Właściwości farmakokinetyczne
Bikalutamid

Właściwości farmakokinetyczne bikalutamidu

Bikalutamid jest niesteroidowym antyandrogenem stosowanym w leczeniu raka gruczołu krokowego. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis właściwości farmakokinetycznych tej substancji czynnej, obejmujący procesy wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu i eliminacji, a także charakterystykę w specjalnych grupach pacjentów.^{1 2}

Wchłanianie

Bikalutamid charakteryzuje się dobrym wchłanianiem po podaniu doustnym. W przypadku preparatu Bicalutamide Accord obserwuje się powolne, ale efektywne wchłanianie substancji czynnej. Istotne jest, że na podstawie dostępnych danych nie stwierdzono dowodów o znaczeniu klinicznym wskazujących na wpływ pokarmu na biodostępność bikalutamidu, co potwierdza się w przypadku wszystkich analizowanych preparatów.^{3 4 5}

Dystrybucja

Bikalutamid wykazuje silne wiązanie z białkami osocza. W przypadku mieszaniny racemicznej odsetek związanego leku wynosi 96%, natomiast dla aktywnego farmakologicznie R-enancjomeru bikalutamidu jest to ponad 99,6%. Ta charakterystyka ma istotne znaczenie dla dystrybucji substancji w organizmie i jej dostępności biologicznej.^{6 99,6%)”>7 99%)”>8}

Metabolizm

Bikalutamid podlega intensywnym procesom metabolicznym w organizmie. Główne szlaki biotransformacji obejmują utlenianie oraz sprzęganie z kwasem glukuronowym. Te procesy prowadzą do powstania metabolitów, które są następnie wydalane.^{9 99,6%) i jest intensywnie metabolizowany (poprzez utlenianie i sprzęganie z kwasem glukuronowym).”>10 99%) i jest w dużym stopniu metabolizowany (na drodze utleniania i przemiany do glukuronidów)”>11}

Bikalutamid charakteryzuje się istotną różnicą w metabolizmie enancjomerów. S-enancjomer jest usuwany z organizmu znacznie szybciej w porównaniu z R-enancjomerem, który posiada dłuższy okres półtrwania wynoszący około jednego tygodnia. Ta różnica jest kluczowa dla efektu terapeutycznego, ponieważ to właśnie R-enancjomer wykazuje aktywność farmakologiczną.^{12 13 14}

Kumulacja leku

Ze względu na długi okres półtrwania R-enancjomeru, przy regularnym, codziennym podawaniu bikalutamidu w dawce 50 mg, obserwuje się znaczącą kumulację tej aktywnej formy w osoczu. Stężenie R-enancjomeru zwiększa się około 10-krotnie w porównaniu z początkowym poziomem.^{15 16 17}

W stanie stacjonarnym, podczas podawania bikalutamidu w dawce 50 mg raz na dobę, stężenie R-enancjomeru w osoczu osiąga poziom około 9 mikrogramów/ml. W tych warunkach aktywny R-enancjomer stanowi aż 99% wszystkich enancjomerów obecnych w krążeniu, co jest kluczowe dla efektu terapeutycznego leku.^{18 19 20}

Eliminacja

Metabolity bikalutamidu są wydalane przez nerki oraz z żółcią w przybliżeniu w równych proporcjach. Po wydaleniu z żółcią może następować hydroliza glukuronidów. Istotnym jest, że nie stwierdza się bikalutamidu w postaci niezmienionej w moczu.^{21 22 23}

Stężenie bikalutamidu w nasieniu

Badania kliniczne wykazały, że średnie stężenie R-bikalutamidu w nasieniu mężczyzn przyjmujących lek w dawce 150 mg wynosiło 4,9 mikrogramów/ml. Ilość substancji potencjalnie przekazywanej partnerce podczas stosunku płciowego jest bardzo niewielka – szacuje się ją na około 0,3 mikrograma/kg masy ciała. Istotne jest, że wartość ta jest mniejsza niż stężenie, które w badaniach na zwierzętach laboratoryjnych wywoływało zmiany u potomstwa.^{24 25 26}

Farmakokinetyka w specjalnych grupach pacjentów

Właściwości farmakokinetyczne R-enancjomeru bikalutamidu nie zależą od szeregu czynników indywidualnych, takich jak:^{27 28 29}

• Wiek pacjenta
• Czynność nerek
• Łagodne do umiarkowanych zaburzenia czynności wątroby

^{30 31 32}

Natomiast istotne jest, że u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby obserwuje się wolniejszą eliminację R-enancjomeru z osocza. Ta informacja ma szczególne znaczenie kliniczne przy ustalaniu dawkowania u pacjentów z zaawansowanymi chorobami wątroby.^{33 34 35}