toksyczność abakawiru

Toksyczność abakawiru odnosi się do niepożądanych reakcji związanych ze stosowaniem tego nukleozydowego inhibitora odwrotnej transkryptazy, stosowanego w leczeniu zakażenia HIV. Najpoważniejszym działaniem niepożądanym jest reakcja nadwrażliwości na abakawir (HSR), która występuje u 5-8% pacjentów, zwykle w ciągu pierwszych 6 tygodni terapii.

Reakcja nadwrażliwości na abakawir charakteryzuje się wystąpieniem takich objawów jak gorączka, wysypka, objawy żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty, biegunka, ból brzucha), zmęczenie i złe samopoczucie. W cięższych przypadkach może dojść do hipotensji, niewydolności oddechowej i wstrząsu anafilaktycznego. Kluczowe znaczenie ma natychmiastowe odstawienie leku w przypadku podejrzenia HSR, gdyż ponowne wprowadzenie abakawiru może prowadzić do gwałtownej, potencjalnie śmiertelnej reakcji.

Wykazano silny związek między reakcją nadwrażliwości na abakawir a obecnością allelu HLA-B*5701. Z tego powodu przed rozpoczęciem terapii abakawirem zaleca się wykonanie badania przesiewowego na obecność tego markera genetycznego. Wdrożenie tej praktyki znacząco zmniejszyło częstość występowania reakcji nadwrażliwości. Poza HSR, abakawir może wykazywać również toksyczność mitochondrialną, choć w mniejszym stopniu niż inne nukleozydowe inhibitory odwrotnej transkryptazy.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Abacavir Accord 300 mg

Abakawir (Abacavir Accord, 300 mg) stosowany u kobiet w ciąży wykazuje zdolność przenikania przez barierę łożyskową, co potwierdza ekspozycję płodu na lek i jego metabolity. Dane kliniczne obejmujące ponad 800 przypadków ekspozycji w pierwszym trymestrze oraz ponad 1000 w drugim i trzecim trymestrze nie wykazały zwiększonego ryzyka wad rozwojowych ani toksyczności płodowej przypisywanej abakawiru. Badania przedkliniczne na modelach zwierzęcych wskazały na toksyczność zarodkową u szczurów oraz potencjalne działanie rakotwórcze, jednak ich znaczenie kliniczne dla ludzi pozostaje nieustalone. Warto podkreślić, że leki z grupy analogów nukleozydów/nukleotydów, do których należy abakawir, mogą indukować uszkodzenia mitochondriów, co wymaga uwzględnienia ryzyka mitochondrialnej dysfunkcji u noworodków narażonych in utero lub po urodzeniu.
abakawir, analog nukleozydu, bariera łożyskowa, działanie niepożądane leku, lek przeciwretrowirusowy, schemat terapeutyczny, terapia przeciwretrowirusowa, toksyczność abakawiru, transmisja HIV, trymestr ciąży, uszkodzenie mitochondriów, wada rozwojowa płodu, wertykalna transmisja HIV, zaburzenie czynności mitochondriów, zakażenie HIV
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Abacavir + Lamivudine Sandoz 600 mg + 300 mg

Dostępne dane przedkliniczne dotyczące abakawiru i lamiwudyny wskazują na brak mutagenności w testach bakteryjnych oraz negatywny wynik testu mikrojądrowego in vivo u szczurów dla ich kombinacji. Lamiwudyna nie wykazuje działania genotoksycznego in vivo przy stężeniach osoczowych przekraczających 40-50-krotność stężeń klinicznych, natomiast abakawir wykazuje słabą zdolność do uszkodzeń chromosomów przy wysokich stężeniach. W badaniach rakotwórczości lamiwudyna nie wykazała działania rakotwórczego, natomiast abakawir zwiększał częstość występowania nowotworów złośliwych i niezłośliwych u myszy i szczurów, w dawkach 110-600 mg/kg mc./dobę, przy ekspozycji 3-7-krotnie wyższej niż u ludzi. Potencjał rakotwórczy kombinacji nie został zbadany, jednak korzyści kliniczne przewyższają ryzyko. Abakawir powoduje hepatomegalię u zwierząt, bez potwierdzonej hepatotoksyczności klinicznej, oraz niewielkie zmiany degeneracyjne mięśnia sercowego przy ekspozycji 7-24 razy wyższej niż u ludzi.
abakawir, analog nukleozydu, autoindukcja metabolizmu, badanie płodności, badanie toksyczności, bariera łożyskowa, działanie genotoksyczne, działanie hepatotoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, działanie toksyczne, gruczoł łechtaczki, gruczoł napletka, gruczoł tarczowy, indukcja metabolizmu, komórka chłoniaka, lamiwudyna, masa wątroby, metabolizm wątrobowy, mięsień sercowy, nowotwór złośliwy, obrzęk płodu, obumieranie zarodka, replikacja DNA komórkowego, test bakteryjny, test mikrojądrowy in vivo, tkanka podskórna, toksyczność abakawiru, uszkodzenie chromosomu, wada rozwojowa szkieletu, węzeł chłonny, zgon płodu, zmiana degeneracyjna, zmiana szkieletowa

toksyczność abakawiru

Powiązane wpisy

Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Abacavir Accord 300 mg

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Abacavir + Lamivudine Sandoz 600 mg + 300 mg