toksyczność po podawaniu wielokrotnym

Toksyczność po podawaniu wielokrotnym (ang. repeated-dose toxicity) to zjawisko kumulowania się szkodliwych efektów substancji chemicznej, leku lub czynnika fizycznego w organizmie w wyniku wielokrotnej ekspozycji. Jest to kluczowy aspekt badań toksykologicznych wymaganych podczas rozwoju nowych leków i substancji chemicznych.

Ocena toksyczności po podawaniu wielokrotnym obejmuje badania na modelach zwierzęcych, gdzie substancja jest podawana regularnie przez określony czas (od 28 dni do 2 lat), w celu określenia potencjalnych długoterminowych efektów ubocznych. Badania te pozwalają określić bezpieczne dawki, zidentyfikować narządy docelowe toksyczności oraz ocenić ryzyko kumulacji substancji lub jej metabolitów.

Zjawisko to ma szczególne znaczenie w farmakoterapii przewlekłej, gdzie leki są przyjmowane przez pacjentów przez dłuższy czas. Toksyczność kumulacyjna może manifestować się jako uszkodzenia narządów (np. hepatotoksyczność, nefrotoksyczność), zaburzenia metaboliczne, immunologiczne czy zmiany w układzie nerwowym, które nie byłyby widoczne przy pojedynczym podaniu substancji.

W praktyce klinicznej monitorowanie pacjentów pod kątem toksyczności kumulacyjnej wymaga regularnych badań kontrolnych, zwłaszcza w przypadku leków o wąskim indeksie terapeutycznym lub znanych efektach toksycznych przy długotrwałym stosowaniu.

Powiązane wpisy

  1. 13.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl