Właściwości farmakokinetyczne tobramycyny w postaci roztworu do nebulizacji

Tobramycyna w postaci roztworu do nebulizacji wykazuje specyficzne właściwości farmakokinetyczne, które są istotne dla zrozumienia jej działania terapeutycznego u pacjentów z mukowiscydozą. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis parametrów farmakokinetycznych leku z uwzględnieniem jego podania drogą wziewną.¹

Wchłanianie i dystrybucja leku

Tobramycyna charakteryzuje się niską biodostępnością po podaniu doustnym – jedynie 0,3 do 0,5% leku pojawia się w moczu, co potwierdza bardzo ograniczone wchłanianie ogólnoustrojowe tą drogą. W przypadku podania z nebulizatora, średnia całkowita biodostępność leku, którą badano u 6 pacjentów z mukowiscydozą, wynosi około 9,1% podanej dawki.²

Po podaniu leku drogą wziewną, ogólnoustrojowe wchłanianie tobramycyny jest bardzo małe. Szacuje się, że około 10% masy leku przyjętej początkowo w nebulizacji odkłada się w płucach, natomiast pozostałe 90% przechodzi inną drogą – jest zatrzymane w nebulizatorze, w gardle, zostaje połknięte lub uwolnione do atmosfery.³

Wiązanie tobramycyny z białkami osocza jest niewielkie i wynosi mniej niż 10%, co wpływa na jej dystrybucję w organizmie.⁴

Stężenia tobramycyny w plwocinie

Miejscowe stężenie tobramycyny w plwocinie jest kluczowym parametrem dla jej skuteczności terapeutycznej. W badaniach farmakokinetycznych wykazano, że dziesięć minut po przyjęciu drogą wziewną pierwszej dawki 300 mg produktu leczniczego Bramitob, średnie stężenie tobramycyny w plwocinie wynosiło 695,6 µg/g (przedział: od 36 do 2,638 µg/g).⁵

Istotną obserwacją jest brak kumulacji dawek tobramycyny w plwocinie podczas długotrwałego stosowania. Po 20 tygodniach leczenia produktem Bramitob, średnie stężenie tobramycyny w plwocinie mierzone po 10 minutach po inhalacji wynosiło 716,9 µg/g (przedział: od 40 do 2,530 µg/g).⁶

Stężenia tobramycyny w plwocinie charakteryzują się dużą zmiennością międzyosobniczą. Warto podkreślić, że stężenie leku w plwocinie ulega szybkiemu zmniejszeniu – już dwie godziny po przyjęciu leku drogą wziewną, stężenia w plwocinie zmniejszyły się do około 14% wartości początkowej, zmierzonej 10 minut po inhalacji tobramycyny.⁷

Stężenia tobramycyny w surowicy krwi

Pomimo miejscowego podania leku drogą wziewną, niewielka ilość tobramycyny wchłania się do krążenia ogólnego. Średnie stężenie tobramycyny w surowicy krwi po 1 godzinie po inhalacji pojedynczej dawki 300 mg produktu leczniczego Bramitob u pacjentów z mukowiscydozą wynosiło 0,68 µg/ml (przedział: 0,06 do 1,89 µg/ml).⁸

Po długotrwałym stosowaniu (20 tygodni leczenia tobramycyną), średnie stężenie leku w surowicy mierzone 1 godzinę po przyjęciu dawki wynosiło 1,05 µg/ml (przedział: poniżej granicy oznaczalności do 3,41 µg/ml). Wartości te są znacząco niższe od stężeń terapeutycznych osiąganych przy podaniu ogólnoustrojowym, co potwierdza miejscowy charakter działania leku oraz minimalne ryzyko działań ogólnoustrojowych.⁹

Eliminacja tobramycyny

Mechanizm eliminacji tobramycyny po podaniu wziewnym nie był przedmiotem szczegółowych badań. Jednak na podstawie danych dotyczących podania dożylnego wiadomo, że tobramycyna wchłonięta ogólnoustrojowo jest wydalana głównie w wyniku przesączania kłębuszkowego.¹⁰

Okres półtrwania tobramycyny w fazie eliminacji z surowicy wynosi około 2 godziny, co oznacza stosunkowo szybkie usuwanie leku z organizmu.¹¹

Tobramycyna, która nie została wchłonięta do krążenia ogólnego po podaniu wziewnym, ulega prawdopodobnie eliminacji głównie z odkrztuszaną plwociną, co stanowi dodatkową drogę usuwania leku z organizmu.¹²

Kluczowe parametry farmakokinetyczne tobramycyny podawanej wziewnie