aktywność glikokortykosteroidowa

Aktywność glikokortykosteroidowa odnosi się do mechanizmu działania hormonów steroidowych produkowanych przez korę nadnerczy, a także ich syntetycznych odpowiedników. Glikokortykosteroidy (GKS) wykazują liczne efekty biologiczne, oddziałując na metabolizm glukozy, tłuszczów i białek oraz wywierając silne działanie przeciwzapalne i immunosupresyjne.

Mechanizm działania glikokortykosteroidów polega głównie na wiązaniu się z wewnątrzkomórkowymi receptorami glikokortykosteroidowymi (GR), które po aktywacji przemieszczają się do jądra komórkowego, gdzie regulują transkrypcję genów. Efektem jest zwiększenie syntezy białek przeciwzapalnych (np. lipokorytna-1, IL-10) oraz hamowanie produkcji mediatorów prozapalnych (np. prostaglandyn, leukotrienów, cytokin).

Aktywność glikokortykosteroidowa jest wykorzystywana w leczeniu wielu chorób o podłożu zapalnym i autoimmunologicznym, w tym astmy, chorób reumatycznych, dermatologicznych, okulistycznych oraz w transplantologii. Leki o działaniu glikokortykosteroidowym różnią się między sobą siłą działania przeciwzapalnego, mineralokortykoidowego oraz czasem biologicznego półtrwania, co determinuje ich zastosowanie kliniczne.

Wartym uwagi jest fakt, że przewlekłe stosowanie leków o aktywności glikokortykosteroidowej może prowadzić do licznych działań niepożądanych, w tym osteoporozy, nadciśnienia, hiperglikemii, zaburzeń psychicznych czy atrofii skóry. Dlatego terapia powinna być prowadzona z zachowaniem zasady najniższej skutecznej dawki przez możliwie najkrótszy czas.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl