stężenie jodu w surowicy
Stężenie jodu w surowicy to parametr laboratoryjny odzwierciedlający poziom jodu we krwi pacjenta. Jod jest pierwiastkiem niezbędnym do prawidłowego funkcjonowania tarczycy, gdyż stanowi kluczowy składnik hormonów tarczycowych – tyroksyny (T4) i trijodotyroniny (T3).
Prawidłowe stężenie jodu w surowicy waha się zazwyczaj w granicach 40-92 μg/L. Niedobór jodu może prowadzić do niedoczynności tarczycy, wola tarczycowego oraz, w skrajnych przypadkach, do kretynizmu u niemowląt. Z kolei nadmiar jodu może wywołać efekt Wolffa-Chaikoffa (przejściowe zahamowanie syntezy hormonów tarczycowych) lub indukować nadczynność tarczycy u osób predysponowanych.
Oznaczenie stężenia jodu w surowicy nie jest rutynowym badaniem, ale może być pomocne w diagnostyce zaburzeń funkcji tarczycy, szczególnie w regionach z endemicznym niedoborem jodu. Warto pamiętać, że pojedynczy pomiar może nie odzwierciedlać długoterminowego stanu odżywienia jodem – w praktyce klinicznej częściej oznacza się jod w moczu jako lepszy wskaźnik gospodarki jodowej organizmu.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Jodek sodu – Właściwości farmakokinetyczne
Jodek sodu (Na 131I) charakteryzuje się okresem półtrwania 8,02 dnia i wykazuje farmakokinetykę zbliżoną do stabilnego jodu. Po podaniu doustnym wchłania się szybko w górnym odcinku przewodu pokarmowego, z około 90% dawki wchłoniętej w ciągu 60 minut, przy czym tempo wchłaniania zależy od czynności tarczycy (przyspieszone w nadczynności, spowolnione w niedoczynności). W surowicy równowaga stężenia aktywności jodu osiągana jest po około 40 minutach. Tarczyca wychwytuje około 20% jodu podczas jednego przejścia krwi, z maksymalnym wychwytem w ciągu 24-48 godzin (50% maksimum po 5 godzinach). Klirens jodu przez tarczycę waha się od 5 do 50 ml/min, ale może wzrosnąć do 100 ml/min w niedoborze jodu i nawet do 1000 ml/min w nadczynności tarczycy, natomiast przy nadmiarze jodków spada do 2-5 ml/min. Jodek sodu jest także wychwytywany przez inne tkanki, takie jak ślinianki, śluzówka żołądka, sploty naczyniowe mózgu, łożysko, mleko kobiet karmiących oraz nerki.
aktywny transport, ciało szkliste, ciecz wodnista, dializa otrzewnowa, efektywny okres półtrwania, eutyreoza, farmakokinetyka, górny odcinek przewodu pokarmowego, hormon tarczycy, izotop jodu 131, jodek sodu, klirens nerkowy, kompartment, krople do oczu, łożysko, nadczynność tarczycy, niedobór jodu, niedoczynność tarczycy, okres półtrwania, opróżnianie żołądka, procesy farmakokinetyczne, reszty tyrozylowe, ślinianki, śluzówka żołądka, soczewka oka, splot naczyniowy mózgu, stężenie jodu w surowicy, tyreoglobulina, wchłanianie leku, wychwyt tarczycowy, wydalanie nerkowe, zaburzenie czynności nerek - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Jodek potasu G.L. Pharma 65 mg
Jodek potasu G.L. Pharma, zawierający 65 mg jodku potasu (50 mg jodu), charakteryzuje się niemal całkowitym wchłanianiem doustnym w ciągu 2 godzin, z możliwym opóźnieniem o 10-15 minut w obecności pokarmu. W warunkach fizjologicznych stężenie jodu w surowicy wynosi 1-5 μg/l (40-80 nmol/l), a całkowita pula nieorganicznego jodu w krążeniu to około 250 μg. Jod jest szybko wymieniany między erytrocytami a płynem zewnątrzkomórkowym i aktywnie transportowany do tarczycy oraz tkanek pozatarczycowych, takich jak gruczoły ślinowe, łzowe, skóra czy łożysko. W tarczycy jod ulega organifikacji, prowadzącej do syntezy hormonów T3 i T4 poprzez oksydatywną kondensację jodowanych pośredników MIT i DIT, a następnie jest uwalniany z kompleksu tyreoglobuliny.
błona śluzowa przewodu pokarmowego, ciało rzęskowe oka, dijodotyrozyna, eliminacja nerkowa, gruczoł łzowy, gruczoł ślinowy, gruczoł sutkowy, gruczoł tarczowy, jodek potasu, klirens nerkowy, monojodotyrozyna, niedobór jodu, organifikacja jodu, radioaktywny izotop jodu, splot naczyniówkowy, stężenie jodu w surowicy, trijodotyronina, tyreoglobulina, tyroksyna, wchłanianie z przewodu pokarmowego, wychwyt jodu przez tarczycę, wydalanie jodu - Leksykon substancji czynnych
Jodek potasu – Dawkowanie i sposób podawania
Dawkowanie jodku potasu jest ściśle uzależnione od wskazań klinicznych, w tym ochrony tarczycy przed radioaktywnym jodem, profilaktyki i leczenia niedoboru jodu oraz zastosowań w medycynie nuklearnej. W przypadku skażenia radioaktywnego jodem, podanie jodku potasu powinno nastąpić jak najszybciej, najlepiej w ciągu 2 godzin od ekspozycji, a dawki dobowe wynoszą: noworodki do 1 miesiąca życia – 12,5 mg jodu (¼ tabletki), dzieci 1 miesiąca do 3 lat – 25 mg jodu (½ tabletki), dzieci 3-12 lat – 50 mg jodu (1 tabletka), dzieci powyżej 12 lat, dorośli oraz kobiety w ciąży i karmiące piersią – 100 mg jodu (2 tabletki). Jednorazowe podanie zwykle wystarcza, jednak w przypadku przedłużonej ekspozycji lub braku ewakuacji możliwe jest powtórzenie dawki, z zastrzeżeniem ograniczeń u noworodków, kobiet w ciąży, karmiących oraz osób powyżej 60 roku życia, u których nie zaleca się powtarzania dawki ze względu na ryzyko działań niepożądanych.