Właściwości farmakokinetyczne budezonidu – wprowadzenie

Lek Pulmicort Turbuhaler zawierający budezonid w postaci proszku do inhalacji (100 µg lub 200 µg na dawkę inhalacyjną) charakteryzuje się specyficznymi właściwościami farmakokinetycznymi, które znacząco wpływają na jego działanie terapeutyczne. Poniżej przedstawiono szczegółową analizę procesów, jakim podlega budezonid w organizmie pacjenta po podaniu wziewnym.¹

Wchłanianie budezonidu

Po inhalacji z wykorzystaniem inhalatora Pulmicort Turbuhaler, maksymalne stężenie budezonidu w osoczu osiąga wartość 4,0 nmol/l (po przyjęciu dawki 800 µg) w czasie do 30 minut od podania. Istotną obserwacją kliniczną jest fakt, że zmiany stężenia leku w osoczu mają charakter liniowy, jednak wartości są nieco większe (o 20-30%) po podaniu wielokrotnym (3-tygodniowa terapia) w porównaniu do podania pojedynczej dawki.²

Badania u osób zdrowych pozwoliły ocenić, że depozycja płucna budezonidu wynosi 34% ±10% dawki odmierzonej (średnia arytmetyczna ±SD). Pozostała część leku rozkłada się następująco: 22% dawki pozostaje w ustniku inhalatora, a około 45% dawki odmierzonej jest połykana przez pacjenta.³

Dystrybucja budezonidu

Objętość dystrybucji budezonidu wynosi około 3 l/kg masy ciała, co wskazuje na jego znaczną zdolność do przenikania do tkanek. Lek wiąże się z białkami osocza w około 85-90%, co wpływa na jego biodostępność i profil działania.⁴

Metabolizm budezonidu

Budezonid podlega intensywnemu efektowi pierwszego przejścia przez wątrobę, gdzie około 90% substancji czynnej ulega przemianie do metabolitów o znacznie mniejszej aktywności glikokortykosteroidowej. Główne metabolity budezonidu to 6β-hydroksybudezonid i 16α-hydroksyprednizolon, których aktywność glikokortykosteroidowa jest mniejsza niż 1% aktywności związku macierzystego.⁵

Procesy metaboliczne budezonidu zachodzą głównie przy udziale izoenzymu CYP3A4, należącego do układu enzymatycznego cytochromu P450. Ta informacja ma istotne znaczenie kliniczne przy rozważaniu potencjalnych interakcji lekowych.⁶

Eliminacja budezonidu

Metabolity budezonidu są wydalane z organizmu w postaci wolnej lub sprzężonej, przede wszystkim przez nerki. Warto zaznaczyć, że w moczu nie wykrywa się budezonidu w postaci niezmienionej, co wskazuje na jego całkowitą biotransformację przed wydaleniem.⁷

U zdrowych, dorosłych pacjentów budezonid charakteryzuje się dużym klirensem ogólnoustrojowym wynoszącym około 1,2 l/min. Końcowy okres półtrwania budezonidu po podaniu dożylnym wynosi około 2-3 godzin.⁸

Liniowość farmakokinetyki

Kinetyka budezonidu stosowanego w dawkach terapeutycznych jest proporcjonalna do dawki, co umożliwia przewidywanie stężeń leku w organizmie przy różnych schematach dawkowania.⁹

Farmakokinetyka w populacjach szczególnych

Dzieci i młodzież

Farmakokinetyka budezonidu u dzieci wykazuje pewne istotne różnice w porównaniu do populacji dorosłych. U dzieci z astmą w wieku 4-6 lat ogólnoustrojowy klirens budezonidu wynosi około 0,5 l/min. W przeliczeniu na kilogram masy ciała klirens u dzieci jest w przybliżeniu o 50% większy niż u dorosłych, co wskazuje na szybszą eliminację leku z organizmu.¹⁰

Okres półtrwania budezonidu po inhalacji u dzieci chorych na astmę wynosi w przybliżeniu 2,3 godziny i jest porównywalny z okresem półtrwania u zdrowych dorosłych ochotników.¹¹

U dzieci z astmą leczonych produktem Pulmicort Turbuhaler (800 µg w dawce pojedynczej) zaobserwowano następujące parametry farmakokinetyczne:

Warto podkreślić, że wartość AUC u dzieci jest zasadniczo porównywalna z obserwowaną u osób dorosłych przy stosowaniu tej samej dawki, jednakże wartość Cmax jest zwykle większa u dzieci. Depozycja płucna u dzieci wynosi 31% dawki odmierzonej i jest podobna do stwierdzanej u zdrowych osób dorosłych (34% dawki odmierzonej).¹²