depozycja płucna
Depozycja płucna to proces osadzania się cząsteczek lub substancji w różnych częściach układu oddechowego. Zjawisko to ma kluczowe znaczenie zarówno w patogenezie chorób płuc, jak i w farmakoterapii inhalacyjnej.
W kontekście patologii, depozycja płucna dotyczy osadzania się szkodliwych cząstek (np. pyłów, aerozoli przemysłowych, dymu tytoniowego) w drogach oddechowych i miąższu płucnym. Długotrwała ekspozycja może prowadzić do rozwoju chorób zawodowych płuc, przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP) czy chorób śródmiąższowych.
W farmakoterapii, znajomość mechanizmów depozycji płucnej jest niezbędna do optymalizacji dostarczania leków inhalacyjnych. Na proces ten wpływają: wielkość cząstek (optymalna średnica aerodynamiczna 1-5 μm dla penetracji do drobnych oskrzeli), technika inhalacji, anatomia dróg oddechowych pacjenta oraz typ inhalatora.
Depozycja płucna zachodzi poprzez kilka mechanizmów fizycznych: impakcję (uderzanie cząstek o ścianę dróg oddechowych na rozgałęzieniach), sedymentację (opadanie pod wpływem grawitacji) oraz dyfuzję (ruch cząstek zgodny z ruchem Browna, istotny dla najmniejszych cząstek). Znajomość tych procesów pozwala na projektowanie skuteczniejszych systemów inhalacyjnych i strategii terapeutycznych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Pulmicort Turbuhaler 100 mcg/dawkę inh.
Pulmicort Turbuhaler, zawierający budezonid w dawkach 100 µg lub 200 µg na inhalację, wykazuje specyficzne właściwości farmakokinetyczne istotne dla jego działania terapeutycznego. Po inhalacji dawką 800 µg maksymalne stężenie leku w osoczu osiąga 4,0 nmol/l w ciągu 30 minut, z liniowym wzrostem stężenia przy podaniu wielokrotnym (20-30% wyższe niż po dawce pojedynczej). Depozycja płucna wynosi około 34% ±10% dawki, z 22% pozostającą w ustniku i 45% połykanej. Budezonid wiąże się z białkami osocza w 85-90%, ma objętość dystrybucji około 3 l/kg i podlega intensywnemu metabolizmowi wątrobowemu (90% ulega przemianie przez CYP3A4 do metabolitów o aktywności <1% leku macierzystego). Klirens ogólnoustrojowy wynosi około 1,2 l/min, a okres półtrwania po podaniu dożylnym to 2-3 godziny. Kinetyka leku jest proporcjonalna do dawki, co ułatwia dostosowanie schematów terapeutycznych.
16α-hydroksyprednizolon, 6β-hydroksybudezonid, aktywność glikokortykosteroidowa, AUC, biodostępność, budezonid, cytochrom P450, depozycja płucna, efekt pierwszego przejścia, izoenzym CYP3A4, klirens ogólnoustrojowy, objętość dystrybucji, okres półtrwania, proszek do inhalacji, Pulmicort Turbuhaler, stężenie budezonidu, stężenie w osoczu - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Oxis Turbuhaler 4,5 mcg/dawkę
Formoterol fumaras dihydricus, podawany wziewnie za pomocą inhalatora Turbuhaler, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem do krwiobiegu z czasem osiągnięcia maksymalnego stężenia około 10 minut. Depozycja płucna wynosi średnio 43% dawki dostarczonej (32% dawki odmierzonej), co przekłada się na biodostępność układową na poziomie około 60%. Substancja czynna wiąże się z białkami osocza w około 50%, a jej końcowy okres półtrwania wynosi 17 godzin, co ma istotne znaczenie dla czasu działania i schematu dawkowania. Wydalanie formoterolu w postaci niezmienionej z moczem stanowi 8-13% dawki dostarczonej (6-10% dawki odmierzonej), co wskazuje na dominujący metabolizm leku przed eliminacją.
biodostępność układowa, depozycja płucna, ekspozycja ogólnoustrojowa, farmakokinetyka formoterolu, farmakokinetyka liniowa, formoterol fumaran, formoterol fumaran dwuwodny, glukuronizacja, inhalator Turbuhaler, klirens osoczowy, O-demetylacja, objętość dystrybucji, okres półtrwania, stężenie maksymalne, wiązanie z białkami osocza - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Alvesco 160 160 mcg/dawkę inh.
Cyklezonid, aktywny składnik Alvesco 160, charakteryzuje się specyficznymi właściwościami farmakokinetycznymi, które wpływają na jego skuteczność w leczeniu astmy oskrzelowej. Po inhalacji depozycja leku w płucach wynosi około 52%, a dostępność biologiczna czynnego metabolitu przekracza 50%, co potwierdza efektywne miejscowe działanie. Wchłanianie po podaniu doustnym jest niecałkowite (24,5%), a dostępność biologiczna cyklezonidu i jego metabolitu po podaniu doustnym jest minimalna (<0,5% i <1%). Lek wykazuje wysoką lipofilność (objętość dystrybucji średnio 2,9 l/kg) oraz szybki klirens z surowicy (około 2,0 l/h/kg), co wskazuje na efektywny wychwyt przez wątrobę. Zarówno cyklezonid, jak i jego czynny metabolit wiążą się niemal całkowicie z białkami osocza (99% i 98-99%).
aerozol inhalacyjny, astma oskrzelowa, biotransformacja, cyklezonid, depozycja płucna, dostępność biologiczna, dostępność biologiczna ogólnoustrojowa, esterazy, estry lipofilne, inhalator ciśnieniowy z dozownikiem, izoenzym CYP3A4, lipofilność, marskość wątroby, mikrosomy wątroby, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, scyntygrafia gamma, wiązanie z białkami osocza, wydalanie żółciowe, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Bramitob 300 mg/4 ml
Tobramycyna podawana w formie roztworu do nebulizacji u pacjentów z mukowiscydozą charakteryzuje się niską biodostępnością ogólnoustrojową wynoszącą około 9,1% dawki podanej wziewnie, z czego około 10% masy leku odkłada się w płucach. Po inhalacji pierwszej dawki 300 mg produktu Bramitob, średnie stężenie tobramycyny w plwocinie wynosiło 695,6 µg/g (zakres 36-2638 µg/g), a po 20 tygodniach leczenia utrzymywało się na podobnym poziomie 716,9 µg/g (zakres 40-2530 µg/g), co wskazuje na brak kumulacji leku. Stężenie tobramycyny w plwocinie szybko maleje, osiągając około 14% wartości początkowej już po 2 godzinach od inhalacji. Wiązanie leku z białkami osocza jest niskie (<10%), co sprzyja jego lokalnemu działaniu w drogach oddechowych.
biodostępność doustna, Bramitob, depozycja płucna, dystrybucja leku, działanie ogólnoustrojowe, faza eliminacji, mukowiscydoza, nebulizacja, nebulizator, odkrztuszanie plwociny, okres półtrwania, parametry farmakokinetyczne, podanie dożylne, podanie ogólnoustrojowe, przesączanie kłębuszkowe, roztwór do nebulizacji, stężenie w plwocinie, stężenie w surowicy krwi, tobramycyna, wchłanianie ogólnoustrojowe, wiązanie z białkami osocza, właściwości farmakokinetyczne - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Oxis Turbuhaler 9 mcg/dawkę
Formoterol fumaranu dwuwodny, zawarty w leku Oxis Turbuhaler w dawce 9 µg substancji czynnej (12 µg dawki odmierzonej), charakteryzuje się szybkim wchłanianiem wziewnym z dróg oddechowych, osiągając maksymalne stężenie w surowicy około 10 minut po inhalacji. Średnia depozycja leku w płucach wynosi 43% dawki dostarczonej (32% dawki odmierzonej), a całkowita biodostępność układowa to około 60% dawki dostarczonej. Formoterol wiąże się z białkami osocza w około 50%, a jego metabolizm odbywa się głównie przez glukuronizację i O-demetylację, przy czym enzym odpowiedzialny za O-demetylację pozostaje nieznany. Eliminacja leku następuje głównie przez metabolizm, z wydalaniem 8-13% dawki dostarczonej (6-10% dawki odmierzonej) w postaci niezmienionej z moczem. Końcowy okres półtrwania po podaniu wziewnym wynosi 17 godzin.
biodostępność układowa, dawka dostarczona, dawka odmierzona, depozycja płucna, ekspozycja ogólnoustrojowa, eliminacja leku, farmakokinetyka formoterolu, formoterol fumaran dwuwodny, glukuronizacja, inhalator Turbuhaler, klirens osoczowy, O-demetylacja, objętość dystrybucji, okres półtrwania, podanie wziewne, proszek do inhalacji, stężenie w surowicy, wiązanie z białkami osocza, zależność liniowa - Leksykon substancji czynnych
Cyklezonid – Właściwości farmakokinetyczne
Cyklezonid, stosowany w leczeniu astmy oskrzelowej, wykazuje liniową zależność między dawką inhalacyjną a ekspozycją ogólnoustrojową. Po podaniu doustnym wchłanianie jest niecałkowite (24,5%), a dostępność biologiczna cyklezonidu i jego aktywnego metabolitu jest znikoma (<0,5% i <1%). Depozycja płucna u zdrowych osób wynosi 52%, a ogólnoustrojowa dostępność biologiczna metabolitu po inhalacji przekracza 50%, co wskazuje, że połknięta część dawki nie zwiększa ekspozycji systemowej. Cyklezonid charakteryzuje się dużą lipofilnością, objętością dystrybucji około 2,9 l/kg oraz wysokim klirensem wątrobowym (2,0 l/h/kg). Zarówno cyklezonid, jak i jego metabolit wykazują wysokie wiązanie z białkami osocza (odpowiednio 99% i 98–99%).
astma oskrzelowa, depozycja płucna, dostępność biologiczna, droga podania leku, ekspozycja ogólnoustrojowa, esterazy płucne, estry lipofilne, farmakokinetyka cyklezonidu, inhalator ciśnieniowy, izoenzym CYP3A4, klirens całkowity, kortykosteroid, marskość wątroby, mikrosomy wątrobowe, objętość dystrybucji, patofizjologia astmy, roztwór aerozolowy, wiązanie z białkami osocza, wydalanie z żółcią