyracetam wykazuje szerokie spektrum działania przeciwdrgawkowego w modelach zwierzęcych i klinicznych, nie wykazując efektu drgawkotwórczego, a jego główny metabolit jest farmakologicznie nieaktywny.
białko pęcherzyków synaptycznych, działanie przeciwdrgawkowe, działanie przeciwpadaczkowe, egzocytoza neurotransmiterów, elektroencefalografia, farmakodynamika, GABA, idiopatyczna padaczka uogólniona, karbamazepina, lek przeciwpadaczkowy, lewetyracetam, młodzieńcza padaczka miokloniczna, monoterapia, napad częściowy, napad częściowy wtórnie uogólniony, napad grand mal, napad miokloniczny, napad padaczkowy, napad toniczno-kloniczny, napad toniczno-kloniczny pierwotnie uogólniony, neurotransmisja, padaczka z napadami nieświadomości, pochodna pirolidonu, prąd wapniowy, S-enancjomer, terapia wspomagająca, wideo-EEG, wyładowanie padaczkowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Servenon 15 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne escytalopramu, opierające się na danych z badań cytalopramu, wykazały istotne działania niepożądane układu sercowo-naczyniowego u szczurów, w tym zastoinową niewydolność serca. Toksyny kardiologiczne korelują bardziej z maksymalnym stężeniem leku w osoczu niż z całkowitą ekspozycją (AUC). Maksymalne stężenia escytalopramu bez efektów toksycznych były 8-krotnie wyższe niż te obserwowane klinicznie, a AUC 3-4 razy wyższe. Mechanizm kardiotoksyczności prawdopodobnie wiąże się z wpływem na aminy biogenne i hemodynamikę, prowadząc do niedokrwienia wieńcowego, choć dokładny mechanizm pozostaje niejasny. Dane kliniczne nie potwierdzają tych efektów u ludzi. Długotrwałe podawanie leku powodowało fosfolipidozę w płucach, najądrzach i wątrobie, jednak zmiany te ustępowały po zakończeniu terapii i ich znaczenie kliniczne u ludzi nie jest potwierdzone.
amina biogenna, badanie toksykologiczne, badanie toksykologiczno-kinetyczne, cytalopram, czynnik ryzyka, działanie embriotoksyczne, działanie farmakologiczne, działanie toksyczne, escytalopram, fosfolipid, fosfolipidoza, implantacja zarodka, kardiotoksyczność, lek kationowy amfifilowy, niedokrwienie, nieprawidłowość nasienia, okres laktacji, opóźnienie kostnienia, pole pod krzywą stężenia, S-enancjomer, stężenie leku w osoczu, wada rozwojowa płodu, wskaźnik płodności, zastoinowa niewydolność serca - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Levalox 5 mg/ml
Lewofloksacyna, będąca S-enancjomerem ofloksacyny i należąca do grupy fluorochinolonów (kod ATC: J01MA12), działa bakteriobójczo poprzez inhibicję gyrazy DNA oraz topoizomerazy IV, kluczowych enzymów bakteryjnych odpowiedzialnych za replikację i naprawę DNA. Skuteczność leku jest ściśle powiązana z farmakokinetyczno-farmakodynamicznym stosunkiem Cmax/MIC lub AUC/MIC. Oporność na lewofloksacynę rozwija się wieloetapowo, obejmując mutacje w miejscach docelowych, zmniejszoną przepuszczalność błony komórkowej oraz mechanizmy efflux, z istotnym zjawiskiem oporności krzyżowej w obrębie fluorochinolonów. Zgodnie z wytycznymi EUCAST (wersja 10.0, 01.01.2020), kliniczne wartości graniczne MIC dla lewofloksacyny różnią się w zależności od gatunku, np. Enterobacterales ≤0,5 mg/l (wrażliwe) i >1 mg/l (oporne), Pseudomonas spp. ≤0,001 mg/l i >1 mg/l, Haemophilus influenzae ≤0,06 mg/l i >0,06 mg/l, co ma kluczowe znaczenie przy interpretacji wyników badań mikrobiologicznych i doborze terapii.
angina paciorkowcowa, Bacillus anthracis, Bacteroides fragilis, bakteriemia, Chlamydophila pneumoniae, choroba legionistów, efflux, Enterobacterales, Enterococcus faecalis, Enterococcus faecium, Escherichia coli, EUCAST, fluorochinolon, gyraza DNA, Haemophilus influenzae, Helicobacter pylori, koagulazo-ujemny gronkowiec, minimalne stężenie hamujące, Moraxella catarrhalis, MRSA, niepowikłane zakażenie dróg moczowych, oporność krzyżowa, papuzica, Pseudomonas aeruginosa, S-enancjomer, Staphylococcus aureus, Streptococcus pneumoniae, topoizomeraza IV, wąglik, wartość graniczna MIC, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie płuc - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Mozarin 20 mg
Badania przedkliniczne escytalopramu, oparte na porównaniu z cytalopramem, wykazały podobny profil toksykologiczno-kinetyczny u szczurów. W dawkach wywołujących toksyczność obserwowano kardiotoksyczność, w tym zastoinową niewydolność serca, silniej skorelowaną z maksymalnym stężeniem leku w osoczu niż z AUC. Maksymalne stężenie escytalopramu bez toksyczności było 8-krotnie wyższe niż stężenia kliniczne, a AUC 3-4-krotnie wyższe. Mechanizm kardiotoksyczności prawdopodobnie wiąże się z wpływem na aminy biogenne i hemodynamicznym zmniejszeniem przepływu wieńcowego, jednak nie potwierdzono klinicznej korelacji tych efektów u ludzi. Długotrwałe podawanie powodowało odwracalną fosfolipidozę w płucach, najądrzach i wątrobie przy ekspozycji zbliżonej do klinicznej, co jest zjawiskiem obserwowanym przy wielu kationowych lekach amfifilowych, bez ustalonego znaczenia klinicznego.
aminy biogenne, badania toksykologiczno-kinetyczne, badanie przedkliniczne, cytalopram, działanie teratogenne, embriotoksyczność, escytalopram, fosfolipidoza, fosfolipidy, kardiotoksyczność, opóźnienie kostnienia, pole pod krzywą stężenia, S-enancjomer, toksyczność rozwojowa płodu, wartość AUC, zastoinowa niewydolność serca, zmniejszenie masy ciała płodu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Escitalopram Genoptim 10 mg
W ocenie bezpieczeństwa escytalopramu, brak pełnego zestawu standardowych badań nieklinicznych został zrekompensowany ekstrapolacją danych z cytalopramu, ze względu na podobny profil toksykologiczno-kinetyczny. Badania na szczurach wykazały toksyczne działanie na serce, w tym zastoinową niewydolność serca, przy dawkach wywołujących ogólne działanie toksyczne. Kardiotoksyczność koreluje z maksymalnymi stężeniami leku w osoczu, które przy braku działań niepożądanych były 8-krotnie wyższe niż stężenia terapeutyczne, natomiast AUC było 3-4 razy większe niż w terapii klinicznej. Efekty kardiotoksyczne prawdopodobnie wynikają z nasilonego wpływu na aminy biogenne, prowadząc do zaburzeń hemodynamicznych i niedokrwienia mięśnia sercowego, choć mechanizm nie jest w pełni wyjaśniony. Długotrwałe podawanie powodowało fosfolipidozę w płucach, najądrzach i wątrobie, zjawisko przemijające po odstawieniu leku, bez potwierdzonego znaczenia klinicznego u ludzi.
amfifilne kationy, aminy biogenne, cytalopram, embriotoksyczność, escytalopram, fosfolipidoza, fosfolipidy, kardiotoksyczność, niedokrwienie mięśnia sercowego, opóźnienie kostnienia, przepływ krwi w naczyniach wieńcowych, S-enancjomer, toksyczność kardiologiczna, toksyczność rozwojowa, wartość AUC, wskaźnik płodności, zaburzenia hemodynamiczne, zastoinowa niewydolność serca - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Mozarin Swift 20 mg
Badania toksykologiczno-kinetyczne escytalopramu, substancji czynnej Mozarin Swift, wykazały podobny profil toksyczności do citalopramu, co pozwala na odniesienie danych citalopramu do escytalopramu. W badaniach na szczurach zaobserwowano kardiotoksyczność objawiającą się zastoinową niewydolnością serca po kilku tygodniach podawania dawek wywołujących ogólne działanie toksyczne. Mechanizm kardiotoksyczności wiąże się z maksymalnymi stężeniami leku w osoczu, a nie z całkowitą ekspozycją (AUC). Maksymalne stężenia escytalopramu bez działań niepożądanych były 8-krotnie wyższe niż stężenia kliniczne, a AUC 3-4 razy wyższe. W przypadku citalopramu AUC S-enancjomeru było 6-7 razy wyższe niż w warunkach klinicznych. Mechanizm toksyczności prawdopodobnie wynika z wpływu na aminy biogenne, prowadząc do niedokrwienia mięśnia sercowego, jednak kliniczne dane nie potwierdzają istotnej kardiotoksyczności u ludzi.
aminy biogenne, badanie toksykologiczne, badanie toksykologiczno-kinetyczne, citalopram, działanie embriotoksyczne, działanie farmakologiczne, efekt hemodynamiczny, escytalopram, fosfolipidoza, kardiotoksyczność, kumulacja fosfolipidów, niedokrwienie, okres okołoporodowy, opóźnienie kostnienia, przepływ krwi w naczyniach wieńcowych, S-enancjomer, stężenie leku w osoczu, wskaźnik płodności, zastoinowa niewydolność serca, zmniejszenie masy ciała płodu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Escitil 20 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne escytalopramu, opierające się częściowo na danych dotyczących cytalopramu ze względu na podobieństwo profili toksykologicznych, wykazały potencjalną kardiotoksyczność obu substancji u szczurów. Kardiotoksyczność koreluje silniej z maksymalnymi stężeniami w osoczu niż z całkowitą ekspozycją (AUC), przy czym maksymalne stężenia bez działań niepożądanych były 8-krotnie wyższe niż stężenia kliniczne, a AUC escytalopramu wynosiło 3-4-krotność ekspozycji klinicznej. Mechanizm toksyczności może wiązać się z wpływem na aminy biogenne i hemodynamikę wieńcową, jednak nie jest do końca poznany. Długoterminowe podawanie escytalopramu i cytalopramu indukowało fosfolipidozę w płucach, najądrzach i wątrobie, obserwowaną przy ekspozycji zbliżonej do klinicznej, z odwracalnością zmian po odstawieniu leku. W badaniach rozwojowych escytalopram wykazywał embriotoksyczność przy ekspozycji przekraczającej kliniczną, manifestującą się zmniejszeniem masy ciała płodów i opóźnieniem kostnienia, bez zwiększenia częstości wad rozwojowych, co wskazuje na brak teratogenności.
amina biogenna, AUC, cytalopram, działanie teratogenne, efekt hemodynamiczny, embriotoksyczność, escytalopram, fosfolipid, fosfolipidoza, kardiotoksyczność, laktacja, niedokrwienie mięśnia sercowego, nieprawidłowe plemniki, płodność, S-enancjomer, stężenie w osoczu, wada rozwojowa, zagnieżdżenie, zastoinowa niewydolność serca - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Pramatis 5 mg
Dane przedkliniczne dotyczące escytalopramu, substancji czynnej leku Pramatis, wskazują na podobny profil bezpieczeństwa do cytalopramu, co pozwala na ekstrapolację wyników toksykologicznych. W badaniach na szczurach zaobserwowano kardiotoksyczność obu substancji, manifestującą się niewydolnością serca po kilku tygodniach stosowania dawek wywołujących ogólną toksyczność. Kardiotoksyczność koreluje silniej z maksymalnym stężeniem w osoczu niż z całkowitą ekspozycją (AUC). Maksymalne stężenie escytalopramu bez działań niepożądanych było 8-krotnie wyższe niż w warunkach klinicznych, a AUC 3-4 razy większe. W przypadku cytalopramu AUC S-enancjomeru było 6-7 razy wyższe niż w terapii u ludzi. Mechanizm toksyczności sercowej pozostaje nie do końca wyjaśniony, a dane kliniczne nie potwierdzają występowania kardiotoksyczności u pacjentów. Dodatkowo, długotrwałe podawanie escytalopramu i cytalopramu powodowało odwracalną fosfolipidozę w płucach, najądrzach i wątrobie przy ekspozycjach zbliżonych do klinicznych, co jest zjawiskiem obserwowanym także przy innych lekach amfifilnych kationów, jednak jego znaczenie kliniczne pozostaje niejasne.
amfifilne kationy, aminy biogenne, AUC, badanie niekliniczne, badanie toksykologiczno-kinetyczne, cytalopram, działanie niepożądane, ekspozycja układowa, embriotoksyczność, escytalopram, fosfolipidoza, fosfolipidy, implantacja, kardiotoksyczność, laktacja, niedokrwienie mięśnia sercowego, nieprawidłowe nasienie, niewydolność serca, opóźnienie kostnienia, płodność, profil bezpieczeństwa, przepływ wieńcowy, rozwój pourodzeniowy, S-enancjomer, stężenie w osoczu, toksyczność rozwojowa, toksyczność sercowa, wada rozwojowa, wskaźnik ciążowy