ropień śródczaszkowy

Ropień śródczaszkowy to zlokalizowane zbiorowisko ropy w obrębie tkanki mózgowej lub przestrzeni podtwardówkowej, które powstaje w wyniku procesu zapalnego. Rozwija się najczęściej jako powikłanie nieleczonych infekcji zatok przynosowych, ucha środkowego, zębów, a także w następstwie urazów penetrujących lub zabiegów neurochirurgicznych. Czynnikami etiologicznymi są najczęściej bakterie tlenowe i beztlenowe, rzadziej grzyby.

Objawy ropnia śródczaszkowego obejmują gorączkę, bóle głowy, nudności, wymioty, zaburzenia świadomości oraz objawy ogniskowe zależne od lokalizacji zmiany. W diagnostyce kluczowe znaczenie mają badania obrazowe – tomografia komputerowa z kontrastem oraz rezonans magnetyczny, które ukazują charakterystyczny obraz zmiany otoczonej strefą obrzęku i wzmacniającej się torebki.

Leczenie ropnia śródczaszkowego wymaga kompleksowego podejścia, obejmującego antybiotykoterapię empiryczną, a następnie celowaną oraz interwencję neurochirurgiczną – drenaż stereotaktyczny lub kraniotomię z ewakuacją ropnia. Odroczenie leczenia wiąże się z wysokim ryzykiem powikłań, w tym zgonu. Przy odpowiednim postępowaniu rokowanie jest zazwyczaj dobre, choć u około 30% pacjentów mogą pozostać trwałe deficyty neurologiczne.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Tuxanuva

Dabigatran eteksylan wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z podwyższonym ryzykiem krwawienia, zwłaszcza u osób w wieku ≥ 75 lat, z umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek (CrCL 30-50 mL/min) oraz przy jednoczesnym stosowaniu inhibitorów P-gp (np. amiodaron, werapamil). Ryzyko krwawień, w tym dużych krwawień z przewodu pokarmowego, jest zwiększone przy dawce 150 mg dwa razy na dobę, szczególnie u osób starszych. Czynniki dodatkowe podnoszące ryzyko to m.in. niska masa ciała (< 50 kg), stosowanie leków hamujących agregację płytek (ASA, klopidogrel), NLPZ, SSRI/SNRI oraz choroby zapalne przewodu pokarmowego. W przypadku zagrażającego życiu krwawienia dostępny jest antidotum idarucyzumab (skuteczność i bezpieczeństwo u dzieci i młodzieży nie zostały określone), a alternatywnie hemodializa. Monitorowanie działania przeciwzakrzepowego nie jest rutynowo wymagane, ale w sytuacjach klinicznych pomocne mogą być testy dTT (> 200 ng/mL), ECT (> 3 x GGN) i aPTT (> 2 x GGN), natomiast INR nie jest zalecany ze względu na fałszywie podwyższone wyniki.
ablacja cewnikowa, agregacja płytek krwi, antykoagulant toczniowy, bakteryjne zapalenie wsierdzia, ciśnienie tętnicze, czas kaolinowo-kefalinowy, czas trombinowego krzepnięcia, czynniki krzepnięcia, dabigatran eteksylat, ekarynowy czas krzepnięcia, frakcja wyrzutowa lewej komory serca, hematokryt, hemodializa, hemoglobina, idarucyzumab, inhibitor P-gp, inhibitor pompy protonowej, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwiak rdzeniowy, krwotok, kwas acetylosalicylowy, małopłytkowość, międzynarodowy współczynnik znormalizowany, migotanie przedsionków, niesteroidowe leki przeciwzapalne, osocze świeżo mrożone, płytki krwi, przeciwciała antykardiolipinowe, przeciwciała przeciwko β2-glikoproteinie I, refluks żołądkowo-przełykowy, rekombinowany czynnik VIIa, ropień śródczaszkowy, udar niedokrwienny mózgu, zapalenie błony śluzowej przełyku, zapalenie mózgu, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie przełyku, zawał mięśnia sercowego, zespół antyfosfolipidowy, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Danengo

Dabigatran eteksylan (Danengo) wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko krwawień, które mogą wystąpić w dowolnej lokalizacji anatomicznej. U pacjentów dorosłych zagrażające życiu lub nieopanowane krwawienia można leczyć swoistym antidotum – idarucyzumabem, natomiast u dzieci i młodzieży skuteczność i bezpieczeństwo tego leku nie zostały określone. Alternatywnie można zastosować hemodializę lub podać świeżą krew pełną, osocze świeżo mrożone, koncentraty czynników krzepnięcia, rekombinowany czynnik VIIa lub płytki krwi. Szczególnie narażone na krwawienia są osoby w wieku ≥75 lat stosujące dawkę 150 mg dwa razy na dobę, pacjenci z umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek (CrCL 30-50 mL/min), przyjmujący inhibitory P-gp (np. amiodaron, werapamil) oraz leki hamujące agregację płytek (ASA, klopidogrel) lub NLPZ. Monitorowanie kliniczne i laboratoryjne (dTT >200 ng/mL, ECT >3x GGN, aPTT >2x GGN) jest zalecane, natomiast INR nie jest wiarygodny u pacjentów leczonych dabigatranem.
ablacja cewnikowa, agregacja płytek krwi, antykoagulant toczniowy, bakteryjne zapalenie wsierdzia, choroba wieńcowa, czas kaolinowo-kefalinowy, czas trombinowy, dabigatran eteksylan, doustny antykoagulant, ekarynowy czas krzepnięcia, hemodializa, idarucyzumab, inhibitor pompy protonowej, krwiak rdzeniowy, kwas acetylosalicylowy, lek fibrynolityczny, małopłytkowość, międzynarodowy współczynnik znormalizowany, migotanie przedsionków, niesteroidowy lek przeciwzapalny, przeciwciało antykardiolipinowe, refluks żołądkowo-przełykowy, ropień śródczaszkowy, ryzyko krwawienia, ryzyko krwotoku, udar niedokrwienny mózgu, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zawał mięśnia sercowego, zespół antyfosfolipidowy
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Daroxomb

Dabigatran eteksylan (Daroxomb) wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko powikłań krwotocznych, zwłaszcza u pacjentów z czynnikami ryzyka takimi jak wiek ≥ 75 lat, umiarkowane zaburzenia czynności nerek (ClCr 30-50 mL/min), niska masa ciała (< 50 kg), czy jednoczesne stosowanie inhibitorów P-gp (np. amiodaron, werapamil). Krwawienia mogą wystąpić w dowolnym miejscu organizmu, a niewyjaśniony spadek hemoglobiny i/lub hematokrytu oraz obniżenie ciśnienia tętniczego powinny skłonić do poszukiwania źródła krwawienia. W przypadku zagrażającego życiu lub nieopanowanego krwawienia dostępny jest swoisty czynnik odwracający – idarucyzumab, choć jego bezpieczeństwo i skuteczność u dzieci i młodzieży nie zostały określone. Dabigatran można również usunąć hemodializą, a u dorosłych pacjentów rozważa się podanie świeżej krwi pełnej, osocza świeżo mrożonego, koncentratów czynników krzepnięcia lub płytek krwi.
amiodaron, antagonista witaminy K, antykoagulant toczniowy, aPTT, bakteryjne zapalenie wsierdzia, chinidyna, dabigatran eteksylan, dTT, ECT, hematokryt, hemodializa, hemoglobina, idarucyzumab, induktor P-gp, inhibitor P-gp, INR, klarytromycyna, klopidogrel, kwas acetylosalicylowy, małopłytkowość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność wątroby, przeciwciało antykardiolipinowe, przeciwciało przeciwko β2 glikoproteinie-I, refluks żołądkowo-przełykowy, ropień śródczaszkowy, schorzenie wątroby, udar niedokrwienny mózgu, werapamil, zaburzenie czynności nerek, zapalenie mózgu, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie przełyku, zespół antyfosfolipidowy, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Dabigatran Eteksylan Stada

Leczenie Dabigatranem Eteksylanem Stada wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z podwyższonym ryzykiem krwawienia, zwłaszcza u osób w wieku ≥75 lat, z umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek (ClCr 30-50 ml/min), niską masą ciała (<50 kg) oraz przy jednoczesnym stosowaniu inhibitorów P-gp (np. amiodaron, werapamil) lub leków hamujących agregację płytek (ASA, klopidogrel). Krwawienia mogą wystąpić w dowolnej lokalizacji, a niewyjaśniony spadek hemoglobiny, hematokrytu lub ciśnienia tętniczego wymaga natychmiastowej diagnostyki. W przypadku zagrażającego życiu krwawienia u dorosłych dostępny jest swoisty odwracacz działania dabigatranu – idarucyzumab, a także hemodializa i preparaty krzepnięcia. Monitorowanie parametrów krzepnięcia (dTT >67 ng/ml, aPTT >1,3 x ULN) może pomóc w ocenie nadmiernej ekspozycji na lek, natomiast INR nie jest zalecany ze względu na ryzyko fałszywie podwyższonych wyników.
agregacja płytek krwi, antagonista witaminy K, antykoagulant toczniowy, bakteryjne zapalenie wsierdzia, czas kaolinowo-kefalinowy, czas trombinowego krzepnięcia, czynnik VIIa, czynniki krzepnięcia, ekarynowy czas krzepnięcia, eteksylan dabigatranu, hemodializa, hemoglobina, hemostaza, idarucyzumab, inhibitor P-gp, inhibitor pompy protonowej, krwiak zewnątrzoponowy, lek fibrynolityczny, lek przeciwzakrzepowy, małopłytkowość, międzynarodowy współczynnik znormalizowany, przeciwciała antykardiolipinowe, refluks żołądkowo-przełykowy, ropień śródczaszkowy, udar niedokrwienny mózgu, zaburzenie czynności nerek, zapalenie błony śluzowej przełyku, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zespół antyfosfolipidowy
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Mirexan

Dabigatran eteksylat (Mirexan) jest doustnym lekiem przeciwzakrzepowym, którego stosowanie wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z podwyższonym ryzykiem krwawienia, zwłaszcza u osób w wieku ≥75 lat, z umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek (ClCr 30-50 mL/min), niską masą ciała (<50 kg) oraz przy jednoczesnym stosowaniu inhibitorów P-gp (np. amiodaron, werapamil) lub leków hamujących agregację płytek (ASA, klopidogrel) i NLPZ. Krwawienia mogą wystąpić w dowolnym miejscu, a w przypadku niewyjaśnionego spadku hemoglobiny, hematokrytu lub ciśnienia tętniczego należy poszukiwać źródła krwawienia. W sytuacjach zagrażających życiu lub nieopanowanego krwawienia u dorosłych dostępny jest swoisty czynnik odwracający działanie dabigatranu – idarucyzumab, natomiast u dzieci i młodzieży jego skuteczność i bezpieczeństwo nie zostały określone. Alternatywnie dabigatran można usunąć z organizmu za pomocą hemodializy. Monitorowanie działania przeciwzakrzepowego nie jest rutynowo wymagane, ale w razie potrzeby pomocne mogą być badania dTT (>67 ng/mL), ECT i aPTT (>1,3 x GGN), natomiast INR nie jest zalecane ze względu na brak wiarygodności wyników.
bakteryjne zapalenie wsierdzia, czas kaolinowo-kefalinowy, czas trombinowego krzepnięcia w rozcieńczonym osoczu, dabigatran eteksylat, ekarynowy czas krzepnięcia, glikoproteina p, hemodializa, hemoglobina, idarucyzumab, inhibitor pompy protonowej, inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny i noradrenaliny, klopidogrel, krwiak rdzeniowy, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwzakrzepowy, małopłytkowość, międzynarodowy współczynnik znormalizowany, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, refluks żołądkowo-przełykowy, ropień śródczaszkowy, selektywny inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny, udar niedokrwienny mózgu, zapalenie mózgu, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie przełyku, zespół antyfosfolipidowy, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Bigetra

Dabigatran eteksylat (Bigetra, 75 mg) wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko krwawień, które mogą wystąpić w dowolnym miejscu organizmu. Niewyjaśniony spadek hemoglobiny, hematokrytu lub ciśnienia tętniczego powinien skłonić do poszukiwania źródła krwawienia. W przypadku zagrażającego życiu lub nieopanowanego krwawienia u dorosłych dostępny jest swoisty czynnik odwracający działanie dabigatranu – idarucyzumab, którego skuteczność i bezpieczeństwo u dzieci i młodzieży nie zostały określone. Alternatywnie można zastosować hemodializę, świeżą krew, osocze świeżo mrożone, koncentraty czynników krzepnięcia, rekombinowany czynnik VIIa lub płytki krwi. Przed rozpoczęciem terapii należy ocenić czynniki ryzyka krwotoku, takie jak wiek ≥ 75 lat, umiarkowane zaburzenia czynności nerek (ClCr 30-50 ml/min), stosowanie inhibitorów P-gp (np. amiodaron, werapamil), niska masa ciała (< 50 kg), jednoczesne stosowanie ASA, klopidogrelu, NLPZ, SSRI/SNRI oraz obecność zapalenia błony śluzowej przewodu pokarmowego. Monitorowanie działania przeciwzakrzepowego nie jest rutynowo wymagane, ale pomocne mogą być testy dTT (> 67 ng/ml), aPTT (> 1,3 x GGN) i ECT, natomiast INR nie jest zalecane ze względu na fałszywie podwyższone wyniki.
amiodaron, bakteryjne zapalenie wsierdzia, chinidyna, czas kaolinowo-kefalinowy, czas trombinowego krzepnięcia, czynnik VIIa, czynniki krzepnięcia, dabigatran eteksylat, dysfagia, ekarynowy czas krzepnięcia, hematokryt, hemodializa, hemoglobina, idarucyzumab, inhibitor P-gp, inhibitor pompy protonowej, klarytromycyna, klopidogrel, krwiak rdzeniowy, krwiak zewnątrzoponowy, kwas acetylosalicylowy, małopłytkowość, międzynarodowy współczynnik znormalizowany, niesteroidowe leki przeciwzapalne, płytki krwi, refluks żołądkowo-przełykowy, ropień śródczaszkowy, SSRI, udar niedokrwienny mózgu, werapamil, zapalenie mózgu, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie przełyku, zespół antyfosfolipidowy, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Daroxomb

Dabigatran eteksylan wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z podwyższonym ryzykiem krwawienia, zwłaszcza u osób w wieku ≥ 75 lat, z umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek (ClCr 30-50 mL/min), niską masą ciała (< 50 kg) oraz przy jednoczesnym stosowaniu leków hamujących agregację płytek (ASA, klopidogrel, NLPZ). W badaniach klinicznych odnotowano zwiększone ryzyko poważnych krwawień z przewodu pokarmowego, szczególnie przy dawce 150 mg dwa razy na dobę. W przypadku krwawienia zagrażającego życiu dostępny jest swoisty antidotum idarucyzumab, a także opcje takie jak hemodializa, transfuzje krwi i koncentraty czynników krzepnięcia. Zaleca się ścisłą obserwację kliniczną i kontrolę parametrów krzepnięcia (dTT > 200 ng/mL, ECT > 3 x GGN, APTT > 2 x GGN) w trakcie terapii, zwłaszcza u pacjentów z czynnikami ryzyka i podczas stosowania inhibitorów P-gp (amiodaron, werapamil, chinidyna, tikagrelor).
agregacja płytek krwi, antagonista witaminy K, antykoagulant toczniowy, bakteryjne zapalenie wsierdzia, choroba wieńcowa, ciśnienie tętnicze krwi, czynna choroba nowotworowa, czynnik krzepnięcia, dabigatran eteksylat, frakcja wyrzutowa lewej komory, hematokryt, hemodializa, idarucyzumab, inhibitor P-gp, klopidogrel, koncentrat płytek krwi, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, lek fibrynolityczny, małopłytkowość, migotanie przedsionków, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność wątroby, osocze świeżo mrożone, prewencja pierwotna ŻChZZ, przeciwciało antykardiolipinowe, refluks żołądkowo-przełykowy, rekombinowany czynnik VIIa, ropień śródczaszkowy, ryzyko krwawienia, SSRI, stężenie hemoglobiny, udar niedokrwienny mózgu, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie krzepliwości, zapalenie mózgu, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie przełyku, zawał mięśnia sercowego, zespół antyfosfolipidowy, złamanie szyjki kości udowej
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Dabigatran etexilate +pharma

Dabigatran eteksylan wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z podwyższonym ryzykiem krwawienia, zwłaszcza u osób w wieku ≥75 lat, z umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek (ClCr 30-50 ml/min), niską masą ciała (<50 kg) oraz przy jednoczesnym stosowaniu inhibitorów P-gp (np. amiodaron, werapamil) lub leków hamujących agregację płytek (ASA, klopidogrel) i NLPZ. Krwawienia mogą wystąpić w dowolnym miejscu, a ich wczesnym wskaźnikiem jest niewyjaśniony spadek hemoglobiny, hematokrytu lub ciśnienia tętniczego. W sytuacjach zagrażających życiu dostępny jest antidotum idarucyzumab, jednak jego skuteczność i bezpieczeństwo u dzieci i młodzieży nie zostały określone. Alternatywne metody odwrócenia działania przeciwzakrzepowego obejmują hemodializę oraz podanie świeżej krwi, osocza, koncentratów czynników krzepnięcia lub płytek krwi. Monitorowanie laboratoryjne (dTT, ECT, aPTT) jest pomocne w ocenie ryzyka krwawienia, np. dTT >67 ng/ml dla prewencji pierwotnej ŻChZZ oraz >200 ng/ml dla prewencji udarów mózgu w migotaniu przedsionków wskazuje na zwiększone ryzyko.
ablacja cewnikowa, agregacja płytek krwi, antagonista witaminy K, antykoagulant toczniowy, badanie krzepnięcia, bakteryjne zapalenie wsierdzia, choroba wieńcowa, ciśnienie tętnicze krwi, czynnik VIIa, dabigatran eteksylan, działanie przeciwzakrzepowe, frakcja wyrzutowa lewej komory serca, hematokryt, hemodializa, idarucyzumab, inhibitor P-gp, kardiowersja, klopidogrel, koncentrat czynników krzepnięcia, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, lek fibrynolityczny, małopłytkowość, migotanie przedsionków, niedokrwistość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, osocze świeżo mrożone, przeciwciało antykardiolipinowe, przeciwciało przeciwko β2 glikoproteinie-I, refluks żołądkowo-przełykowy, ropień śródczaszkowy, ryzyko krwawienia, stężenie hemoglobiny, udar niedokrwienny mózgu, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zapalenie mózgu, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie przełyku, zawał mięśnia sercowego, zespół antyfosfolipidowy, złamanie szyjki kości udowej, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa