dawka próbna
Dawka próbna to wstępna, zwykle niewielka ilość leku podawana pacjentowi przed zastosowaniem pełnej dawki terapeutycznej. Stosuje się ją głównie w przypadku leków o dużym potencjale wywoływania reakcji nadwrażliwości lub w sytuacjach, gdy istnieje podejrzenie, że pacjent może zareagować niepożądanie na dany preparat.
Procedura podania dawki próbnej jest szczególnie istotna w przypadku antybiotyków β-laktamowych, środków kontrastowych, leków biologicznych oraz niektórych chemioterapeutyków. Pozwala ona na wczesne wykrycie reakcji alergicznej i zapobiegnięcie poważnym powikłaniom, które mogłyby wystąpić po podaniu pełnej dawki.
Podczas podawania dawki próbnej pacjent pozostaje pod ścisłą obserwacją personelu medycznego, a w pobliżu powinien znajdować się sprzęt do prowadzenia resuscytacji. Jeśli dawka próbna jest dobrze tolerowana, zazwyczaj po określonym czasie (najczęściej 30-60 minut) podaje się pełną dawkę leku. W przypadku wystąpienia objawów niepożądanych, podawanie leku jest natychmiast przerywane i wdrażane jest odpowiednie leczenie.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Bupivacainum hydrochloricum WZF 0,5% 5 mg/ml
Produkt BUPIVACAINUM HYDROCHLORICUM WZF 0,5% (5 mg/ml) jest roztworem do wstrzykiwań bez środków konserwujących, stosowanym do znieczulenia regionalnego i leczenia ostrego bólu około- i pooperacyjnego. U dzieci dawka zalecana wynosi 1,5-2 mg/kg (stężenie 2,5 mg/ml, objętość 0,6-0,8 ml/kg), z maksymalną dawką 2 mg/kg masy ciała, przy czym dawkę należy dostosować do należnej masy ciała, zwłaszcza u dzieci o dużej masie. Wskazania obejmują zewnątrzoponowe krzyżowe, lędźwiowe i piersiowe, znieczulenie nasiękowe oraz blokady nerwów obwodowych. Szczególną ostrożność należy zachować przy podawaniu zewnątrzoponowym, stosując powolne wstrzyknięcia w dawkach podzielonych z ciągłym monitorowaniem czynności życiowych i powtarzanymi aspiracjami, aby uniknąć podania donaczyniowego. Nie ustalono bezpieczeństwa stosowania u dzieci poniżej 1 roku życia oraz przy przerywanych wstrzyknięciach zewnątrzoponowych lub infuzji ciągłej z powodu ograniczonych danych.
artroskopia kolana, blokada małego nerwu, blokada nerwu obwodowego, blokada prącia, ból porodowy, bupiwakaina, bupiwakaina z adrenaliną, cięcie cesarskie, dawka próbna, należna masa ciała, objawy toksyczności, podanie donaczyniowe, podanie dostawowe, przestrzeń podpajęczynówkowa, przestrzeń zewnątrzoponowa, splot ramienny, toksyczne stężenie w osoczu, uszkodzenie nerwu, znieczulenie chirurgiczne, znieczulenie ciągłe, znieczulenie nasiękowe, znieczulenie regionalne, znieczulenie zewnątrzoponowe - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Lidocaine 2% Fresenius Kabi 20 mg/ml
Lidocaine 2% Fresenius Kabi (20 mg/ml) jest roztworem do znieczulenia miejscowego, którego dawkowanie musi być indywidualnie dostosowane do pacjenta i miejsca podania, stosując najmniejszą skuteczną dawkę. Maksymalna dawka u zdrowych dorosłych nie powinna przekraczać 200 mg lidokainy, a w znieczuleniu podpajęczynówkowym limit wynosi 100 mg. W znieczuleniu nadtwardówkowym i krzyżowym dawkę maksymalną (do 300 mg w zależności od procedury) nie należy powtarzać częściej niż co 1,5 godziny. W przypadku znieczulenia odcinkowego dożylnego stosuje się roztwór 5 mg/ml, z maksymalną dawką 4 mg/kg masy ciała. Roztwór można rozcieńczać solą fizjologiczną (NaCl 0,9%) bezpośrednio przed podaniem, aby dostosować objętość i stężenie do potrzeb klinicznych.
blokada korzeni nerwowych, blokada nerwów międzyżebrowych, blokada nerwu sromowego, blokada okołoszyjkowa, blokada przykręgowa, blokada splotu lędźwiowego, blokada splotu szyjnego, blokada zewnątrzoponowa, chlorowodorek lidokainy, dawka próbna, dermatom, farmakokinetyka leku, lidokaina, podanie donaczyniowe, podanie podpajęczynówkowe, roztwór soli fizjologicznej, wstrzyknięcie domięśniowe, wstrzyknięcie dożylne, wstrzyknięcie nadtwardówkowe, wstrzyknięcie podskórne, znieczulenie miejscowe, znieczulenie nadtwardówkowe, znieczulenie nadtwardówkowe lędźwiowe, znieczulenie nasiękowe, znieczulenie odcinkowe dożylne, znieczulenie podpajęczynówkowe, zwój gwiaździsty - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Trasylol
Aprotynina, substancja czynna leku Trasylol, jest wskazana wyłącznie do stosowania w izolowanych zabiegach pomostowania aortalno-wieńcowego (CABG) i nie powinna być stosowana w połączeniu z innymi zabiegami kardiochirurgicznymi ze względu na brak danych potwierdzających korzystny stosunek korzyści do ryzyka. Podczas terapii aprotyniną nie należy redukować dawki heparyny, a monitorowanie antykoagulacji u pacjentów poddawanych CABG z krążeniem pozaustrojowym powinno odbywać się za pomocą pomiarów aktywności anty-Xa, stężenia heparyny we krwi lub czasu krzepnięcia po aktywacji (ACT). Zalecane wartości minimalne ACT to 750 sekund dla kelitu i 480 sekund dla kaolinu, niezależnie od wpływu rozcieńczenia krwi i hipotermii. Aprotynina nie wpływa na wyniki testów miareczkowania protaminy ani pomiarów anty-Xa, co umożliwia prawidłową neutralizację heparyny po zabiegu. Należy unikać stosowania krwi z infuzji aprotyniny do konserwacji przeszczepów, a u pacjentów z wcześniejszą ekspozycją na aprotyninę konieczna jest szczególna ostrożność ze względu na ryzyko reakcji anafilaktycznych, które mogą wystąpić nawet po dłuższym czasie od poprzedniego podania.
aktywność anty-Xa, antykoagulacja heparynowa, aprotynina, czas częściowej tromboplastyny, czas częściowej tromboplastyny po aktywacji, czas krzepnięcia po aktywacji, dawka próbna, głęboka hipotermia, klej tkankowy, krążenie pozaustrojowe, kwas aminokapronowy, leczenie przeciwzakrzepowe, niewydolność nerek, pomostowanie aortalno-wieńcowe, powikłanie krwotoczne, protamina, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, stężenie kreatyniny, terapia ratunkowa, zaburzenie czynności nerek, zatrzymanie krążenia - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Jodek sodu Na 131I, roztwór do wstrzykiwań 37-740 Mbq/ml
Jodek sodu Na 131I w roztworze do wstrzykiwań (aktywność 37-740 MBq/ml) jest radiofarmaceutykiem wykorzystywanym zarówno w diagnostyce, jak i terapii schorzeń tarczycy. Izotop 131I charakteryzuje się okresem półtrwania 8,02 dnia i emituje promieniowanie gamma o energiach 365 keV (81,7%), 637 keV (7,2%) oraz 284 keV (6,1%), a także promieniowanie beta o maksymalnej energii 606 keV. W diagnostyce umożliwia ocenę funkcji tarczycy w nadczynności i niedoczynności, a także morfologii i topografii gruczołu, w tym identyfikację ektopii oraz charakterystykę czynnościową zmian ogniskowych (guzki zimne, ciepłe i gorące). Ponadto stosowany jest jako dawka testowa do oceny kinetyki radiojodu, co pozwala na precyzyjne obliczenie aktywności terapeutycznej. W diagnostyce raka tarczycy służy do identyfikacji pozostałości tkanki po tyreoidektomii oraz lokalizacji przerzutów.
choroba Gravesa-Basedowa, dawka próbna, efektywny okres półtrwania, ektopia tarczycy, guzek autonomiczny, guzek ciepły, guzek gorący, guzek zimny, jodek sodu Na 131I, mikroprzerzut, nadczynność tarczycy, niedoczynność tarczycy, promieniotwórczy izotop jodu, promieniowanie beta, promieniowanie gamma, przerzut jodochwytny, przerzut raka tarczycy, radiofarmaceutyk, rak brodawkowaty, rak pęcherzykowy, terapia izotopowa, tyreoidektomia, wole guzkowe obojętne, wole wieloguzkowe, wychwyt tarczycowy, zaburzenia czynności tarczycy, zmiana ogniskowa, zróżnicowany rak tarczycy - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Lidocaine Grindeks 20 mg/ml
Lidocaine Grindeks w roztworze do wstrzykiwań o stężeniu 20 mg/ml zawiera chlorowodorek lidokainy i jest stosowany w różnych technikach znieczulenia miejscowego. Maksymalna jednorazowa dawka dla dorosłych nie powinna przekraczać 400 mg, a dawkowanie jest dostosowane do obszaru ciała i rodzaju znieczulenia, np. dożylne znieczulenie miejscowe na ramię 5-10 ml (100-200 mg), na nogę 10 ml (200 mg), blokady nerwów 1-2 ml (20-40 mg), znieczulenie nadtwardówkowe lędźwiowe 12,5-20 ml (250-400 mg), piersiowe 10-15 ml (200-300 mg), krzyżowe chirurgiczne 20 ml (400 mg) oraz krzyżowe w położnictwie 10-15 ml (200-300 mg). U pacjentów w złym stanie ogólnym dawkę należy odpowiednio zmniejszyć. Preparat powinien być podawany wyłącznie przez wykwalifikowany personel medyczny, z zachowaniem zasad bezpieczeństwa, takich jak kontrolna aspiracja przed podaniem pełnej dawki, powolne wstrzykiwanie oraz unikanie podawania zimnego roztworu.
blokada nerwu, chlorowodorek lidokainy, dawka próbna, dożylne znieczulenie miejscowe, działanie niepożądane, lidokaina, podanie domięśniowe, podanie dożylne, podanie nadtwardówkowe, podanie podskórne, roztwór do wstrzykiwań, technika znieczulenia, znieczulenie krzyżowe, znieczulenie lędźwiowe, znieczulenie miejscowe, znieczulenie nadtwardówkowe, znieczulenie piersiowe - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Ropivacaine Kabi 2 mg/ml
Ropivacaine Kabi jest lekiem do znieczuleń regionalnych, dostępnym w stężeniach 2 mg/ml, 7,5 mg/ml oraz 10 mg/ml, przeznaczonym do podawania wyłącznie przez lekarzy doświadczonych w tej technice. Dawkowanie powinno być indywidualnie dostosowane do stanu pacjenta i rodzaju znieczulenia, z zachowaniem zasady stosowania najmniejszej skutecznej dawki. Przykładowo, w znieczuleniu zewnątrzoponowym lędźwiowym stosuje się bolusy 10-20 ml roztworu 2 mg/ml (20-40 mg), z czasem indukcji 10-15 minut i czasem trwania 0,5-1,5 godziny. Infuzje ciągłe w leczeniu bólu porodowego lub pooperacyjnego podaje się w dawkach 6-14 ml/godz. (12-28 mg/godz.). Blokady regionalne obejmują szeroki zakres dawek od 2 do 200 mg, w zależności od techniki i obszaru znieczulenia.
adrenalina, blokada nerwów obwodowych, blokada nerwowa, blokada nerwu udowego, blokada rdzeniowa, blokada regionalna, blokada splotu ramiennego, ból pooperacyjny, ból porodowy, dawka próbna, działanie toksyczne, epinefryna, infuzja ciągła, lidokaina, lignokaina, ostry ból, podanie donaczyniowe, podanie podpajęczynówkowe, roztwór do wstrzykiwań, znieczulenie nasiękowe, znieczulenie regionalne, znieczulenie zewnątrzoponowe lędźwiowe, znieczulenie zewnątrzoponowe piersiowe - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Ropivacaine Kabi 10 mg/ml
Ropivacaine Kabi jest dostępny w stężeniach 2 mg/ml, 7,5 mg/ml oraz 10 mg/ml w formie roztworu do iniekcji, przeznaczonym do stosowania przez wykwalifikowany personel medyczny specjalizujący się w znieczuleniach regionalnych. Dawkowanie należy indywidualizować, bazując na stanie klinicznym pacjenta i doświadczeniu lekarza, stosując najmniejszą skuteczną dawkę. W przypadku roztworu 2 mg/ml, zalecane dawki dla znieczulenia zewnątrzoponowego lędźwiowego to bolus 10-20 ml (20-40 mg) z czasem indukcji 10-15 minut i czasem trwania 0,5-1,5 godziny, a także infuzje ciągłe 6-14 ml/godz. (12-28 mg/godz.) stosowane w leczeniu bólu pooperacyjnego i porodowego. Blokady regionalne wymagają dawek od 2 do 200 mg, z czasem działania 2-6 godzin. Podawanie leku wymaga ostrożności, w tym aspiracji przed i podczas iniekcji, powolnego wstrzykiwania dawki głównej (25-50 mg/min) oraz monitorowania objawów toksyczności i funkcji życiowych pacjenta.
adrenalina, blokada nerwów obwodowych, blokada nerwu udowego, blokada rdzeniowa, blokada splotu ramiennego, ból pooperacyjny, ból porodowy, dawka próbna, infuzja ciągła, lidokaina, neuropatia obwodowa, podanie donaczyniowe, podanie podpajęczynówkowe, ropiwakaina, toksyczność układowa, znieczulenie nasiękowe, znieczulenie regionalne, znieczulenie zewnątrzoponowe - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Lidocaine 1% Fresenius Kabi 10 mg/ml
Dawkowanie lidokainy powinno być indywidualnie dostosowane do pacjenta oraz miejsca podania, z zachowaniem zasady stosowania najmniejszej skutecznej dawki. U zdrowych dorosłych maksymalna dawka nie powinna przekraczać 200 mg, a w znieczuleniu podpajęczynówkowym 100 mg. W znieczuleniu nadtwardówkowym i krzyżowym dawki maksymalne nie powinny być powtarzane częściej niż co 1,5 godziny. W znieczuleniu odcinkowym dożylnym stosuje się roztwór 5 mg/ml, z maksymalną dawką 4 mg/kg masy ciała. Roztwór 10 mg/ml lidokainy chlorowodorku jest stosowany w znieczuleniu nadtwardówkowym i krzyżowym, z dawką próbną 2-5 ml podawaną co najmniej 5 minut przed dawką całkowitą, aby uniknąć niezamierzonego podania donaczyniowego lub podpajęczynówkowego. Typowe dawki dla różnych blokad obejmują np. 20-30 ml roztworu 10 mg/ml (200-300 mg) w blokadzie krzyżowych korzeni nerwowych oraz 3-5 ml roztworu 10 mg/ml (30-50 mg) w blokadzie przykręgowej.
blokada korzeni nerwowych, blokada nerwów międzyżebrowych, blokada nerwu sromowego, blokada okołoszyjkowa, blokada przykręgowa, blokada splotu lędźwiowego, blokada splotu szyjnego, blokada zewnątrzoponowa, dawka próbna, dermatom, lidokaina, lidokainy chlorowodorek, sól fizjologiczna, znieczulenie nadtwardówkowe, znieczulenie nasiękowe, znieczulenie odcinkowe dożylne, znieczulenie podpajęczynówkowe, zwój gwiaździsty - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – AmBisome liposomal
Produkt leczniczy AmBisome liposomal 50 mg, zawierający amfoterycynę B, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko wystąpienia reakcji anafilaktycznych i anafilaktoidalnych podczas dożylnej infuzji. W przypadku ciężkiej reakcji należy natychmiast przerwać podawanie leku i nie stosować go ponownie u danego pacjenta. Profilaktycznie zaleca się podanie dawki próbnej (np. 1 mg przez 10 minut) oraz stosowanie środków łagodzących reakcje infuzyjne, takich jak difenhydramina, paracetamol, petydyna i/lub hydrokortyzon, a także zmniejszenie szybkości infuzji do około 2 godzin. AmBisome charakteryzuje się mniejszą nefrotoksycznością niż konwencjonalna amfoterycyna B, jednak w dawkach 3-10 mg/kg mc./dobę obserwowano podwyższone stężenia kreatyniny oraz zaburzenia elektrolitowe, w tym hipokaliemię i hipomagnezemię.
amfoterycyna B, amfoterycyna B liposomalna, arytmia serca, dawka próbna, difenhydramina, elektrolity, hiperkaliemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hydrokortyzon, kreatynina, leki nefrotoksyczne, masa leukocytarna, nefrotoksyczność, niedobór sacharazy-izomaltazy, nietolerancja fruktozy, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, ostre uszkodzenie płuc, paracetamol, petydyna, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, układ krwiotwórczy, zatrzymanie akcji serca, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy